"Έφυγε" ο John Surtees

Ο πιο εμβληματικός Θρύλος των αγώνων
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

13/3/2017

Ο John Surtees, ο οποίος πέθανε στο Λονδίνο την Παρασκευή 10 Μαρτίου, σε ηλικία 83 ετών, ήταν ο μοναδικός αγωνιζόμενος που είχε στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής τόσο με μοτοσυκλέτες όσο και με αυτοκίνητα , καθώς είχε πάρει εφτά παγκόσμιους τίτλους με την MV Agusta πριν κερδίσει το πρωτάθλημα στην F1 το 1964 για λογαριασμό της Ferrari.

Ο Surtees γεννήθηκε το 1934 και ενηλικιώθηκε δουλεύοντας στο συνεργείο μοτοσυκλετών του πατέρα του στο νότιο Λονδίνο. Για πρώτη φορά αγωνίστηκε σε ηλικία 14 ετών, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του προς τη νίκη, αλλά αποκλείστηκε λόγω του νεαρού της ηλικίας του! Παράτησε το σχολείο στα 15 του και ξεκίνησε να τρέχει αγώνες στο χώμα, αλλά λίγο αργότερα ξεκίνησε συνεργασία με το εργοστάσιο της Victory τρέχοντας σε αγώνες δρόμου, δημιουργώντας ένα σερί νικών πάνω σε ένα Grey Flash 500 που προετοίμαζε ο ίδιος.

Ο πρώτος του αγώνας στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ήταν το 1952, πάνω σε ένα Norton Manx 500 και το 1955 ο Sutrees πήρε τις πρώτες του εργοστασιακές συμμετοχές με την Norton, κερδίζοντας 69 από τους 75 αγώνες που έτρεξε στην Βρετανία, ενώ στο GP του Ulster πήρε την πρώτη του νίκη σε παγκόσμιο επίπεδο στην κατηγορία των 250cc. Την επόμενη χρονιά, κι αφού η Norton αποσύρθηκε από τους αγώνες, συνεργάστηκε με την MV Agusta κερδίζοντας το Senior TT πάνω σε ένα τετρακύλινδρο MV (η πρώτη του νίκη στο ΙοΜ), ενώ κέρδισε συνολικά έξι φορές τις εφτά χρονιές που συμμετείχε. Μέχρι τα 22 του χρόνια, είχε πετύχει το ασύλληπτο ρεκόρ των εφτά παγκόσμιων τίτλων, παρά το γεγονός μάλιστα ότι μία σεζόν του τέλειωσε νωρίς εξαιτίας ενός σπασμένου χεριού στο γερμανικό GP.

Το 1957 τα Agusta δεν μπορούσαν να κερδίσουν τα πολύ καλά Gilera και ο Surtees μετά βίας κατάφερε να τερματίσει τρίτος στο πρωτάθλημα των 500cc. Έδωσε μεγάλο αγώνα για να πείσει τον Κόμη Agusta να βελτιώσει την αξιοπιστία των τετρακύλινδρων  μοτοσυκλετών, με αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη και να εγκαταλείψει την εταιρεία για να συνεργαστεί με την Moto Guzzi. Πριν όμως καν προλάβει να ξεκινήσει, η Moto Guzzi ανακοίνωσε ότι μαζί με την Gilera και την Mondial, θα εγκατέλειπαν κι αυτοί τους αγώνες. Μετά απ' αυτό επέστρεψε στην MV Agusta κερδίζοντας όλα τα GP στα οποία ξεκίνησε το 1958 και το 1959 με ένα σερί 25 νικών!

Το 1960, όντας εκνευρισμένος από την απόφαση του Κόμη να μην του επιτρέψει να τρέξει με τις μοτοσυκλέτες της εταιρείας σε αγώνες εκτός των παγκόσμιων πρωταθλημάτων, αποφάσισε να συνδυάσει τους αγώνες μοτοσυκλετών με των αυτοκινήτων, κάνοντας το ντεμπούτο του στη F1 με την ομάδα της Lotus στο GP του Μονακό. Εκεί εγκατέλειψε λόγω βλάβης στην μετάδοση και μετέβη στο Isle of Man όπου πέτυχε την τελευταία του νίκη στο Νησί. Αργότερα εγκατέλειψε οριστικά την MV Agusta και τους αγώνες μοτοσυκλετών, αλλά πιο πριν είχε φροντίσει να κάνει άλλο ένα ρεκόρ τρέχοντας την ίδια μέρα με μοτοσυκλέτα και αυτοκίνητο. Αυτό συνέβη στις 24 Ιουλίου του 1960, όπου ο Surtees κέρδισε στο γερμανικό GP στα 500cc έξω από την Στουτγάρδη και στη συνέχεια οδήγησε μέχρι την Porsche του Rob walker στην Formula 2, σε αγώνα που έγινε στην ίδια πίστα λίγο αργότερα!

Το 1963 μπήκε στην ομάδα της Ferrari και το 1964 κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο για την Scuderia. Μάλιστα εκτός από πιλότος ήταν και μηχανικός, καθώς λόγω της κακής οργάνωσης της ομάδας και τις συνεχόμενες απεργίες στην Ιταλία, ήταν ο μοναδικός που μπορούσε να κάνει κολλήσεις και να φτιάξει ένα βοηθητικό ρεζερβουάρ, ώστε το αμάξι του να καταφέρει να τελειώσει τον αγώνα και να μην μείνει από καύσιμα, αφού δεν μπορούσε να κάνει ανεφοδιασμό!

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ

Αργότερα έφτιαξε την δική του ομάδα, αλλά τα απανωτά οικονομικά προβλήματα έφεραν το τέλος της προσπάθειας το 1978. Οι μοτοσυκλέτες παρέμειναν ως η μοναδική του αγάπη, τρέχοντας τον τελευταίο του αγώνα το 1986 στο Paul Ricard σε έναν αγώνα Ιστορικών GP, ως παράλληλη διοργάνωση του GP της Γαλλίας των 500cc.

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ για τον εαυτό του αλλά και για τους συνεργάτες του. Δεν φοβόταν να αντιπαρατεθεί με τους ισχυρούς, ακόμη κι αν ήξερε πως δεν είχε ελπίδα να περάσει τη γνώμη του, ενώ η επιμονή του στις απόψεις του, του στοίχησε πολλές περισσότερες επιτυχίες από αυτές που ήδη είχε καταφέρει, ειδικά στο σκοτεινό περιβάλλον της F1. Παρά την ταπεινή καταγωγή του, τα επιτεύγματά του στην μοτοσυκλέτα και το αυτοκίνητο ήταν ιδιαίτερα σημαντικά, κάνοντας πολύ φτωχότερα και τα δύο με τον θάνατό του.

Στη ΖΧΜΟΤΟ 500RR ντεμπουτάρει το πρώτο κινέζικο Cornering ABS

Αν υπήρχε μια μοτοσυκλέτα που θα προσφερόταν για την υλοποίηση του οράματος Made in China, αυτή θα ήταν του Zhang Xue
zxmoto 500rr
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

16/4/2026

Ο Zhang Xue δεν είναι απλώς ένας ευφυέστατος και αεικίνητος κατασκευαστής μοτοσυκλετών, όπως τον πρωτογνωρίσαμε ως διευθυντή της Kove Moto, αλλά και ένας ένθερμος υποστηρικτής της φιλοσοφίας Made in China.

Το αντιληφθήκαμε ήδη από την πρώτη φορά που κατέβασε τα, πρωτότυπα τότε ακόμη, 450 Rally της Kove στο Dakar διαφημίζοντας στα φέρινγκ τους την κινέζικη καταγωγή τους. Ο Xue δήλωνε εξαρχής περήφανος που οι μοτοσυκλέτες της Kove έρχονταν στις δυτικές αγορές με αναρτήσεις Yu-An και φρένα Taisko, τις ίδιες μάρκες που φορούσε στις αγωνιστικές του Dakar.

Το όραμά του για μια μοτοσυκλέτα 100% κατασκευασμένη από κινέζικα εξαρτήματα ωστόσο δεν ήταν εύκολο να υλοποιηθεί και αυτό δεν έχει αλλάξει. Η κινέζικη βιομηχανία έχει κάνει άλματα προς τα μπροστά, αλλά ακόμη έχει χιλιόμετρα να διανύσει πριν καταφέρει να καλύψει κάθε πτυχή της τεχνολογίας που φορούν σήμερα οι μοτοσυκλέτες.

safe braking

Ένα από τα τελευταία προπύργια είναι τα ηλεκτρονικά συστήματα όπως το Cornering ABS. Στην Κίνα η ανάπτυξη εγχώριων εταιρειών που να φτιάχνουν τέτοια συστήματα αφορά ουσιαστικά μόνο την τελευταία δεκαετία, καθώς μέχρι τα μέσα της προηγούμενης οι Κινέζοι κατασκευαστές είχαν πολύ περιορισμένες επιλογές: Bosch ή Continental, δύο γερμανικές εταιρείες που είχαν σπεύσει να επενδύσουν στις αγορές της Ινδίας και της Κίνας χτίζοντας εργοστάσια και παράγοντας συστήματα που, ακόμη κι όταν φάνταζαν αναχρονιστικά στην Ευρώπη, ήταν ό,τι ακριβώς χρειάζονταν οι Ασιάτες κατασκευαστές μικρών μοντέλων, όπως απλά μονοκάναλα ABS για μοντέλα με ταμπούρο πίσω.

Γύρω στα μέσα της περασμένης δεκαετίας οι Safe Braking και Hangte άρχισαν να εξελίσσουν τα πρώτα κινέζικα ABS, απλά συστήματα σε πολύ πιο προσιτές τιμές από τα αντίστοιχα των Bosch και Continental για τα μικρά μοντέλα της κινέζικης παραγωγής.

zxmoto 500rr

Η φυσική εξέλιξη αυτής της πορείας φέρνει την αναμενόμενη ανάπτυξη και εξειδίκευση, για να φτάσουμε στο σήμερα και στη μεσαία τετρακύλινδρη supersport ZXMOTO 500RR, η οποία φορά το πρώτο κινέζικο Cornering ABS κατασκευασμένο από τη Ningbo Safe Automotive Braking, Safe Braking επί το συντομότερο, ενώ η γυμνή 500F φορά απλό δικάναλο σύστημα της ίδιας προμηθεύτριας.

Υπηρετώντας το όραμα του Zhang Xue για μια μοτοσυκλέτα ολοκληρωτικά Made in China, η Safe Braking κάνει το επόμενο τεχνολογικό βήμα της κινέζικης βιομηχανίας δικύκλων. Προφανώς δεν είμαστε σε θέση να πούμε περισσότερα για ένα σύστημα που δεν έχουμε οδηγήσει, έτσι αφήνουμε τις κριτικές για το (ελπίζουμε κοντινό) μέλλον όταν οι μοτοσυκλέτες της ΖΧΜΟΤΟ θα έρχονται και στην Ελλάδα, άρα θα τις δοκιμάσουμε όπως πρέπει.

safe braking

Σε πρώτη φάση πάντως κρατάμε μικρό καλάθι, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας τη γνώση του πόσο δύσκολα εξελίσσεται η τεχνολογία και ειδικά όταν αυτή η ανάπτυξη πρέπει να γίνει υπό τις επιταγές και δεσμεύσεις της επιχειρηματικότητας.

Όταν η ίδια η Bosch αποφάσισε να επενδύσει βαρέως στα μοτοσυκλετιστικά ABS – έχοντας ξεκινήσει την εξέλιξη τέτοιων συστημάτων για αυτοκίνητα το 1969 – χρειάστηκε να πάρει κάποιες δύσκολες και ακριβές αποφάσεις, όπως για παράδειγμα να φτιάξει κέντρο έρευνας στην Ιαπωνία για να συνεργαστεί από κοντά με τη Honda στην εξέλιξη συστήματος ABS για μοτοσυκλέτες.

Τα πρώτα συστήματα που έφτιαξε ωστόσο δεν ήταν αυτά που περίμεναν οι Ιάπωνες και εν τέλει αυτή η συνεργασία δεν προχώρησε, ενώ οι Γερμανοί συνέχισαν τη συνεργασία τους με τη BMW και μετέπειτα την ΚΤΜ μέσω ενός κέντρου τεχνολογικής έρευνας που είχε στηθεί στην άλλη άκρη του κόσμου.

zxmoto 500rr

Για να φτάσουν κορυφαίες εταιρείες, όπως η Bosch, στο σημερινό τους επίπεδο χρειάστηκε πολύς χρόνος, άφθονη δουλειά και αμέτρητα έξοδα, έπρεπε να βιώσουν αποτυχημένες συνεργασίες και απογοητεύσεις για να βρεθούν σήμερα στη θέση πυγμής που απολαμβάνουν. Δεν περιμένουμε να είναι διαφορετική η διαδικασία της τεχνολογικής εξέλιξης για τους Κινέζους.

Το πρώτο cornering ABS Made in China είναι γεγονός και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε την ευκαιρία να το δούμε σε λειτουργία και να εκφράσουμε την αντικειμενική μας ετυμηγορία επ’ αυτού.