Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Επιχειρηματικό Πάρκο Φυλής: Ναυάγησε το έργο που θα αποσυμφορούσε τον Κηφισό

Ο διαγωνισμός έγινε αλλά ουδείς κατέθεσε δεσμευτική πρόταση την κρίσιμη στιγμή
Επιχειρηματικό Πάρκο Φυλής
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

8/4/2026

Στα τέλη του 2022  το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) υπέγραψε σύμβαση με τον Δήμο Φυλής για τη δημιουργία κέντρου μεταφορών και logistics σε μια έκταση εκατοντάδων στρεμμάτων ιδιοκτησίας του Δήμου στη θέση “Σπηλιές”.

Το αποκαλούμενο Επιχειρηματικό Πάρκο Φυλής διαφημίστηκε ως μια επιδραστικότατη λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα του Κηφισού, καθώς εκεί θα μετακόμιζαν όλες οι εταιρείες μεταφορών που σήμερα βρίσκονται στην περιοχή του Ελαιώνα.

Η επιλογή του σημείου έμοιαζε ιδανική, έχοντας άμεση πρόσβαση στις δύο μεγάλες εθνικές αρτηρίες (εθνικές οδούς Αθηνών-Κορίνθου και Αθηνών-Λαμίας) και την Αττική Οδό, αλλά και ακόμη σημαντικότερες μελλοντικές διασυνδέσεις με τους περιφερειακούς δρόμους που σχεδιάζονται, δηλαδή αυτόν που θα συνδέει τον Κόμβο Σκαραμαγκά με τη Δυτική Περιφερειακή Αιγάλεω και αυτόν που θα ενώνει Ελευσίνα με Οινόφυτα.

Επιχειρηματικό Πάρκο Φυλής

Σε όλες τις περιπτώσεις το ζητούμενο είναι η απομάκρυνση των εμπορευματικών μεταφορών από την Κηφισό, υπολογίζοντας σε ελάφρυνση της κυκλοφορίας κατά περίπου 4.000 φορτηγά ημερησίως και ολοκληρώνοντας ένα περιφερειακό δίκτυο γύρω από την πρωτεύουσα.

Βέβαια τα δύο προαναφερθέντα οδικά έργα δεν έχουν προχωρήσει έκτοτε, με το πρώτο να έχει καθυστερήσει πολύ και το δεύτερο να παραμένει ως σχέδιο στα χαρτιά.

Το περασμένο Αύγουστο έγινε γνωστό πως προχωρά δημόσιος διεθνής διαγωνισμός για  το έργο του Επιχειρηματικού Πάρκου Φυλής με πέντε γνωστά σχήματα να έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον.

Τώρα έγινε γνωστό πως ο διαγωνισμός αυτός ναυάγησε, καθώς κανένα εκ των παραπάνω σχημάτων δεν κατέθεσε δεσμευτική πρόταση για το εν λόγω έργο.

Επιχειρηματικό Πάρκο Φυλής

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η αιτία εντοπίζεται στην προσφορά του ΤΑΙΠΕΔ, η οποία είναι χαμηλότερη από την απαίτηση του Δήμου Φυλής για την έκταση 412 στρεμμάτων ιδιοκτησίας του πάνω στην οποία θα στηνόταν το όλο έργο, με αποτέλεσμα αυτή να απορριφθεί και μην γίνει καν ο διαγωνισμός.

Ο Δήμος Φυλής ζήτησε 8,9 εκατομμύρια ευρώ προκαταβολή, ετήσιο μίσθωμα 2,5 εκατομμυρίων από το δεύτερο έτος και επιπλέον 6% επί των ακαθάριστων εσόδων του έργου. Το Υπερταμείο/ΤΑΙΠΕΔ αντιπρότεινε προκαταβολή 8,9 εκατομμυρίων ευρώ, ετήσιο μίσθωμα 2 εκατομμυρίων από το τέταρτο έτος και ποσοστό 5% επί των εσόδων, πρόταση που απορρίφθηκε από τον Δήμο που θεώρησε πως έτσι παραχωρεί πολύ φθηνά την έκτασή του. Στην πηγή του προβλήματος βρίσκεται η κοστολόγηση της εν λόγω έκτασης: ο Δήμος Φυλής προσδιορίζει την αξία των 412 στρεμμάτων στα 95 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το ΤΑΙΠΕΔ στα 20. 

Πλέον αναμένουμε τις εξελίξεις, αν δηλαδή πρόκειται να γίνει νέος διαγωνισμός από τον Δήμο Φυλής, καθώς στο μεταξύ το ζήτημα της αποφόρτισης του Ελαιώνα παγώνει εκ νέου και μαζί του επηρεάζονται μια σειρά από άλλα έργα, όπως η ανάπλαση της περιοχής και το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό.

Αυτό ωστόσο που πρωτίστως μας καίει όλους είναι το μόνιμο πλέον κυκλοφοριακό πρόβλημα του Κηφισού, για το οποίο η μετεγκατάσταση των μεταφορικών εταιρειών θα ήταν ένα πολύ σημαντικό βήμα ανακούφισης.