Οξύμωρο: Στην Αθήνα η πιο σύγχρονη διάβαση πεζών της Ευρώπης με κρύσταλλους Σβαρόσφκι

Στην πόλη με τον λιγότερο σεβασμό προς τις διαβάσεις
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

13/12/2019

Σωστά επιλέχτηκε η διάβαση μπροστά στο Καλλιμάρμαρο να γίνει η πιο σύγχρονη της Ευρώπης, εκεί που κάθε στιγμή δεκάδες τουρίστες έρχονται για να θαυμάσουν ένα μνημείο πολιτισμού. Το πρόβλημα είναι πως αυτοακυρώνεται η διάβαση από όλους εμάς που δεν θα σταματήσουμε ακριβώς πριν την γραμμή, αλλά επάνω σε αυτή. Εκεί δηλαδή που υπάρχουν κρύσταλλοι Σβαρόσφκι για την μέγιστη αντανάκλαση από την λάμπα της εταιρίας Σβάρκο, θυγατρικής της Σβαρόσφκι, ακούγεται περισσότερο «χλιδάτο» από αυτό που πραγματικά είναι, σύμφωνα με την χθεσινοβραδινή ενημέρωση Τύπου, καθώς οι βιομηχανικοί κρύσταλλοι υπάρχουν σε διάφορα μεγέθη και κόστη για μία τεράστια γκάμα εφαρμογών. Στην Αυστρία για παράδειγμα, δεκαετίες τώρα, υπάρχουν διαγραμμίσεις που πρακτικά αυξάνουν την πρόσφυση συγκριτικά με την άσφαλτο πάνω στην οποία μπήκαν εδώ πήγαμε κατευθείαν στους κρυστάλλους, και είναι ακριβώς αυτή η αντίθεση που υπάρχει σε κάθε πτυχή του ελληνικού δημοσίου, που στοιχειοθετεί το οξύμωρο σε όλα όσα πράττει.

Καλώς ήρθε η πιο σύγχρονη διάβαση πεζών που η πραγματική είδηση είναι πως συνοδεύεται από την αναζωπύρωση ενός κέντρου οδικής ασφάλειας της περιφέρειας Αττικής. Αυτό το κέντρο θα επιφορτιστεί με την αύξηση των εκσυγχρονισμένων αυτών διαβάσεων που σταδιακά θα φτάσουν τις 200.

Η πραγματική αξία των διαβάσεων αυτών, είναι πως βοηθούν τους συνανθρώπους μας με ειδικές ανάγκες να περάσουν απέναντι με συσκευές ηχοπληροφόρησης, ενώ η ειδική λάμπα από την Σβάρκο και οι κρύσταλλοι αναμεμιγμένοι στην ειδική μπογιά της διαγράμμισης, αυξάνουν την αντανάκλαση της σήμανσης από το φανάρι της Siemens ώστε όσοι περπατούν αποσβολωμένοι στο κινητό τους, να αντιλαμβάνονται με την περιφερειακή τους όραση το φανάρι…

Παράλληλα με όλα αυτά, η διάβαση διαθέτει και μετεωρολογικό σταθμό και μέτρηση μικροσωματιδίων στέλνοντας τα δεδομένα αυτά απευθείας στο νέο κέντρο.

Το κόστος για αυτή την διάβαση που αμέσως μετά τα εγκαίνιά της, τα αυτοκίνητα και οι μοτοσυκλέτες πατούσαν επάνω στους «κρυστάλλους» ακυρώνοντας κατά κάποιο τρόπο το έξοδο, ανέβηκε στα 50.000 Ευρώ που μόνο λίγα δεν είναι. Για αυτό και στελέχη της περιφέρειας έσπευσαν να τονίσουν πως οι υπόλοιπες 200 διαβάσεις δεν θα έχουν τα ίδια υλικά. Στην Αθήνα οι διαβάσεις πεζών παρουσιάζουν τριτοκοσμική εικόνα, από την στιγμή που δεν υπάρχει ενιαία πολιτική, αρκετές διακόπτονται από ολόκληρα κράσπεδα ανάμεσα στα ρεύματα κυκλοφορίας, έχουν κακή σήμανση και κάποιες φτάνουν να χαρακτηριστούν και επικίνδυνες. Για αυτό και η Περιφέρεια θέλει να αξιοποιήσει κοινοτικούς πόρους, όπως τα 50.000 Ευρώ που δόθηκαν για την συγκεκριμένη διάβαση, ώστε να βελτιωθεί η εικόνα στις πάνω από 2.000 διαβάσεις πεζών της Περιφέρειας.

Το θετικό με το νέο κέντρο που αναζωπυρώνει την λειτουργία του, είναι πως θα παρακολουθεί και την λειτουργία των φαναριών σε 24ωρη βάση όλο το χρόνο. Το αρνητικό είναι πως ενέργειες όπως αυτές πέφτουν πάνω σε μία ολότελα λανθασμένη νοοτροπία για τον τρόπο που πρέπει να αντιμετωπίζονται όλα τα ζητήματα και την αξία των συγκοινωνιολόγων στην χώρα μας, που έχουν καταντήσει απλοί «συμβολαιογράφοι» μεταξύ εργολάβων και δημοσίου. Διότι η χώρα μας είναι η μόνη στην Ευρώπη που δεν χρησιμοποιεί κυκλικές διασταυρώσεις και τοποθετεί φανάρια, το κάθε ένα από τα οποία κοστίζει πολύ σε χρήμα και αυξάνει την ταλαιπωρία και το μποτιλιάρισμα των οδηγών. Είμαστε επίσης οι μόνοι που αλλάζουμε πινακίδες σε δρόμους με ειδική μελέτη, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι απλά ένας τρόπος μεταφοράς του δημοσίου χρήματος σε ιδιωτικές τσέπες. Όταν σε μία τέτοια χώρα, απλώνεις μπογιά με κρυστάλλους Σβαρόσφκι δεν μπορείς να κάνεις δυναμικές εξαγγελίες για αλλαγές στην οδική ασφάλεια, αυτό είναι το οξύμωρο της υπόθεσης. Το μόνο θετικό, είναι πως ευνοούνται οι συνάνθρωποι με ειδικές ανάγκες, το μόνο αρνητικό, πως πάνω στις διαβάσεις πιθανότατα θα βρουν μία μοτοσυκλέτα να περιμένει, να το λέμε κι αυτό…

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις