Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου - Νέα προσέγγιση στην Οδική Ασφάλειας

Με σύστημα εντοπισμού αντίθετα κινούμενων οχημάτων, ραντάρ, κάμερες, στόχευση στα κακοφορτωμένα βαρέα οχήματα, κ.α.
Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

11/5/2023

Ένα ενδιαφέρον και σημαντικό δελτίο τύπου έδωσε στη δημοσιότητα ο Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, που αφορά στη νέα προσέγγιση του διαχειριστή του Αυτοκινητοδρόμου “Τμήμα ΠΑΘΕ Μαλιακός – Κλειδί” στην Οδική Ασφάλεια. Σε αυτό διαβάζουμε για την υλοποίηση νέων τεχνολογιών και πρακτικών που στόχο έχουν τα μηδενικά τροχαία ατυχήματα ως το 2050 ή και νωρίτερα.

Στη νέα προσέγγιση της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου Α.Ε. που έχει αναλάβει τη διαχείριση του έργου για 30 χρόνια από την ημερομηνία Έναρξης Παραχώρησης που είναι το 2013, μέχρι την παράδοση του στο Δημόσιο- αναφέρεται στο περίφημο Vision Zero, των μηδενικών θανάτων από τροχαία ατυχήματα έως το 2050, ένα όραμα με το οποίο έχουν συνδεθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και εταιρείες όπως η Honda, κ.α. Και αν διάφορα site προτίμησαν να τιτλοφορήσουν την είδηση ως "πλημμύρα ραντάρ και καμερών στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου", εμείς θα λέγαμε "fake news" και "clickbait" στους τίτλους αυτούς. Ούτε ραντάρ γεμίζει ο Αυτοκινητόδρομος, ούτε κάμερες, ούτε έχει πρόθεση ο διαχειριστής του Αυτοκινητόδρομου απλά να φορτώσει με κλήσεις τους χρήστες του. Το θέμα είναι σοβαρό και θέλει και ανάλογη προσέγγιση. Και μην ξεχνάμε πως τα νέα συστήματα φορητών ραντάρ δεν μεταφράζονται αυτόματα ούτε σε περισσότερες κλήσεις, ούτε σε καλύτερη αστυνόμευση του Αυτοκινητόδρομου, καθώς πρώτα πρέπει να βγουν στον δρόμο -και να μείνουν εκεί σε τακτική βάση- τα συνεργεία της αστυνομίας που θα τα χρησιμοποιούν.

Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου

Το εντυπωσιακό πακέτο μέτρων που προτίθεται να υλοποιήσει η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου για την Οδική Ασφάλεια περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:

  • Την παροχή κινητών (και όχι σταθερών) συστημάτων ραντάρ TraffiStar S290M στην αστυνομία.
  • Πιλοτικό σύστημα ανίχνευσης οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο ρεύμα.
  • Δημιουργία χώρου ξεκούρασης οδηγών βαρέων οχημάτων.
  • Εκπαίδευση των αστυνομικών αρχών με θέμα τον έλεγχο των «ευφυών» ταχογράφων.
  • Παροχή φορητού συστήματος στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων στα Τμήματα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Μαγνησίας και Πιερίας.
  • Χρήση συστημάτων υψηλής ταχύτητας Ζύγισης εν κινήσει.
  • Χορηγία στους Δήμους Αλμυρού και Ρήγα Φεραίου βαν περισυλλογής αδέσποτων σκύλων.
  • Συστηματική ενημέρωση της Πολιτείας για την παράνομη επιβίβαση / αποβίβαση επιβατών υπεραστικών λεωφορείων σε επικίνδυνα σημεία.
  • Εξοπλισμό των Πυροσβεστικών Κλιμακίων Λεπτοκαρυάς, Δρυμώνα και Πυργετού με πυρίμαχες κουβέρτες και Emergency Plugs για πυρκαγιές ηλεκτρικών οχημάτων.
  • Σύστημα αυτόματης ανίχνευσης των οχημάτων ADR (επικίνδυνων φορτίων) εντός των Σηράγγων μέσω καμερών LPR/ANPR.

Είναι η πρώτη φορά που έχουμε δει τέτοιας έκτασης, μεγαλεπήβολη ανακοίνωση για μέτρα που θα ενισχύσουν την Οδική Ασφάλεια από διαχειριστή Αυτοκινητόδρομου στην Ελλάδα, και ασχέτως με το πότε και κατά πόσο θα εφαρμοστούν τα παραπάνω (ο χρόνος είναι ο απόλυτος κριτής) θα θέλαμε να δούμε ανάλογες ανακοινώσεις και από τους υπόλοιπους Αυτοκινητόδρομους της χώρας.

Ακολουθεί το αναλυτικό δελτίο της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου:

“Σημαντικές πρωτοβουλίες και δράσεις που υλοποιεί για την οδική ασφάλεια και συχνά κινούνται πέραν των συμβατικών της υποχρεώσεων παρουσίασε η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, αποτέλεσμα της νέας προσέγγισης που υιοθετεί για την ακόμη καλύτερη προστασία της ανθρώπινης ζωής κατά την κινητικότητα.

Με όραμα τη λειτουργία ενός σύγχρονου αυτοκινητόδρομου που θα προσφέρει στους χρήστες του το υψηλότερο δυνατό επίπεδο υποδομής και υπηρεσιών, η εταιρεία εργάζεται για το ζωτικό θέμα της οδικής ασφάλειας με τρόπο ολοκληρωμένο, στρατηγικό και πρωτοπόρο, ώστε να φτάσει σε μηδενικά τροχαία ατυχήματα, στο περίφημο «Vision Zero», ως το 2050 ή και νωρίτερα.

Ολοκληρωμένη προσέγγιση

- Επιστημονική, με συνεχή παρακολούθηση, μέτρηση, ανάλυση, αξιολόγηση δεδομένων για τους τρεις παράγοντες που προκαλούν τροχαία ατυχήματα και συγκρούσεις με υλικές ζημίες (οδηγός, όχημα, οδικό περιβάλλον) και πρόβλεψη τάσεων, επιλογή και ιεράρχηση των σχετικών δράσεων.

- Σφαιρική, με ταυτόχρονη επίδραση σε όλους τους παράγοντες και συνδυασμό μέσων (εξοπλισμό, εκπαιδεύσεις, υποδομή).

- Ισορροπημένη και πελατοκεντρική, με κατανομή δράσεων μεταξύ θετικών κινήτρων και της αναγκαίας αποτροπής.

Στρατηγική προσέγγιση

- Με συνεργασία της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, των συμμετόχων που είναι αρμόδιοι για την αποτροπή και την παρέμβαση.

- Με επικοινωνία των δράσεων προς τους χρήστες για τον θετικό επηρεασμό της οδηγικής συμπεριφοράς και με την εκπαίδευση μελλοντικών κυρίως, αλλά και σημερινών χρηστών.

Πρωτοπόρος προσέγγιση

- Αξιοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, μέσων και πόρων.

Ο σχεδιασμός της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου συγκεκριμένα:

  • Να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος της υπερβολικής ταχύτητας
  • Να υπάρχει η δυνατότητα να εντοπίζουμε γρήγορα τυχόν αντιθέτως κινούμενα οχήματα
  • Να εξασφαλιστεί η δημιουργία κατάλληλων και προστατευμένων χώρων για ξεκούραση των οδηγών βαρέων οχημάτων
  • Να εξασφαλιστεί και ενισχυθεί ο έλεγχος της κόπωσης των οδηγών

Στο πλαίσιο αυτό η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου έχει εξοπλίσει και αναλάβει την ενίσχυση της εκπαίδευσης των στελεχών της Ελληνικής Αστυνομίας με:

Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου
  • Παράδοση του συστήματος TraffiStar S290M καταγραφής και φωτογράφισης οχημάτων που παραβιάζουν το όριο ταχύτητας με τεχνολογία ραντάρ για την ενίσχυση της Αστυνόμευσης στο Τμήμα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Π.Α.Θ.Ε. Μαγνησίας και εκπαίδευση του προσωπικού του.
  • Για τυχόν αντιθέτως κινούμενα οχήματα, παροχή πιλοτικού συστήματος ανίχνευσης οχημάτων αντίθετης κίνησης για την ενίσχυση της αστυνόμευσης στον Α/Κ Λεπτοκαρυάς στο Τμήμα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Π.Α.Θ.Ε. Πιερίας.
  • Δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου ασφαλούς στάθμευσης βαρέων οχημάτων στο Αερινό Μαγνησίας, προκειμένου να αντιμετωπίσει το ζήτημα της κόπωσης οδηγών βαρέων οχημάτων στις οδικές μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων. Ο χώρος βρίσκεται στην τελική φάση κατασκευής και προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του καλοκαιριού.
  • Εκπαίδευση των αστυνομικών αρχών με θέμα την καλύτερη αστυνόμευση και τον έλεγχο των «ευφυών» ταχογράφων.

Για την αντιμετώπιση των κινδύνων από κακοφορτωμένα και ελλιπώς συντηρημένα βαρέα οχήματα, τα οποία είναι κυρίως υπεύθυνα για το 14% των συμβάντων που σχετίζονται με εμπόδια στο οδόστρωμα, η εταιρεία:

  • Καλύπτει τις ανάγκες σε εκπαιδεύσεις των αστυνομικών αρχών με θέμα την καλύτερη αστυνόμευση και τον έλεγχο των κακοφορτωμένων βαρέων οχημάτων.
Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου

Ενώ – και πάλι αναφορικά με το όχημα ως παράγοντα πρόκλησης τροχαίων συμβάντων – για τα υπερφορτωμένα βαρέα οχήματα που υπολογίζονται στο 10% των βαρέων οχημάτων, οι δράσεις αντιμετώπισης καλύπτονται από το τρίπτυχο:

  1. Παροχή του φορητού συστήματος στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων για την ενίσχυση της Αστυνόμευσης στα Τμήματα Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Μαγνησίας και Πιερίας.
  2. Εκπαίδευση του προσωπικού των Τμημάτων Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων στο σύστημα στατικής ζύγισης βαρέων οχημάτων
  3. Συστήματα υψηλής ταχύτητας Ζύγισης εν κινήσει HS-WIM (High Speed - Weigh In Motion).

Για το οδικό περιβάλλον και την ελαχιστοποίηση των συμβάντων που σχετίζονται μ’ αυτό, η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου χορηγεί στους Δήμους Αλμυρού και Ρήγα Φεραίου από ένα όχημα VAN Sprinter (MERCEDES) προκειμένου να ενισχύει τη σημαντική τους προσπάθεια για την περισυλλογή αδέσποτων σκύλων στην περιοχή ευθύνης τους, ενώ ενημερώνει συστηματικά την Πολιτεία για το ζήτημα της παράνομης επιβίβασης και αποβίβασης επιβατών υπεραστικών λεωφορείων σε χώρους επισφαλείς.

Δωρεά Emergency Plugs

Επιπροσθέτως των ανωτέρω πρωτοβουλιών, η εταιρεία λειτουργεί προληπτικά αντιμετωπίζοντας την πιθανότητα πυρκαγιάς σε ηλεκτρικά οχήματα, ο αριθμός των οποίων αυξάνεται και στην Ελλάδα, εξοπλίζοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα τα Πυροσβεστικά Κλιμάκια Λεπτοκαρυάς, Δρυμώνα και Πυργετού με εξοπλισμό έκτακτης ανάγκης:

  • Δωρεά πυρίμαχων κουβερτών για την αποφυγή εξάπλωσης πυρκαγιάς
  • Δωρεά Emergency Plugs για την ακινητοποίηση των οχημάτων και την προστασία του προσωπικού που επιχειρεί.
LPR cameras

Μια επιπλέον πρωτοπόρος δράση για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας αποτελεί το σύστημα αυτόματης ανίχνευσης των οχημάτων ADR εντός των Σηράγγων (μέσω καμερών LPR (License Plate Recognition) / ANPR) σε συνδυασμό με το Σύστημα Weigh In Motion, το οποίο θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την κλάση επικίνδυνου φορτίου και το βάρος των οχημάτων που μεταφέρουν επικίνδυνα ή εύφλεκτα υλικά μέσα στις Σήραγγες.

Από το 2015 η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου στοχεύει στη δημιουργία μιας κουλτούρας οδικής ασφάλειας στους μελλοντικούς οδηγούς, υλοποιώντας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς» εκπαιδεύσεις σε μαθητές σχολείων, αλλά και σε εκπαιδευτικούς και γονείς, μέσω ειδικών διαδραστικών κι εγκεκριμένων από το Υπουργείο Παιδείας προγραμμάτων. Έως σήμερα, έχουν εκπαιδευτεί μέσω των δράσεων αυτών περισσότερα από 11.500 άτομα.

Η οδική ασφάλεια αποτελεί τον πυρήνα των δράσεων και το όραμα της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, η οποία μέσω των πρωτοβουλιών της στοχεύει στην δημιουργία των συνθηκών που θα οδηγήσουν στο «Vision Zero» έως το 2050, στα μηδενικά δηλαδή τροχαία ατυχήματα.”

Η ιστορική εκστρατεία των “Τριών Όχι” κατά της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία

Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα
Η καμπάνια των Τριών Όχι
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

26/2/2026

Ποιος θα περίμενε πως η Ιαπωνία των τεσσάρων μεγάλων κατασκευαστών, Honda, Yamaha, Suzuki και Kawasaki, θα αποθάρρυνε για τρεις δεκαετίες την επαφή των νέων με τη μοτοσυκλέτα, με μια ιδιαίτερα επιτυχημένη καμπάνια στα σχολεία, που έγινε γνωστή ως το Κίνημα / η Καμπάνια των Τριών Όχι: Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα. Μια καμπάνια που συνεχιζόταν σε πολλές περιφέρειες της χώρας, μέχρι και το 2012…

Η εκστρατεία “Tρία Όχι” (κυριολεκτικά “Κίνημα των Τριών Όχι”) ήταν μια εκτεταμένη πρωτοβουλία που εστίασε στα σχολεία της Ιαπωνίας, ξεκίνησε περίπου το 1982 και στόχευε στη δραστική μείωση των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτες μεταξύ μαθητών λυκείου, αποθαρρύνοντας -και συχνά απαγορεύοντας- τη χρήση μηχανοκίνητων δίτροχων.

Η εκστρατεία αποτέλεσε απάντηση στη ραγδαία αύξηση των παπιών, scooter και μοτοσυκλετών κατά τη δεκαετία του 1970 και τις αρχές της δεκαετίας του 1980, η οποία οδήγησε σε έξαρση των τροχαίων ατυχημάτων και στη δημιουργία των γνωστών συμμοριών μοτοσυκλέτας γνωστών ως Bosozoku.

Η γέννηση των τριών όχι

Bosozoku

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ποιος ήταν υπεύθυνος για την καμπάνια αποθάρρυνσης των νέων να ασχοληθούν με τη μοτοσυκλέτα, καθώς αυτή ξεκίνησε γύρω στο 1982 ως κίνημα βάσης (grassroots), που συχνά επιβαλλόταν από τις σχολικές αρχές, τα συνδικάτα εκπαιδευτικών και τις ενώσεις γονέων (PTA), και όχι ως κεντρική εντολή από την κυβέρνηση! Να πούμε εδώ πως η καμπάνια είχε αρχικά στόχο και το αυτοκίνητο, αν και το περισσότερο επικίνδυνο προφίλ της μοτοσυκλέτας έστρεψε τους υπεύθυνους κυρίως εναντίον των δυο τροχών.

Bosozoku

Η εκστρατεία των τριών όχι αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική στον περιορισμό της οδήγησης μοτοσυκλέτας από εφήβους, συμβάλλοντας σε απότομη πτώση της δημοτικότητας των μοτοσυκλετών στις νεότερες γενιές της Ιαπωνίας και σε αντίστοιχη πτώση στις πωλήσεις μοτοσυκλετών στο εσωτερικό της χώρας. Την ίδια ώρα οι 4 μεγάλοι κατασκευαστές μοτοσυκλετών της Ιαπωνίας γνώριζαν μεγάλες δόξες, κυρίως στο εξωτερικό, με τα μοντέλα τους.

Οι επικριτές της καμπάνιας υποστήριξαν -δικαίως κατά τη γνώμη μας- ότι η πολιτική των τριών όχι ενθάρρυνε την άκριτη υπακοή, περιόριζε την ελευθερία των νέων και δεν παρείχε ουσιαστική εκπαίδευση για ασφαλή οδήγηση, ενώ παράλληλα απέκλειε τη νέα γενιά από όλα τα πλεονεκτήματα της οδήγησης μοτοσυκλέτας.

Η εκστρατεία διήρκεσε για δεκαετίες, αλλά άρχισε να χάνει αρκετή από τη δημοτικότητά της τη δεκαετία του 2000, όμως η οριστική της απόρριψη πήρε πολύ παραπάνω, με την καμπάνια να παίρνει επίσημα τέλος μόλις το 2017, για να αντικατασταθεί από σεμινάρια και σχολές ασφαλούς οδήγησης.

Υπεύθυνοι κατασκευαστές, συντηρητική κοινωνία

Road safety, Japan

Αξίζει να σημειωθεί πως αν η καμπάνια των τριών όχι ξεκίνησε το 1982, οι Ιάπωνες κατασκευαστές μοτοσυκλετών όπως η Honda και η Yamaha είχαν ξεκινήσει να ασχολούνται με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας πολύ πιο πριν, και συγκεκριμένα κατά τη δεκαετία του 1970, ενώ και το ιαπωνικό κράτος θέσπισε νόμους για την ασφάλεια των αναβατών μοτοσυκλέτας.

Συγκεκριμένα, το 1975 εισήχθησαν ξεχωριστές άδειες οδήγησης μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, ανάλογα με τον κυβισμό του κινητήρα, ενώ η χρήση κράνους κατέστη υποχρεωτική σε όλους τους δρόμους, ενώ προηγουμένως ίσχυε μόνο στους αυτοκινητοδρόμους.

The nicest people

Η Honda, η οποία είχε αναπτύξει σημαντικά τη δραστηριότητά της και ήταν δημοφιλέστατη και στο εσωτερικό της χώρας, αντιμετώπισε το ζήτημα με την πεποίθηση ότι η υγιής ανάπτυξη της μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας και η διάδοση γνώσεων και τεχνικών ασφαλούς οδήγησης αποτελούσαν το κλειδί για την πρόληψη των ατυχημάτων. Έτσι, το 1970 ξεκίνησε τις δικές της δραστηριότητες προώθησης οδικής ασφάλειας.

Soichiro Honda

Από την αρχή του "Κινήματος των Τριών Όχι", ο ιδρυτής της Honda Motor Co., Soichiro Honda, έγραψε στο βιβλίο του «My Hands Speak» ότι: "αντί να απομακρύνουμε τις μοτοσυκλέτες από τους μαθητές λυκείου στο όνομα της εκπαίδευσης, δεν θα έπρεπε η σχολική εκπαίδευση να αφορά τη διδασκαλία των κανόνων και των κινδύνων της οδήγησης μοτοσυκλέτας;"

Για την περαιτέρω ενίσχυση της ασφαλούς οδήγησης, η Honda ίδρυσε το 1973 το Motor Recreation Promotion Center, με στόχο την προώθηση “υγιών τρόπων οδήγησης”. Οι πρωτοβουλίες αυτές αντικατόπτριζαν την πρόθεση της Honda να αναλάβει την ευθύνη που της αναλογούσε απέναντι στην ασφάλεια των πελατών της.

TL

Την ίδια χρονιά παρουσιάστηκε το πρώτο ιαπωνικό trial μοντέλο, Honda Bials TL125. Στο πλαίσιο της διάδοσης του μηχανοκίνητου αθλητισμού, η Honda δημιούργησε περισσότερα από είκοσι Bials Parks σε όλη την Ιαπωνία, όπου μπορούσαν να διεξάγονται αγώνες trial με έμφαση στην τεχνική οδήγηση και όχι στην ταχύτητα. Παράλληλα, κατασκευάστηκαν πάρκα ασφάλειας σε διάφορες περιοχές της χώρας ως χώροι για την ασφαλή απόλαυση του motocross. Με αυτά τα βήματα, η Honda επιδίωξε να διευρύνει τη βάση μιας υγιούς μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας, αποστασιοποιημένης από την επικίνδυνη οδήγηση και τους bosozoku που σπίλωναν την εικόνα της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, και με τη συντηρητική προσέγγιση της κοινωνίας οδήγησαν στην καμπάνια των τριών όχι.

Το 1975, η Honda εγκαινίασε το σύστημα Safety Sports Shop (SSS) στα καταστήματα μοτοσυκλετών της. Οι αντιπρόσωποι SSS παρείχαν υπηρεσία επιλογής κατάλληλου μοντέλου για κάθε πελάτη, βάσει κριτηρίων που αξιολογούσαν την εμπειρία και τις δεξιότητες οδήγησής του. Παράλληλα η εταιρεία διοργάνωνε σεμινάρια ασφαλούς οδήγησης σε όλη τη χώρα, τα οποία προωθούσαν την οδική ασφάλεια. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν πολυάριθμες λέσχες σε όλη την Ιαπωνία, κυρίως από αντιπροσωπείες, οι οποίες συγκεντρώνονταν μία φορά τον χρόνο στην πίστα της Suzuka, προσφέροντας ευκαιρίες στους φίλους της μοτοσυκλέτας να βρεθούν μαζί και να απολαύσουν οδήγηση σε ένα ασφαλές περιβάλλον.

Honda Motorcyclist school

Το 1978 η ίδια εταιρεία ξεκίνησε τα προγράμματα Honda Motorcyclist School (HMS), που απευθύνονταν σε χρήστες μεσαίων και μεγάλων μοτοσυκλετών για την εκμάθηση τεχνικών ασφάλειας και σωστής οδικής συμπεριφοράς. Τα μαθήματα πραγματοποιούνταν σε κέντρα κυκλοφοριακής αγωγής στη Suzuka, στην Okegawa και στη Fukuoka. Το μονοήμερο αυτό σχολείο επεκτάθηκε αργότερα σε εθνικό επίπεδο και διοργανωνόταν από αντιπροσώπους και γραφεία πωλήσεων της Honda, συμπεριλαμβανομένων των διανομέων, απευθυνόμενο και σε όσους σχεδίαζαν να οδηγήσουν σκούτερ ή οικογενειακά δίκυκλα.

Yamaha

Από τη μεριά της η Yamaha ανέπτυσσε τα δικά της εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μοτοσυκλέτα σε εθνική κλίμακα. Το 1970, οι Ιάπωνες κατείχαν συνολικά 8,85 εκατομμύρια μοτοσυκλέτες και μοτοποδήλατα -αριθμός υπερδεκαπλάσιος σε σύγκριση με το 1955, έτος ίδρυσης της εταιρείας των τριών διαπασών. Οι συνθήκες αυτές ενίσχυσαν την κοινωνική ανησυχία σχετικά με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας.

Στόχος των δραστηριοτήτων της Yamaha ήταν η ενίσχυση της ασφάλειας, μέσω της διδασκαλίας του σωστού τρόπου οδήγησης μοτοσυκλέτας, καθώς και η διεύρυνση του κύκλου των φίλων της μοτοσυκλέτας. Το αρχικό πρόγραμμα περιλάμβανε τα μαθήματα ασφαλούς οδήγησης της Yamaha και το Yamaha Trail School, τα οποία ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 1968.

Yamaha DT-1

Όταν η εταιρεία άρχισε να διαθέτει στην αγορά το trail μοντέλο DT1 το 1968, η δημοτικότητα των εκτός δρόμου δραστηριοτήτων αυξήθηκε κατακόρυφα. Κορυφαίοι αναβάτες ανέλαβαν ρόλο εκπαιδευτών στο Yamaha Trail School, το οποίο συνέβαλε στη διάδοση της off-road οδήγησης, μέσω βασικής εκπαίδευσης στην οδήγηση στο χώμα. Το σχολείο προσέφερε επίσης μαθήματα ελέγχου και συντήρησης μοτοσυκλετών. Τον Σεπτέμβριο του 1970, η Yamaha δημιούργησε 35 χώρους Yamaha Trail Land σε ολόκληρη την Ιαπωνία, όπου το κοινό μπορούσε να γνωρίσει τη χαρά της εκτός δρόμου οδήγησης.

