Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Πόλεμος διαγωνισμών δημιουργεί έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας: Τεράστιες ευθύνες στο Υπουργείο Μεταφορών

Προσπάθησαν με απευθείας αναθέσεις να λύσουν το πρόβλημα
Πόλεμος διαγωνισμών δημιουργεί έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας: Τεράστιες ευθύνες στο Υπουργείο Μεταφορών
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

5/2/2026

Το κόλπο των απευθείας αναθέσεων που σκαρφίστηκε το Υπουργείο Μεταφορών για να μετριάσει το πρόβλημα της έλλειψης πινακίδων δεν λειτούργησε και πλέον με την πάροδο του χρόνου το ζήτημα γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο.

Στις νέες μοτοσυκλέτες η Πολιτεία επιβάλλει πρόσθετη φορολογία κατά παράβαση των κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μάλιστα μέρος των εσόδων που εισπράττονται από αυτή την τακτική δεν καταλήγει στα Ταμεία του Κράτους, αλλά φεύγει στην Ε.Ε. για να καλύψει το πρόστιμο που μας επιβάλλουν.

Στο παραπάνω που αποτελεί παγιωμένη τακτική, προστίθεται και το νέο πρόβλημα στην πώληση νέων μοτοσυκλετών, να μην μπορούν να πάρουν πινακίδα κυκλοφορίας. Αν πραγματικά ήθελε η Πολιτεία να πολεμήσει για κάποιο λόγο την αγορά της μοτοσυκλέτας, δεν θα χρειαζόταν να κάνει περισσότερα από όσα προβλήματα δημιουργεί ήδη με τους χειρισμούς της.

Το ζήτημα το έχουμε αναδείξει από το τελευταίο τετράμηνο του 2025, όταν κυκλοφόρησε η φήμη πως ξέμεινε από «τσίγκο» ο προμηθευτής και δημιουργείται έλλειψη πινακίδων.

Οι πινακίδες δεν είναι τσίγκινες και ο προμηθευτής δεν είχε ξεμείνει από πρώτες ύλες, ο διαγωνισμός του Υπουργείου Μεταφορών δεν είχε προχωρήσει, αυτό ήταν το πρόβλημα. Αρχικά φάνηκε αυτό στην Αττική και πολύ γρήγορα το πρόβλημα εξαπλώθηκε σε όλη την χώρα. Για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την πώληση και να προχωρήσουν σε είσπραξη καθώς είχαν ήδη αποδώσει ΦΠΑ και μάλιστα ορισμένα καταστήματα έχοντας πληρώσει και την μοτοσυκλέτα στην εισαγωγική εταιρεία, μερίδα επαγγελματιών άρχισε να εκδίδει πινακίδες από άλλες περιοχές. Εκτός από την αλλοίωση των στατιστικών για το που κυκλοφορούν τα οχήματα, το πρόβλημα της έλλειψης πινακίδων γρήγορα γιγαντώθηκε.

Στα τέλη του περασμένου Σεπτεμβρίου όμως ο ανάδοχος ξεκίνησε να κόβει και να εκδίδει νέες πινακίδες, θυμίζουμε εδώ την ανάσα που δόθηκε εκείνη την περίοδο.

Αυτό συνέβη με απευθείας ανάθεση του Υπουργείου Μεταφορών με ένα σχετικά μικρό ποσό, που είναι κάτω από το όριο στο οποίο επιβάλλονται οι διαγωνισμοί.

Το πρόβλημα ήταν πως η εταιρεία που δεν κέρδισε τον διαγωνισμό έκανε ένσταση, κάτι αναμενόμενο όμως, και φυσικά συνέχισε να κάνει ενστάσεις, μεταφέροντας τις προσφυγές της ολοένα και σε ψηλότερο επίπεδο.

Αυτός ο πόλεμος για το ποιος θα πάρει την δουλειά, δεν γίνεται να αποτελεί δικαιολογία από την μεριά του Υπουργείου Μεταφορών, διότι είναι αναμενόμενο και θα έπρεπε να ξεκινήσουν οι διαδικασίες προτού στερέψει η αγορά.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο λοιπόν προχώρησαν σε απευθείας αναθέσεις ενώ παράλληλα μαινόταν ο πόλεμος των αναδόχων εταιρειών με την συγκεκριμένη ενέργεια να ανακοινώνεται από τον κ. Κυρανάκη ως επιτυχία, την στιγμή που όχι μόνο άργησε -θα μπορούσε να γίνει πριν δημιουργηθεί αυτή η τεχνική έλλειψη- αλλά δεν ήταν και μόνιμη λύση.

Με το νέο πλαίσιο οι απευθείας αναθέσεις προς έναν συγκεκριμένο ανάδοχο για μία συγκεκριμένη ενέργεια δεν γίνεται να έχουν την μορφή της παράκαμψης του διαγωνισμού, όπως ξεκάθαρα συνέβη στην προκειμένη περίπτωση και έτσι πάγωσαν και αυτές.

Τα Ιόνια Νησιά, Νομοί στην Β. Ελλάδα και σε άλλες περιοχές που έχουμε καταγράψει, το πρόβλημα είναι απόλυτο, ενώ ελάχιστες είναι αυτή την στιγμή οι πινακίδες κυκλοφορίας που εκδίδονται, ενώ βαδίζουμε στην πλήρη διακοπή λίγο πριν την έναρξη της εμπορικής σεζόν.

Η ευθύνη του Υπουργείου Μεταφορών ξεκινά από την καθυστέρηση έναρξης της διαδικασίας και έπειτα στον χειρισμό της υπόθεσης και χρειάζεται να δοθεί άμεση λύση.