Απεβίωσε ο Jeff Smith (1934-2026), δις Παγκόσμιος Πρωταθλητής Motocross
Ένας σημαντικός άνθρωπος του off-road αφήνει πίσω του μια τεράστια κληρονομιά
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
26/3/2026
Ο Βρετανός θρύλος του motocross και trial, με τίτλους και διακρίσεις που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, πέθανε σε ηλικία 91 ετών.
Η FIM ανακοίνωσε με θλίψη τον θάνατο του Jeff Smith MBE, ενός από τους κορυφαίους αναβάτες off-road της εποχής του και Παγκόσμιου Πρωταθλητή 500cc Motocross το 1964 και το 1965.
Γεννημένος στο Colne της Μεγάλης Βρετανίας στις 14 Οκτωβρίου 1934, ο Smith ήρθε σε επαφή με τις μοτοσυκλέτες από πολύ μικρή ηλικία, όταν ο πατέρας του τού χάρισε την πρώτη του μοτοσυκλέτα σε ηλικία μόλις εννέα ετών. Ξεκινώντας από χωράφια της περιοχής και τοπικούς αγώνες trial, το ταλέντο του φάνηκε νωρίς, κατακτώντας το πρώτο του χρυσό μετάλλιο στο International Six Days Trial το 1950, σε ηλικία μόλις 16 ετών, το πρώτο από συνολικά οκτώ χρυσά μετάλλια στη διοργάνωση.
Το 1952 προσλήφθηκε ως μαθητευόμενος μηχανικός στη BSA και πολύ σύντομα δικαίωσε τη βρετανική εταιρεία, κατακτώντας το Βρετανικό Πρωτάθλημα Trial το 1953 και το 1954, με δικές της μοτοσυκλέτες. Πολυδιάστατος αναβάτης, ο Smith διακρίθηκε και στο motocross, πετυχαίνοντας την πρώτη του νίκη σε Grand Prix στο Ολλανδικό GP το 1954. Συνολικά, κατέγραψε 30 νίκες σε Grand Prix και 53 νίκες αγωνιστικών σκελών στο ΜΧ.
Το 1955 κατέκτησε το Scottish Six Days Trial, καθώς και τον πρώτο από τους εννέα τίτλους του στο Βρετανικό Πρωτάθλημα 500cc Motocross (1955, 1956, 1960-1965, 1967), ενώ ήταν και ο κορυφαίος σε βαθμούς αναβάτης στο Motocross des Nations (Motocross των Εθνών) της FIM. Έναν χρόνο αργότερα υπερασπίστηκε τον τίτλο του και οδήγησε τη Μεγάλη Βρετανία στη νίκη στο Motocross des Nations, επίτευγμα που επανέλαβε συνολικά επτά φορές (1956, 1957, 1959, 1960, 1964, 1965, 1967). Παράλληλα, κατέκτησε δύο φορές και το Trophee des Nations (250 κυβικά) το 1961 και 1962.
Μεταξύ των ιστορικών του κατορθωμάτων, ο Smith ήταν ο τελευταίος πρωταθλητής στα 500 κυβικά του ΜΧ με τετράχρονη μοτοσυκλέτα πριν την σαρωτική πλημμυρίδα των δίχρονων που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες.
Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση στις αρχές της δεκαετίας του 1970, μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συνέχισε να δραστηριοποιείται στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παραμένοντας πάντα κοντά στο άθλημα. Παράλληλα, επισκεπτόταν συχνά την πατρίδα του και τους παλιούς του αντιπάλους, μεταξύ των οποίων και τον στενό του φίλο Arthur Lampkin, ο οποίος επίσης έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.
Ο Jeff Smith απεβίωσε σε ηλικία 91 ετών, έπειτα από σύντομη ασθένεια. Ο Πρόεδρος της FIM, Jorge Viegas, καθώς και σύσσωμη η οικογένεια της ομοσπονδίας, εξέφρασαν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς την οικογένεια και τους φίλους του.
Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην παγκόσμια κοινότητα της μοτοσυκλέτας.
TMAX: 25 Χρόνια από όταν η Yamaha αμφισβήτησε τους κανόνες
Όταν η Yamaha παρουσίασε το πρώτο TMAX, δεν έφερε απλώς ένα νέο scooter, αλλά δημιούργησε μια νέα κατηγορία
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
17/12/2025
Μετρώντας δυόμιση δεκαετίες συνεχούς πορείας του TMΑΧ δίπλα μας, είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς πόσο “παράξενο” έμοιαζε το πρώτο TMAX στις αρχές της χιλιετίας.
