Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Yamaha Tenere Ελλάδα-Μογγολία μέσω Ρωσίας – Στόχος επετεύχθη!

Η εξερεύνηση της Μογγολίας με Yamaha Tenere World Raid 2026!
Yamaha Tenere Ελλάδα-Μογγολία μέσω Ρωσίας – Στόχος επετεύχθη!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/9/2026

Ο Νίκος Κούρτης ολοκλήρωσε την εξερεύνηση της Μογγολίας και μπήκε ξανά στην Ρωσία και την αβεβαιότητα της εύρεσης καυσίμων και επικοινωνίας που αντιμετωπίζει εκείνο το κομμάτι του χάρτη.

Έχοντας πετύχει κατά την εκκίνηση, εκείνη ακριβώς την χρονική συγκυρία όπου υπήρχαν πολλά προβλήματα ανεφοδιασμού στην περιοχή, το μοναχικό ταξίδι του Yamaha Tenere World Raid παραλίγο να φτάσει στο τέλος σχετικά πρόωρα, μένοντας στο Καζακστάν και τα τριγύρω «Σταν», όπου υπήρχε επάρκεια βενζίνης.

Τελικά ο Νίκος Κούρτης πήρε την απόφαση να συνεχίσει, με τον κίνδυνο να ξεμείνει σε κάποια απομακρυσμένη περιοχή μέχρι να βρεθεί βενζίνη και μόνο σύμμαχο την τεράστια αυτονομία του νέου Tenere World Raid μαζί με ένα πρόσθετο σάκοι καυσίμου 11 λίτρων που με προσεκτική οδήγηση μπορούσε σχεδόν να του δώσει από μόνο του, την αυτονομία της βασικής έκδοσης του Tenere, όταν αυτό κινείται σε φυσιολογικούς ρυθμούς.

Ωστόσο αυτό ήταν το μόνο ουσιαστικό πρόβλημα που έχει αντιμετωπίσει μέχρι αυτή την στιγμή, ο έμπειρος ταξιδευτής. Η μοτοσυκλέτα που ήρθε στο φετινό MEGA TEST ON-OFF 2026 στο Κόσοβο, άλλαξε απλώς λάδια και συνέχισε να γράφει χιλιόμετρα, φτάνοντας απροβλημάτιστα μέχρι την Μογγολία. Για τους αναγνώστες του MOTO, αυτό σημαίνει πως όσα χρειάστηκαν να γίνουν ένα πρωί στο φετινό MEGA TEST, άντεξαν την δοκιμασία του μεγάλου αυτού ταξιδιού χωρίς πρόβλημα!

Για τον Νίκο ο προορισμός αυτός βρισκόταν σε στάδιο αναμονής εδώ και πολλά χρόνια, ένα ταξίδι που έχει πολλές φορές ονειρευτεί, μία διαδρομή που την έχει φτιάξει με κάθε πιθανό συνδυασμό μέχρι να αποφασίσει στην προτιμότερη για εκείνον.

Η Μογγολία, η πιο αραιοκατοικημένη χώρα του κόσμου, έχει ορισμένες δυσκολίες που πρέπει κανείς να καταφέρει να προσπεράσει για να την εξερευνήσει με επιτυχία. Η βασικότερη από αυτές είναι πως πρέπει να μπορείς να στηριχθείς πλήρως στις δικές σου δυνάμεις, να μπορείς να επισκευάσεις τα βασικότερα θέματα που μπορούν να προκύψουν στην μέση του πουθενά, όπως ένα κλαταρισμένο ελαστικό ή τις απαραίτητες μικρο-επισκευές μετά από μία πτώση. Ευτυχώς ο Νίκος δεν είχε κάποιο τέτοιο ζήτημα να αντιμετωπίσει, ωστόσο κομμάτι της προετοιμασίας αλλά και του εξοπλισμού που μεταφέρει μαζί του, ήταν η κάλυψη αυτών των περιπτώσεων.

