Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Προσγείωσαν τον χαρταετό στο Υπουργείο Μεταφορών: Την Παρασκευή ξεκινούν οι πινακίδες – Δεν είχαν βγάλει ούτε απόφαση για βεβαίωση κυκλοφορίας!

Έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν – Πρώτη φορά δεν δίνουν ούτε βεβαίωση
Προσγείωσαν τον χαρταετό στο Υπουργείο Μεταφορών: Την Παρασκευή ξεκινούν οι πινακίδες – Δεν είχαν βγάλει ούτε απόφαση για βεβαίωση κυκλοφορίας!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

23/9/2025

Σύμφωνα με πληροφορία που έχει το MOTO, από την ερχόμενη Παρασκευή 26/9 θα ξεκινήσουν να δίνονται πινακίδες, ξεμπλοκάροντας έτσι χιλιάδες οχήματα.

Αυτό σημαίνει πως ο ανάδοχος έχει ήδη ξεκινήσει το κόψιμο και την προετοιμασία των πινακίδων, αλλιώς δεν θα είναι σε θέση να δοθούν οι πρώτες στο τέλος της εβδομάδας. Προφανώς αυτό σημαίνει πως θα χρειαστεί καιρός για την πλήρη ομαλοποίηση της κατάστασης, αλλά ταυτόχρονα αναπτερώνει το ηθικό εκείνων που έβλεπαν την νέα τους μοτοσυκλέτα στον αντιπρόσωπο και δεν μπορούσαν να την πάρουν, ενώ δεν είχαν και καμία ενημέρωση για κάποιο χρονοδιάγραμμα.

Το πρόβλημα αυτό δεν ήταν συνολικό για όλη την Ελλάδα, αλλά για την περιφέρεια με τις περισσότερες ταξινομήσεις και την μεγαλύτερη ανάγκη για νέες πινακίδες.

Στο μεταξύ αυτή την εβδομάδα είχε λήξει και η προθεσμία που οι ίδιοι είχαν δώσει από το Υπουργείο Μεταφορών για επίλυση του προβλήματος στο ζήτημα έλλειψης πινακίδων που υπάρχει στην Αττική και -τι έκπληξη- δεν υπήρχε καμία ενημέρωση για το πότε θα δώσουν λύση.

Ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων πίεζε σε δύο μέτωπα, για οριστική επίλυση του ζητήματος και παράλληλα για την έναρξη απόδοσης βεβαιώσεων σε όσους δεν μπορούσαν να τους παραδώσουν πινακίδες, έτσι ώστε να μπορούν να κυκλοφορήσουν κανονικά.

Στο μεταξύ το μόνο που χρειαζόταν για να γίνει αυτό, ήταν μία απόφαση, κυριολεκτικά μία άμεση και γρήγορη διαδικασία από τον Υπουργό Μεταφορών που θα επιτρέπει στην υπηρεσία να δίνει βεβαίωση κυκλοφορίας χωρίς πινακίδα, εξαιτίας αδυναμίας προμήθειας.

Αυτό θα ξεμπλόκαρε την διαθεσιμότητα χιλιάδων δικύκλων που περιμένουν να παραδοθούν στους τελικούς ιδιοκτήτες και αντίστοιχα από τις εισαγωγικές εταιρείες που έχουν κάνει ήδη το έξοδο, να ξεκινήσουν τις παραδόσεις.

Προφανώς το μεγαλύτερο ζήτημα είναι πως φτάσαμε για ακόμη μία φορά να ξεμείνει το Υπουργείο από πινακίδες. Δεν είναι η πρώτη και καθώς υπάρχει προϊστορία, δυστυχώς δεν περιμένει κανείς πως θα είναι και η τελευταία.

Είναι αδιανόητο να γνωρίζεις πως από δική σου παράλειψη θα εγκλωβίσεις ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς σε ακινησία, να βλέπεις δηλαδή πως οδηγείς σε τοίχο και τελικά να πέφτεις επάνω του.

Θεωρώ πως είναι εξίσου αδιανόητο όμως να χτυπάς στον τοίχο, να σηκώνεσαι και αντί να παρακάμψεις να περιμένεις εκεί, μέχρι να πέσει μόνος του, διότι αυτό ακριβώς συνέβαινε από την στιγμή που δεν δινόντουσαν βεβαιώσεις, όπως στο παρελθόν.

Σε άλλες χώρες της Ευρώπης το Κράτος έχει διώξει από πάνω του αυτή την διαδικασία και μέσα από δικλείδες ασφαλείας που μπορούν να εξασφαλίσουν -μεγάλη υπόθεση αυτή- καθένας μπορεί να προμηθευτεί την πινακίδα του από την ελεύθερη αγορά άμεσα και γρήγορα.

Αυτό είναι βέβαια μία άλλη κουβέντα, το σημαντικότερο ήταν να προχωρήσει ο διαγωνισμός και η προμήθεια των πινακίδων. Μόλις λίγες ημέρες πριν, ο Υπουργός μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ επιβεβαίωσε πως το πρόβλημα εντοπιζόταν στην έλλειψη «τσίγκου» και το ζήτημα αυτό το είχαν και άλλες χώρες.

Από την πλευράς επικοινωνήσαμε με συναδέλφους σε 5 διαφορετικές χώρες της Ευρώπης όπου δήλωσαν έκπληξη, επιβεβαιώνοντας πως δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα, προφανώς θα ήταν άλλες χώρες αυτές που το έχουν, όχι 5 μεγάλες που μιλήσαμε εμείς. Ανεπιβεβαίωτη πληροφορία κάνει λόγο για χρέος στον προηγούμενο ανάδοχο ύψους 1,5 εκατομμυρίου.

Αντίστοιχα η Διακήρυξη 5/2025 από το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, με ημερομηνία 23 Ιουλίου 2025, για κατασκευή και προμήθεια κρατικών μεταλλικών πινακίδων πήρε παράταση για άνοιγμα φακέλου στις 5/9, ημερομηνία κατά την οποία θα ανακοινωνόταν στην Διαύγεια και ο νέος ανάδοχος. Έτσι ώστε να επικοινωνήσουμε μαζί του για να μάθουμε αν τελικά πράγματι υπάρχει πρόβλημα στην προμήθεια φύλλων αλουμινίου για την παραγωγή πινακίδων. Επισήμως η ΑΔΑΜ: 25PROC017272661_2025.07.23 αναμένει ακόμη την ανάρτησή της για το αποτέλεσμα, ωστόσο έχουμε την ασφαλή πληροφορία που γράψαμε στην αρχή του άρθρου πως η παραγωγή των πινακίδων έχει ήδη ξεκινήσει.

Στο μεταξύ δημιουργήθηκε ζήτημα με την παραποίηση στοιχείων καθώς αρκετοί ήταν εκείνοι που έσπευσαν να βγάλουν πινακίδες σε άλλες πόλεις μέσω διαφορών τρόπων που αυτό θα μπορούσε να γίνει.

Με επιστολή δική μας προς το Υπουργείο θα ζητήσουμε να μην υπάρχει ξανά κωλυσιεργία τριμήνου και την εξέταση για την αλλαγή της διαδικασίας μετά την λήξη της ανωτέρω σύμβασης που -προφανώς- έχει ήδη κατοχυρωθεί για την προμήθεια των πινακίδων από την ελεύθερη αγορά, στα πρότυπα άλλων κρατών.