Τα scooter τότε ήταν καθαρά εργαλεία μετακίνησης. Οικονομικά, αυτόματα, με μικρούς τροχούς και χωρίς ιδιαίτερο κύρος μεταξύ των μοτοσυκλετιστών. Για πολλούς, αν δεν υπήρχε συμπλέκτης, δεν ήταν μοτοσυκλέτα. Η Yamaha αποφάσισε να αμφισβητήσει αυτή τη λογική και το πρώτο TMAX ήταν η απάντηση της.
Η ιδέα ήταν απλή αλλά τολμηρή, να συνδυάσει τις ευκολία ενός scooter με την αίσθηση και τις δυνατότητες μιας μοτοσυκλέτας, κάτι που δεν είχε επιτευχθεί μέχρι τότε. Υπήρχαν σκούτερ με υψηλότερες επιδόσεις από τα υπόλοιπα ναι, δεν ήταν τελείως ξένη η ιδέα ενός σπορ σκούτερ. Εκείνο όμως που δεν υπήρχε, ήταν κάτι που να αμφισβητεί τα όρια των δύο διαφορετικών κόσμων, μόλις το οδηγούσες.
Το πρώτο TMAX της Yamaha δεν ακολούθησε τους κλασικούς κανόνες των scooter. Πήρε τις αποστάσεις του από το Majesty και αντί για underbone πλαίσιο, χρησιμοποίησε ατσάλινο πλαίσιο με τον κινητήρα να αποτελεί ενεργό μέρος.
Απομακρύνοντας τον κινητήρα από το ψαλίδι που είναι η συνήθης τοποθέτηση για scooter, τα κέρδη ήταν πολλαπλά, μείωση των μη-αναρτώμενων μαζών, συγκέντρωση προς το κέντρο του δικύκλου και πιο ισορροπημένη κατανομή βάρους μεταξύ των δύο τροχών με τον δικύλινδρο σε σειρά κινητήρα 500 κυβικών, να τοποθετείται οριζόντια, χαμηλώνοντας έτσι και το κέντρο βάρους, με την επίσης οριζόντια τοποθετημένη πίσω ανάρτηση να συνεισφέρει περαιτέρω σε αυτό, λύνοντας παράλληλα και χωροταξικά ζητήματα.
Το μεγάλο μεταξόνιο και οι τροχοί 14 ιντσών του έδιναν όγκο και μια σιλουέτα που δεν θύμιζαν scooter της εποχής, ενώ ακόμα και επιλογή μετάδοσης ξεφευγε από την πεπατημένη με εμβαπτισμένη αλυσίδα να αναλαμβάνει την κίνηση έναντι τραπεζοειδούς ιμάντα.
Επανάσταση με κινητήρα στο κέντρο και πλαίσιο φτιαγμένο για να στρίβει!
Και η ιστορία έδειξε πως ήταν όντως πολύ μακριά από τα scooter της εποχής του, τόσο στην αρχιτεκτονική λογική της Yamaha, όσο και σε συμπεριφορά. Το TMAX ξεχώρισε και ακολουθήσε την μακρά πορεία του, δημιουργώντας μια κατηγορία χάρη σε αυτό το χαρακτηριστικό του.
To πιρούνι με δύο τιμονόπλακες προσέφερε, όπως το πίσω αμορτισέρ, αρκετή διαδρομή στα 120 χλστ με τα δύο τους να κρατάνε το μεγάλο scooter 140 χλστ από το έδαφος, δίνοντας θάρρος στις αναβάσεις και καταβάσεις πεζοδρομίων και συμπεριφορά διαφορετική από οτιδήποτε άλλο αυτόματο.
Ακαμψία, σταθερότητα σε υψηλές ταχύτητες, θετικό εντός των στροφών και με συνολική αίσθηση που ενέπνεε εμπιστοσύνη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από κάθε άλλο scooter έως τότε. Η θέση οδήγησης ήταν άνετη, αλλά το πλαίσιο και τα φρένα ερχόντουσαν από το κόσμο της μοτοσυκλέτας για να θολώσουν τους διαχωρισμούς. Για πολλούς αναβάτες, ήταν το πρώτο scooter που δεν έμοιαζε με συμβιβασμό στην αίσθηση και αυτό ήταν ένα διόλου αμελητέο επίτευγμα.
Σήμερα η λέξη “crossover” χρησιμοποιείται παντού. Όμως πριν από 25 χρόνια, το TMAX έκανε ακριβώς αυτό χωρίς να το διαφημίζει. Δεν προσπάθησε να ανταγωνιστεί ούτε sport μοτοσυκλέτες ούτε τουριστικά μοντέλα, γεφύρωσε αποστάσεις, με την Yamaha να καλύπτει πρώτη ένα κενό στην αγορά. Με εννέα έως τώρα γενιές και σημαντικές πωλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, το ΤΜΑΧ αποτελεί από την παρουσίαση του κεντρικό πυλώνα στην γκάμα scooter της Yamaha, δίνοντας πρώτο την λύση σε αναβάτες που επιθυμούν την άνεση και πρακτικότητα, χωρίς να είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν κράτημα, φρένα και αίσθηση.