Όπως είπε και ο ίδιος ο Νίκος, είχε στόχο να δει την πατρίδα και από που ξεκίνησε ένας από τους πιο αιμοβόρους πολέμαρχους της ανθρώπινης ιστορίας και να επισκεφτεί το άγαλμα που του έχουν αφιερώσει οι Μογγόλοι.

Φτάνοντας στην Ουλάν Μπατόρ το Yamaha Tenere World Raid είχε συμπληρώσει 14.500 χιλιόμετρα συνεχόμενης, καθημερινής λειτουργίας! Ένα μικρό διάλειμμα στην πρωτεύουσα της Μογγολίας και την εύρεση συνεργείου όπου ο Νίκος, παρέα με τον ντόπιο μηχανικό, άλλαξε λάδια και ολοκλήρωσε μία τυπική επιθεώρηση της μοτοσυκλέτας και αμέσως εκκίνηση για την συνέχεια.

Σε ταξίδια όπως το συγκεκριμένο, ο προορισμός μπορεί να μοιάζει με τον μεγάλο στόχο, όμως στην πράξη δεν είσαι παρά στην μέση -τις περισσότερες φορές- της συνολικής απόστασης.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση ο στόχος ήταν λίγο πριν την μέση από πλευράς περιπέτειας, καθώς η επιστροφή είχε οριστεί βαθύτερα στην Ρωσία και την λίμνη Βαϊκάλη.

Ήδη ο Νίκος έχει περάσει μεγάλο κομμάτι και αυτής της απόστασης με το Yamaha Tenere World Raid να συνεχίζει ακάθεκτο.

Θυμίζουμε πως έχει αφήσει έναν δευτερεύον στόχο για την επιστροφή, την πλήρη εξερεύνηση της Γεωργίας καθώς έκοψε απόσταση κατά την αναχώρηση. Ήταν ένα απαραίτητο βήμα για να προλάβει το χρονικό παράθυρο της πλήρους εξάντλησης καυσίμων, συγκεκριμένα για την αυτόνομη περιοχή της Ρωσίας που βρέχεται από την Κασπία.

Βέβαια το ταξίδι έχει διαρκέσει λίγο περισσότερο από όσο είχε υπολογίσει, όμως ευελπιστεί πως θα αναπληρώσει τον χρόνο όπου υπάρχει επάρκεια καυσίμων, με κάτι που ξέρει καλά να κάνει, την ασταμάτητη οδήγηση!

Απαλλαγμένος -τουλάχιστον- από τον καύσωνα που ταλανίζει την Μεσόγειο, ο Νίκος επιστρέφει πλέον από την Μογγολία διασχίζοντας την Ρωσία, οπλισμένος με το βασικό εφόδιο που χρειάζεται η περιοχή, την πλοήγηση δίχως χάρτες και GPS καθώς η χώρα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση και η πρόσβαση σε αυτές τις υπηρεσίες κόβεται πλήρως πριν και μετά από κάθε πόλη για λόγους ασφαλείας.

Αυτό μπορεί να είναι πρόβλημα για νέους ταξιδευτές που όχι μόνο χρειάζονται τον ψηφιακό χάρτη, αλλά μαζί και σύνδεση με το ίντερνετ, ακολουθώντας κατά γράμμα οδηγίες από το κινητό τηλέφωνο.

Ο Νίκος όμως μπορεί να βασιστεί στα παραδοσιακά μέσα και τις δικές του δυνάμεις, κάτι που χρειάστηκε κατά την πρώτη διέλευση, πηγαίνοντας.

Ελπίζουμε να συνεχίσει απροβλημάτιστα, όπως ακριβώς έφτασε και στον προορισμό του και αναμένουμε με ενδιαφέρον να ακούσουμε τις ιστορίες που έχει να διηγηθεί από ένα τέτοιο ταξίδι!