"Έφυγε" ο John Surtees

Ο πιο εμβληματικός Θρύλος των αγώνων
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

13/3/2017

Ο John Surtees, ο οποίος πέθανε στο Λονδίνο την Παρασκευή 10 Μαρτίου, σε ηλικία 83 ετών, ήταν ο μοναδικός αγωνιζόμενος που είχε στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής τόσο με μοτοσυκλέτες όσο και με αυτοκίνητα , καθώς είχε πάρει εφτά παγκόσμιους τίτλους με την MV Agusta πριν κερδίσει το πρωτάθλημα στην F1 το 1964 για λογαριασμό της Ferrari.

Ο Surtees γεννήθηκε το 1934 και ενηλικιώθηκε δουλεύοντας στο συνεργείο μοτοσυκλετών του πατέρα του στο νότιο Λονδίνο. Για πρώτη φορά αγωνίστηκε σε ηλικία 14 ετών, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του προς τη νίκη, αλλά αποκλείστηκε λόγω του νεαρού της ηλικίας του! Παράτησε το σχολείο στα 15 του και ξεκίνησε να τρέχει αγώνες στο χώμα, αλλά λίγο αργότερα ξεκίνησε συνεργασία με το εργοστάσιο της Victory τρέχοντας σε αγώνες δρόμου, δημιουργώντας ένα σερί νικών πάνω σε ένα Grey Flash 500 που προετοίμαζε ο ίδιος.

Ο πρώτος του αγώνας στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ήταν το 1952, πάνω σε ένα Norton Manx 500 και το 1955 ο Sutrees πήρε τις πρώτες του εργοστασιακές συμμετοχές με την Norton, κερδίζοντας 69 από τους 75 αγώνες που έτρεξε στην Βρετανία, ενώ στο GP του Ulster πήρε την πρώτη του νίκη σε παγκόσμιο επίπεδο στην κατηγορία των 250cc. Την επόμενη χρονιά, κι αφού η Norton αποσύρθηκε από τους αγώνες, συνεργάστηκε με την MV Agusta κερδίζοντας το Senior TT πάνω σε ένα τετρακύλινδρο MV (η πρώτη του νίκη στο ΙοΜ), ενώ κέρδισε συνολικά έξι φορές τις εφτά χρονιές που συμμετείχε. Μέχρι τα 22 του χρόνια, είχε πετύχει το ασύλληπτο ρεκόρ των εφτά παγκόσμιων τίτλων, παρά το γεγονός μάλιστα ότι μία σεζόν του τέλειωσε νωρίς εξαιτίας ενός σπασμένου χεριού στο γερμανικό GP.

Το 1957 τα Agusta δεν μπορούσαν να κερδίσουν τα πολύ καλά Gilera και ο Surtees μετά βίας κατάφερε να τερματίσει τρίτος στο πρωτάθλημα των 500cc. Έδωσε μεγάλο αγώνα για να πείσει τον Κόμη Agusta να βελτιώσει την αξιοπιστία των τετρακύλινδρων  μοτοσυκλετών, με αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη και να εγκαταλείψει την εταιρεία για να συνεργαστεί με την Moto Guzzi. Πριν όμως καν προλάβει να ξεκινήσει, η Moto Guzzi ανακοίνωσε ότι μαζί με την Gilera και την Mondial, θα εγκατέλειπαν κι αυτοί τους αγώνες. Μετά απ' αυτό επέστρεψε στην MV Agusta κερδίζοντας όλα τα GP στα οποία ξεκίνησε το 1958 και το 1959 με ένα σερί 25 νικών!