Μπορούσες να το οδηγήσεις καθημερινά μέσα στην κίνηση, ξεχνώντας τις ταχύτητες, να βάλεις το κράνος κάτω από τη σέλα και το Σαββατοκύριακο, να απολαύσεις έναν επαρχιακό δρόμο ή ακόμα και να ταξιδέψεις μαζί του ακροβατώντας μεταξύ χαρακτήρων σε μια ισορροπία που παραμένει δύσκολη ακόμη και σήμερα.
25 χρόνια μετά έχει πλέον κυλίσει πολύ νερό στο αυλάκι, με τις ακόλουθες γενιές και αρκετές ειδικές εκδόσεις να εισάγουν περισσότερα κυβικά, ισχύ, ιμάντα, ηλεκτρονικά και ευκολίες, με τον σχεδιασμό να ακολουθεί επιθετικότερες γραμμές.
Όλα αυτά έδωσαν στη διαδρομή ώθηση για την γέννηση δύο ακόμα ακόμα μοντέλων που συμπλήρωσαν την οικογένεια ΜΑΧ, το ΝΜΑΧ και το ΧΜΑΧ. Όμως η σημασία του πρώτου TMAX είναι καθοριστική, γιατί σε κάποιο βαθμό άλλαξε το κοινό των scooter.
Αναβάτες που δεν τα πλησίαζαν, άρχισαν να τα βλέπουν αλλιώς. Κάποιοι άφησαν τις μοτοσυκλέτες τους. Άλλοι πρόσθεσαν ένα στο γκαράζ, καταλήγοντας να το χρησιμοποιούν περισσότερο απ’ ό,τι περίμεναν.
Σε κάθε περίπτωση το TMAX παραμένει σημείο αναφοράς και η Yamaha γιορτάζει την εικοσιπενταετή διαδρομή του με μια συλλεκτική ειδική έκδοση, TMAX 2026 Special Edition 25th Anniversary που παρουσιάστηκε φέτος στην EICMA και θα προσφέρεται μόνο για ένα έτος, έκδοση εμπνευσμένη από την πρώτη ειδική του μοντέλου, το Black MAX του 2001. Από το 2001 μέχρι σήμερα, περισσότερα από 340.000 TMAX έχουν πουληθεί μόνο στην ευρωπαϊκή αγορά. Ένα νούμερο που λέει πολλά για ένα μοντέλο που ποτέ δεν ήταν φθηνό, ούτε “εύκολο” να καταταχθεί σε μια κατηγορία.
Στη βάση του, το TMAX 25th Anniversary Edition είναι η 9η γενιά του μοντέλου με όλο το σύγχρονο τεχνολογικό πακέτο που φέρει, σύστημα Smart Keyless, τροχούς 15 ιντσών, δύο δισκόφρενα εμπρός, χυτό πλαίσιο αλουμινίου, ανεστραμμένο πιρούνι και προηγμένα ηλεκτρονικά βοηθήματα.
Η οθόνη TFT 7 ιντσών προσφέρει πλήρη συνδεσιμότητα, ενώ ο δικύλινδρος κινητήρας των 560 πλέων κυβικών, με προδιαγραφες Euro 5+, διαθέτει προγράμματα Sport και Touring, διατηρώντας τον εξαρχής διπλό χαρακτήρα του TMAX.
Η έκδοση θα διατίθεται σε Dark Gray metallic και Light Gray metallic, αναφορά στην αισθητική του Black MAX. Η σέλα έχει σκούρο κόκκινο κάλυμμα με διπλές κόκκινες ραφές, ενώ τα τρισδιάστατα κόκκινα χρωμιωμένα σήματα και τα λογότυπα “25th Anniversary” τονίζουν τον επετειακό χαρακτήρα.
Το ανοδιωμένο προστατευτικό κινητήρα, οι μαύρες χυτές ζάντες και οι διακριτικές κόκκινες λεπτομέρειες ολοκληρώνουν ένα σύνολο που ξεχωρίζει, με τους αναβάτες της επετειακής έκδοσης να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε πλοήγηση της Garmin μέσω της εφαρμογής Garmin Motorize, διαθέσιμη για συσκευές Apple και Android. ενισχύοντας τον καθημερινό χαρακτήρα του μοντέλου.
Η Special Edition 25th Anniversary έρχεται ως υπενθύμιση ότι το TMAX δεν ήταν ποτέ απλώς ένα μεγάλο scooter. Ήταν και παραμένει μια ξεχωριστή πρόταση, με ρίζες στο παρελθόν και ξεκάθαρη θέση στο παρόν με την διάθεση του αναμένεται εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.