Τον Μάιο του 1969, η Yamaha ίδρυσε επίσης τα Yamaha Moped License Schools, ενθαρρύνοντας το κοινό να αποκτήσει άδεια οδήγησης μοτοποδηλάτου κατηγορίας 1. Τα σχολεία αυτά βασίστηκαν στο πρότυπο των Yamaha Music Studios που είχε δημιουργήσει η Nippon Gakki (σημερινή Yamaha Corporation)! Με την ιδέα της μεταφοράς της φιλοσοφίας των μουσικών μαθημάτων στη δημιουργία σχολών μοτοσυκλέτας, τα Moped License Schools αναπτύχθηκαν σε όλη τη χώρα. Τον πρώτο κιόλας χρόνο λειτουργίας τους προσέλκυσαν περισσότερους από 160.000 μαθητές.

Yamaha Festival 1972

Η εταιρεία από την Iwata, ανέπτυξε επίσης εκδηλώσεις με στόχο τους φίλους της μοτοσυκλέτας. Μία από αυτές ήταν το 1ο Yamaha Grand Sports Festival (YGSF), που πραγματοποιήθηκε στο Fuji Speedway στις 5–6 Αυγούστου 1972. Ήταν μια μεγάλη διοργάνωση στην οποία μπορούσαν να συμμετάσχουν όλοι οι λάτρεις της μοτοσυκλέτας και τελικά προσέλκυσε συνολικά 80.000 άτομα! Συμμετείχαν 1.500 αναβάτες σε αγώνες motocross, kart και ταχύτητας δρόμου. Στον χώρο της εκδήλωσης συγκεντρώθηκαν 380 λεωφορεία, 3.800 αυτοκίνητα και 5.000 μοτοσυκλέτες. Το 2ο YGSF πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1973 και ήταν ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας, προσελκύοντας περίπου 95.000 άτομα μέσα σε δύο ημέρες!

Το απρόσμενο, εκπληκτικό συμπέρασμα στην επαρχία Gunma

Safety Courses

Και ερχόμαστε στο 2026, όπου σε άρθρο του ιαπωνικού περιοδικού μοτοσυκλέτας Young Machine, διαβάζουμε κάτι το εκπληκτικό. Η επαρχία Gunma στην Ιαπωνία θεωρεί πως η εκστρατεία των "τριών όχι" απέτυχε παταγωδώς, καθώς… συνέβαλε στην αύξηση τροχαίων ατυχημάτων!

Σημειώνουμε εδώ πως η συγκεκριμένη επαρχία είναι γνωστή και ως “το βασίλειο του αυτοκινήτου” καθώς έχει ανεπαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες, κατά μέσο όρο κάθε νοικοκυριό έχει 1,5+ αυτοκίνητα, ενώ εδώ έχουν έδρα και διάφορα εργοστάσια της Subaru. Κάπως έτσι η επαρχία Gunma κατατάσσεται σταθερά στον πάτο των επαρχιών όσον αφορά στην οδική ασφάλεια, με αριθμό ρεκόρ τροχαίων ατυχημάτων και τραυματισμών, με αντίστοιχα κακές επιδόσεις στο ποσοστό μαθητών λυκείου που εμπλέκονται σε ατυχήματα με ποδήλατο αλλά και στο ποσοστό ατυχημάτων νέων οδηγών.

Safety Courses

Κάπως έτσι το 2014 ιδρύθηκε Ειδική Επιτροπή για τα Μέτρα Οδικής Ασφάλειας και, σε συνεργασία με το τμήμα τροχαίας πολιτικής της επαρχίας και την Αστυνομική Διεύθυνση, διερεύνησαν και ανέλυσαν τα αίτια των ατυχημάτων. Κατέληξαν στο κοινό συμπέρασμα ότι “η Εκστρατεία των Τριών Όχι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως παράγοντας που συμβάλλει στο πρόβλημα”!

Βλέπετε, όταν η Gunma εφάρμοζε αυστηρά την Εκστρατεία “Τρία Όχι” για την αποθάρρυνση της χρήσης μοτοσυκλέτας, ένα από τα αποτελέσματα της καμπάνιας ήταν να αποξενωθούν οι μαθητές λυκείου από την ουσιαστική κυκλοφοριακή αγωγή, οδηγώντας σε επιδείνωση της οδικής συμπεριφοράς και αύξηση ατυχημάτων.

Μετά από συνεδριάσεις, ανταλλαγές απόψεων με σχετικούς φορείς, μελέτες και διαλέξεις ειδικών στην ανάλυση τροχαίων ατυχημάτων, η Ειδική Επιτροπή προχώρησε στη διαμόρφωση νέου σχεδίου για τα τροχαία ατυχήματα και νέο ΚΟΚ που τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2014.

Στόχος ήταν -και είναι- η παροχή κυκλοφοριακής αγωγής σε ευρύ φάσμα ηλικιών -από μαθητές λυκείου μέχρι παιδιά και ηλικιωμένους, ώστε να εξελιχθούν όλοι σε υπεύθυνα μέλη της κοινωνίας, αποκτώντας δεξιότητες και γνώσεις ασφαλούς οδήγησης ποδηλάτου και μοτοσυκλέτας.

Safety Courses

Κύρια μέτρα που λαμβάνει η επαρχία Gunma μετά το 2014:

  • Μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στο σχολείο και ειδικές δραστηριότητες.
  • Σεμινάρια από την αστυνομία και την Ένωση Οδικής Ασφάλειας.
  • Δημιουργία και διανομή φυλλαδίων για ασφαλή ποδηλασία.
  • Τεστ γνώσεων για ποδήλατο.
  • Σεμινάρια οδικής συμπεριφοράς για κατόχους άδειας μοτοσυκλέτας.
  • Σεμινάρια επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στο Γενικό Κέντρο Κυκλοφορίας της Gunma.

Αργότερα, με την αναθεώρηση του κανονισμού και την κατάρτιση του 11ου Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας, το πρόγραμμα ανανεώθηκε ως “Δεύτερο Πρόγραμμα Δράσης” (Μάρτιος 2021).

Το δεύτερο πρόγραμμα (2021–2025) στοχεύει ειδικά στους μαθητές λυκείου και εισάγει νέα μέτρα για ασφαλή ποδηλασία, όπως η προώθηση της χρήσης κράνους, ενώ συνεχίζει τις δράσεις για τις μοτοσυκλέτες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάργηση της Εκστρατείας “Τρία Όχι” δεν οδήγησε σε απότομη αύξηση της απόκτησης άδειας οδήγησης από τους μαθητές, ή των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτα.

Safety courses

Στο σεμινάριο ασφαλούς οδήγησης του 2025, αρκετοί μαθητές ανέφεραν ότι οδηγούν επειδή είναι αναγκαίο για να πηγαίνουν στο σχολείο. Η πλειονότητα των νέων της Gunma δεν ασχολείται με σπορ οδήγηση ή τουρισμό, απλώς καλύπτει πρακτικές ανάγκες μέσω της μοτοσυκλέτας.

Ο κανονισμός προβλέπει επίσης την προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών· δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να οδηγούν μοτοσυκλέτα. Όμως, σε περιπτώσεις όπου οι συνθήκες μετακίνησης ή οικογενειακές ανάγκες το επιβάλλουν, η διατήρηση των “Τριών Όχι” στους σχολικούς κανονισμούς μειώνει την ποιότητα ζωής μαθητών και γονέων.

Safety courses

Αντίστοιχα, στις 9 Φεβρουαρίου 2018, η Επιτροπή για την Οδική Ασφάλεια Μοτοσυκλετών υπέβαλε έκθεση στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο της επαρχίας Saitama, συνοψίζοντας προτάσεις όπως η θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών που θα αντικαθιστούσαν την Εκστρατεία "Τρία Όχι".

Πόσος χρόνος χάθηκε για τη μοτοσυκλέτα στην Ιαπωνία τόσες δεκαετίες που τα συντηρητικά “Τρία Όχι” μεσουρανούσαν, για να καταλήξουμε σε μελέτες που συμφωνούν πως η αποθάρρυνση των νέων στη χρήση μοτοσυκλέτας οδήγησαν όχι μόνο σε μείωση της ποιότητας ζωής τους, αλλά και στην αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων!

Με πληροφορίες από το Young Machine και από την ιστορία των Honda και Yamaha