ΒΟΑΚ: Ξεκίνησαν τα έργα οδικής ασφάλειας στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης

Υποσχέσεις για επτά παρεμβάσεις μέχρι και το τέλος του 2025
BOAK
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

22/7/2025

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ανακοίνωσε την έναρξη άμεσων παρεμβάσεων οδικής ασφάλειας στον επικίνδυνο και πολυσύχναστο Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), με στόχο τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων στα πιο κρίσιμα τμήματα του δρόμου.

Οι πρώτες εργασίες ξεκινούν στο τμήμα Κολυμπάρι – Χανιά και από τα Λινοπεράματα έως τον ΧΥΤΑ Ηρακλείου, ενώ μέχρι το τέλος του 2025 προγραμματίζονται παρεμβάσεις σε πέντε ακόμη κρίσιμα σημεία: Χανιά – Γεωργιούπολη, Πετρές – Ατσιπόπουλο, Κίσσαμος – Κολυμπάρι, Ρέθυμνο – Γεροπόταμος και Γεροπόταμος – ΧΥΤΑ Ηρακλείου.

Σύμφωνα με τη «Μελέτη Οδικής Ασφάλειας του ΒΟΑΚ», 11 από τις 13 πιο επικίνδυνες περιοχές εντοπίζονται στο τμήμα Κίσσαμος – Ηράκλειο, όπου τα τελευταία τρία χρόνια (2022–2024) καταγράφηκαν 26 σοβαρά τροχαία ατυχήματα, με 20 νεκρούς και 18 σοβαρούς τραυματισμούς. Η απόφαση για παρέμβαση βασίζεται στην επιτυχημένη εμπειρία από τον δρόμο Πάτρα – Πύργος, όπου μετά από αντίστοιχες ενέργειες σημειώθηκε μείωση θανάτων κατά 90% και μηδενικές μετωπικές συγκρούσεις μέσα στο 2024.

Τα μέτρα που εφαρμόζονται περιλαμβάνουν διαμόρφωση λωρίδων κυκλοφορίας τύπου 2+1, με εναλλασσόμενες λωρίδες προσπέρασης μήκους 1 έως 2,5 χλμ., όπου το πλάτος του οδοστρώματος το επιτρέπει. Σε όλο το μήκος των παρεμβάσεων τοποθετούνται πλαστικά κολωνάκια στο μέσο του δρόμου για σαφή διαχωρισμό των ρευμάτων κυκλοφορίας. Παράλληλα προβλέπεται καθαρισμός ερεισμάτων και φυτοκοπές για τη διατήρηση της ορατότητας, κατασκευή εσοχών έκτακτης ανάγκης στα μονόιχνα τμήματα, καθώς και αναδιαμόρφωση των 56 υφιστάμενων κόμβων, των ΣΕΑ και των εισόδων-εξόδων. Δύο νέοι κόμβοι προβλέπονται στον Γεροπόταμο και τον ΧΥΤΑ Ηρακλείου.

Στο σύνολο του έργου περιλαμβάνεται ασφαλτική αποκατάσταση σε σημεία με φθορές, νέα οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση, τοποθέτηση νέων στηθαίων ασφαλείας όπου απαιτείται, καθώς και φωτισμός και φωτεινή σηματοδότηση στα κατάλληλα σημεία. Επίσης, εφαρμόζονται προσωρινά μέτρα προστασίας από καταπτώσεις σε 93 σημεία, συνολικού μήκους 24 χλμ. Το σύνολο των παρεμβάσεων είναι άμεσης υλοποίησης, χαμηλού κόστους και δεν απαιτεί περιβαλλοντικές εγκρίσεις ή απαλλοτριώσεις.

Επιπλέον, προχωρά κανονικά η κατασκευή του νέου αυτοκινητοδρόμου ΒΟΑΚ. Αυτή εκτελείται μέσω τριών βασικών εργολαβιών: το δημόσιο έργο Άγιος Νικόλαος – Νεάπολη, το έργο ΣΔΙΤ από Νεάπολη έως Χερσόνησο και η σύμβαση παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο, που υπογράφηκε τον Μάιο του 2025. Ήδη δρομολογείται η προαίρεση για το τμήμα Χανιά – Κίσσαμος, ενώ έχουν εξασφαλιστεί οι μελέτες για το Παχιά Άμμος – Σητεία, με στόχο την πλήρη κάλυψη του νησιού από Κίσσαμο έως Σητεία.

Ο Γενικός Αστυνομικός Διευθυντής Κρήτης σημείωσε πως μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκε μία θανατηφόρα σύγκρουση, σε σχέση με τις δέκα του αντίστοιχου περσινού διαστήματος, δείγμα ότι οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις ήδη αποδίδουν.

BOAK

Ολόκληρη η παρέμβαση αποσκοπεί στη διατήρηση της λειτουργικότητας της υφιστάμενης οδού κατά τη φάση κατασκευής του νέου ΒΟΑΚ, στην ασφαλή διέλευση από τους κόμβους και τις εισόδους – εξόδους και, κυρίως, στη σωτηρία ανθρώπινων ζωών. Καθοριστική για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η αυστηρή εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας από τους ίδιους τους οδηγούς.

Για τους μοτοσυκλετιστές

Η αναβάθμιση του ΒΟΑΚ αφορά άμεσα και τους μοτοσυκλετιστές – είτε πρόκειται για μόνιμους κατοίκους είτε για τουρίστες που εξερευνούν την Κρήτη με δύο τροχούς. Οι νέες υποδομές, αν συνδυαστούν με υπεύθυνη οδήγηση και επαρκή αστυνόμευση, μπορούν να μετατρέψουν έναν δρόμο με φήμη “καρμανιόλας” σε σύγχρονο, ασφαλή οδικό άξονα.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις