Δανία - Επαναχρησιμοποίηση εξαρτημάτων μοτοσυκλετών σε υψηλό βαθμό

Με την υψηλή φορολογία σε νέα εξαρτήματα και μοτοσυκλέτες να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/10/2022

Σύμφωνα με έρευνα της Niels Hansen για λογαριασμό των δανέζικων συλλόγων μοτοσυκλετιστών DMC και MCTC -μελών της F.E.M.A.- ένα μεγάλο μέρος των εξαρτημάτων των μοτοσυκλετών που βγαίνουν εκτός κυκλοφορίας επαναχρησιμοποιούνται ως ανταλλακτικά.

Στη Δανία, οι αποσυναρμολογητές μοτοσυκλετών (βλ. “μάντρες”) στέλνουν στην ανακύκλωση μόνο τα εξαρτήματα που δεν επιδέχονται επιδιόρθωση. Όλα τα υπόλοιπα αποσυναρμολογούνται και πωλούνται σε αναβάτες για επαναχρησιμοποίηση.

Η έρευνα της Niels Hansen δείχνει πως το ποσοστό επαναχρησιμοποίησης εξαρτημάτων αποσυναρμολογημένων μοτοσυκλετών είναι πολύ υψηλό. Η συλλογή και αποσυναρμολόγηση μοτοσυκλετών που δεν χρησιμοποιούνται πια βοηθά στη διατήρηση της κυκλοφορίας των μοτοσυκλετών που μπορούν να δεχθούν τα εξαρτήματα των “δωρητών” μοτοσυκλετών, με οικονομικό τρόπο. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο δεν χρησιμοποιούνται νέα εξαρτήματα που πρέπει να παραχθούν από πρώτες ύλες.

Αν και η Ε.Ε. έχει νόμους για τα οχήματα που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους, για τη συλλογή και καταστροφή τους, αυτοί δεν συμπεριλαμβάνουν -μέχρι σήμερα- τις μοτοσυκλέτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να αναθεωρήσει την οδηγία για το τέλος ζωής των οχημάτων (End-of-life Vehicles Directice) στις χώρες της Ένωσης, και ερευνά την ανάγκη να συμπεριλάβει και τις μοτοσυκλέτες σε αυτήν για πρώτη φορά.

Στη Δανία, η αγορά μεταχειρισμένων μοτοσυκλετών και μεταχειρισμένων εξαρτημάτων είναι σχετικά μεγάλη, λόγω της υψηλής φορολογίας στα νέα οχήματα (160% συν 25% ΦΠΑ) και στα νέα εξαρτήματα (25% ΦΠΑ). Οι επιχειρήσεις που πωλούν αποκλειστικά μεταχειρισμένα εξαρτήματα μοτοσυκλετών είναι λίγες, αλλά παράλληλα με αυτές λειτουργούν και οι λεγόμενες “μάντρες” (Breakers, ή αποσυναρμολογητές στα αγγλικά). Στην έρευνα έλαβαν μέρος εννέα τέτοιες μάντρες, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης στη χώρα, που αποτελούν το 70% περίπου των δηλωμένων αποσυναρμολογητών.

Η έρευνα έδειξε πως μόνο ότι δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί καταλήγει στην ανακύκλωση μετάλλων / πλαστικών, ενώ όλα τα υπόλοιπα εξαρτήματα αγοράζονται από αναβάτες που τα χρησιμοποιούν στις μοτοσυκλέτες τους, ενώ τα περισσότερα από αυτά προέρχονται από δίκυκλα με ηλικία άνω των 10 ετών.

Βασική αιτία, της αυξημένης ζήτησης, είναι η υψηλή φορολογία, ενώ οι περισσότεροι κατασκευαστές σταματούν να παράγουν ανταλλακτικά για μοντέλα που έχουν ξεπεράσει τα 15 με 20 χρόνια από τότε που βγήκαν στην παραγωγή.

Κανένας από τους 9 επαγγελματίες που ερωτήθηκαν δεν είχαν δει μοτοσυκλέτα να πηγαίνει σε πρέσα διαλυτηρίου, όπως ένα αυτοκίνητο.

Αντίστοιχη φαίνεται να είναι η κατάσταση και σε μία ακόμα χώρα της Σκανδιναβικής Χερσονήσου, τη Φινλανδία. Και εκεί, σύμφωνα με δεδομένα έρευνας η οποία δημοσιεύεται από τη F.E.M.A. και έλαβε χώρα στις αρχές του έτους από την μοτοσυκλετιστική οργάνωση SMOTO, το 72% των χρησιμοποιούμενων ανταλλακτικών προέρχονται από παλαιότερες μοτοσυκλέτες.

Η FEMA πιστεύει πως οι μοτοσυκλέτες ΔΕΝ θα πρέπει να συμπεριληφθούν στη νέα οδηγία της Ε.Ε. για το τέλος ζωής των οχημάτων. Διαβάστε ΕΔΩ την πλήρη άποψη της FEMA στο θέμα.

Σύμφωνα με τη FEMA, η συμπερίληψη των μοτοσυκλετών στην οδηγία του τέλους ζωής των οχημάτων της Ε.Ε. θα μπορούσε να αποδειχτεί σοβαρή απειλή για τις ιστορικές μοτοσυκλέτες.

Αν τώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να συμπεριληφθούν οι μοτοσυκλέτες στην νέα οδηγία για τα οχήματα που φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, η FEMA ζητά από την Ε.Ε. να εξασφαλίσει τη δυνατότητα της αποσυναρμολόγησης με στόχο την επαναχρησιμοποίηση των εξαρτημάτων σε μια κυκλική οικονομία.

Παράλληλα, αν η Ε.Ε. συμπεριλάβει τις μοτοσυκλέτες στην ανωτέρω οδηγία, η FEMA ζητά να εξασφαλιστεί πως με αυτό τον τρόπο δεν θα καταλήξουν σε διαλυτήρια οι ιστορικές / συλλεκτικές μοτοσυκλέτες, αντίθετα θα πρέπει είτε να συντηρούνται, είτε να αποσυναρμολογούνται με τα εξαρτήματα τους να καταλήγουν σε μοτοσυκλέτες που κυκλοφορούν.

Απαγόρευση πατινιών για ανήλικους εξετάζει η κυβέρνηση – Αλλάζει τον νέο ΚΟΚ πριν καν κλείσει χρόνο

Πέρυσι παρουσίασαν μετά βαΐων και κλάδων τον ΚΟΚ, φέτος σχεδιάζουν να τον αλλάξουν γιατί αποδεικνύεται προβληματικός
patini
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

12/5/2026

Την 13η Ιουνίου 2025 ο νέος πολυδιαφημισμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με πρωταγωνιστές τα πολύ αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και ρυθμίζοντας για πρώτη φορά μερικά θέματα που ως τώρα συνιστούσαν γκρίζες ζώνες, όπως η διήθηση των δικύκλων και η χρήση των λεγόμενων ΕΠΗΟ, των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων.

Δεν πρόλαβε όμως να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ και σήμερα βρισκόμαστε προ επείγουσας τροποποίησής του, επειδή τον τελευταίο καιρό σημειώθηκαν δύο σοβαρά ατυχήματα με μικρά παιδιά σε ηλεκτρικά πατίνια, το ένα (στην Ηλεία) δυστυχώς θανατηφόρο.

Κάπως έτσι το τελευταίο διάστημα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλούν ανοικτά για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης.

Το μέτρο που φαίνεται πως επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, ζήτημα που ο κ. Χρυσοχοΐδης περιέγραψε ως “ιδιαίτερο και δύσκολο” καθώς έριχνε στο τραπέζι και άλλη μια διάσταση του θέματος: “αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι ποιος θα σε αποζημιώσει; Χρειάζεται υποχρεωτική ασφάλιση”.

Το ερώτημα είναι το εξής: όταν η ίδια ακριβώς κυβέρνηση επεξεργαζόταν τον νέο ΚΟΚ πριν έναν χρόνο, δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα με το να κυκλοφορούν στους δρόμους 12χρονοι με ηλεκτρικά πατίνια;

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Όταν ένας γονιός επιτρέπει στο παιδί του να βγαίνει μόνο του στους δρόμους με πατίνι, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ίδιο και καθόλου τον ΚΟΚ, ο οποίος αναφέρει καθαρά πως τα ηλεκτρικά πατίνια μπορεί να τα οδηγήσει νόμιμα οποιοσδήποτε έχει κλείσει τα 12 έτη (ΚΟΚ, άρθρο 44, παράγραφος 10).

Διότι κατά τον καινούργιο Κώδικα είναι νόμιμο, άρα θεμιτό να κυκλοφορήσει στους δρόμους ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία ένα μηχανοκίνητο δίκυκλο με αναβάτη που δεδομένα δεν έχει την παραμικρή ιδέα από τους κανόνες τους δρόμου, τα σήματα, τις προτεραιότητες κλπ.

Να όμως που αυτά που ήταν ψιλά γράμματα ως τη δημοσίευση του ΚΟΚ, τώρα έγιναν γιγάντιοι δυσάρεστοι τίτλοι.

Κατά τον νέο ΚΟΚ, εφόσον το πατίνι έχει τελική ταχύτητα έως 25 km/h, τότε λογίζεται ως ποδήλατο (άρθρο 4, παρ. 17) και εμπίπτει στις αντίστοιχες ρυθμίσεις, ήτοι ένα παιδί που έχει κλείσει τα 12 χρόνια του μπορεί νόμιμα να το βγάλει στον δρόμο χωρίς επιτήρηση μεγαλύτερου (άρθρο 44, παρ. 11) και με μόνη υποχρέωση να φορά κράνος (άρθρο 44, παρ. 12).

Μάλιστα η μόνη περίπτωση που απαγορεύεται να κινείται στον δρόμο είναι όταν υπάρχει διαθέσιμος ποδηλατόδρομος, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση το πατίνι μπορεί νόμιμα να κινηθεί στο οδόστρωμα μαζί με τα υπόλοιπα μηχανοκίνητα οχήματα, αρκεί στον συγκεκριμένο δρόμο το όριο ταχύτητας να μην υπερβαίνει τα 50 km/h.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές πως η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια προώθησε πέρυσι και φαίνεται τώρα να προετοιμάζει (ή  μήπως τρομάζει;) το κοινό για απαγόρευση χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Αυτό που προλογίζουν στελέχη της κυβέρνησης σε τακτικότατη βάση στην τηλεόραση και άλλα ΜΜΕ είναι επί της ουσίας τροποποίηση του νέου ΚΟΚ, αυτού που διαφημίστηκε πως ήρθε, μεταξύ άλλων, για να ρυθμίσει και τη ζούγκλα των ΕΠΗΟ.

Το ερώτημα φυσικά είναι απλούστατο: Κανείς από το επιτελείο που επεξεργάστηκε τον ΚΟΚ δεν είχε σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες του να επιτρέπεις σε μικρά παιδιά να βγαίνουν σε δημόσιους δρόμους με μηχανοκίνητα οχήματα; Δηλαδή το ίδιο κράτος που θεωρεί τον Έλληνα 14χρονο ακατάλληλο να χειριστεί μοτοποδήλατο (ΑΜ) και τον 16χρονο ακατάλληλο να χειριστεί δίκυκλο Α1 - σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους συνομήλικούς του που έχουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες τους - θεωρεί τον 12χρονο ικανό και έτοιμο να πάρει τους δρόμους με ΕΠΗΟ που πιάνουν 25 km/h χωρίς να έχει περάσει από την παραμικρή εκπαίδευση...

Προφανέστατα ισχύει ένα από τα δύο: είτε δεν το σκέφτηκαν ή το αγνόησαν. Γι’ αυτό τρέχουν σήμερα να μαζέψουν τα αμάζευτα μετά τα απανωτά τροχαία ατυχήματα, καθώς το κυρίαρχο κριτήριο για μια φορά ακόμη φαίνεται να είναι η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης στα δελτία ειδήσεων.

Ας μην παραβλέπουμε πως ό,τι λέμε για τα πατίνια ισχύει και για τα ποδήλατα αφού οσαύτως λογίζονται τα ΕΠΗΟ με μέγιστη ταχύτητα από 6 ως 25 km/h κατά τον ΚΟΚ. Αν τα ατυχήματα είχαν γίνει με ποδήλατα αντί ηλεκτρικών πατινιών, θα γινόταν αυτή η συζήτηση άραγε;

Επιπλέον, οι δηλώσεις περί ασφάλισης των πατινιών ακούγονται τόσο ουτοπικές, όσο και προβληματικές. Από τη μια μιλάμε για ένα βαρύτατο πλήγμα στη σχετική αγορά (την οποία ωραιότατα τάισε η νομιμοποίηση χρήσης από μικρά παιδιά), αφετέρου έχει ενδιαφέρον να δούμε αν γίνεται νομικώς να υποχρεώνεις σε ασφάλιση οχήματα που δεν ταξινομούνται. Κι αν ανοίξει αυτό το κουτί της Πανδώρας, μετά τι; Θα ασφαλίσουμε και τα ποδήλατα, τα rollers και τα skateboards; Και πού θα μπει το όριο; Να ασφαλίζουμε και τα κουζινομάχαιρα αν είναι έτσι, όλο και κάποιος κινδυνεύει να κοπεί ετοιμάζοντας τη σαλάτα του.

Όσο για το ζήτημα του παρκαρίσματος των ηλεκτρικών πατινιών, ή μάλλον το πώς βρίσκονται πεταμένα παντού και όπως να ‘ναι, ζήτημα που επίσης φαίνεται να απασχολεί τα μάλα την κυβέρνηση, η λύση είναι απλή και δεν χρειάζεται καμιά νομοθετική πράξη. Ας κάνει η αστυνομία, ΕΛΑΣ και Δημοτική, τη δουλειά της: μάζεμα και πρόστιμα στις εταιρείες που να νοικιάζουν ή στους χρήστες που τα παρατούν.

Ο τελευταίος χρήστης είναι έτσι κι αλλιώς καταγεγραμμένος κανονικότατα μέσω της εφαρμογής με την οποία το νοίκιασε, δεν είναι κάποιος ανώνυμος τυχαίος, έχει ονοματεπώνυμο και ευθύνη για το πού και πώς το άφησε. Αν από την άλλη είναι ιδιωτικό το πατίνι, στο σπανιότατο ενδεχόμενο να βρεθεί πεταμένο σε πεζοδρόμιο η κατάσχεσή του είναι ήδη αρκετή ως τιμωρία.

Να γίνει δηλαδή ό,τι ακριβώς ξέρουν μια χαρά να κάνουν οι αρχές κάθε φορά που βγαίνουν παγανιά για μηχανές παρκαρισμένες στα πεζοδρόμια. Στα πατίνια κολλάμε τώρα;