Το 1960, όντας εκνευρισμένος από την απόφαση του Κόμη να μην του επιτρέψει να τρέξει με τις μοτοσυκλέτες της εταιρείας σε αγώνες εκτός των παγκόσμιων πρωταθλημάτων, αποφάσισε να συνδυάσει τους αγώνες μοτοσυκλετών με των αυτοκινήτων, κάνοντας το ντεμπούτο του στη F1 με την ομάδα της Lotus στο GP του Μονακό. Εκεί εγκατέλειψε λόγω βλάβης στην μετάδοση και μετέβη στο Isle of Man όπου πέτυχε την τελευταία του νίκη στο Νησί. Αργότερα εγκατέλειψε οριστικά την MV Agusta και τους αγώνες μοτοσυκλετών, αλλά πιο πριν είχε φροντίσει να κάνει άλλο ένα ρεκόρ τρέχοντας την ίδια μέρα με μοτοσυκλέτα και αυτοκίνητο. Αυτό συνέβη στις 24 Ιουλίου του 1960, όπου ο Surtees κέρδισε στο γερμανικό GP στα 500cc έξω από την Στουτγάρδη και στη συνέχεια οδήγησε μέχρι την Porsche του Rob walker στην Formula 2, σε αγώνα που έγινε στην ίδια πίστα λίγο αργότερα!

Το 1963 μπήκε στην ομάδα της Ferrari και το 1964 κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο για την Scuderia. Μάλιστα εκτός από πιλότος ήταν και μηχανικός, καθώς λόγω της κακής οργάνωσης της ομάδας και τις συνεχόμενες απεργίες στην Ιταλία, ήταν ο μοναδικός που μπορούσε να κάνει κολλήσεις και να φτιάξει ένα βοηθητικό ρεζερβουάρ, ώστε το αμάξι του να καταφέρει να τελειώσει τον αγώνα και να μην μείνει από καύσιμα, αφού δεν μπορούσε να κάνει ανεφοδιασμό!

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ

Αργότερα έφτιαξε την δική του ομάδα, αλλά τα απανωτά οικονομικά προβλήματα έφεραν το τέλος της προσπάθειας το 1978. Οι μοτοσυκλέτες παρέμειναν ως η μοναδική του αγάπη, τρέχοντας τον τελευταίο του αγώνα το 1986 στο Paul Ricard σε έναν αγώνα Ιστορικών GP, ως παράλληλη διοργάνωση του GP της Γαλλίας των 500cc.

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ για τον εαυτό του αλλά και για τους συνεργάτες του. Δεν φοβόταν να αντιπαρατεθεί με τους ισχυρούς, ακόμη κι αν ήξερε πως δεν είχε ελπίδα να περάσει τη γνώμη του, ενώ η επιμονή του στις απόψεις του, του στοίχησε πολλές περισσότερες επιτυχίες από αυτές που ήδη είχε καταφέρει, ειδικά στο σκοτεινό περιβάλλον της F1. Παρά την ταπεινή καταγωγή του, τα επιτεύγματά του στην μοτοσυκλέτα και το αυτοκίνητο ήταν ιδιαίτερα σημαντικά, κάνοντας πολύ φτωχότερα και τα δύο με τον θάνατό του.

Δυνατό φρενάρισμα: 1 στους 2 αναβάτες το κάνει χειρότερα από όσο νομίζει

Μειωμένη αντίληψη δείχνει η μελέτη του ινστιτούτου ifz - Τι άλλο βρήκαν οι ερευνητές
Φρενάρισμα μελέτη μειωμένη αντίληψη 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

1/9/2026

Το φρενάρισμα πανικού είναι μια διαδικασία που φαίνεται ότι δυσκολεύει σχεδόν τους μισούς αναβάτες, σύμφωνα με νέα μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Δίτροχης Ασφάλειας izf.

Το γερμανικό ινστιτούτο συνέλεξε δεδομένα από 50 συμμετέχοντες αναβάτες που έλαβαν μέρος στη συγκεκριμένη μελέτη, οι οποίοι ολοκλήρωσαν συνολικά 200 προσπάθειες στο πεδίο δοκιμών της ADAC στο Recklinghausen, με το izf να έχει αναλυτικά δεδομένα από αυτές.

Η μελέτη είχε σαν στόχο να αναδείξει την εκτιμώμενη απόσταση φρεναρίσματος ενός αναβάτη όταν πραγματοποιεί ελιγμό έκτακτης ανάγκης, και χρειάζεται δηλαδή να πραγματοποιήσει "φρένα πανικού", στην προκειμένη περίπτωση να αξιοποιήσει δηλαδή τα φρένα του στο μέγιστο δυνατό κινούμενος από συγκεκριμένη ταχύτητα κίνησης.

Τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν ότι ένας στους δύο αναβάτες έφτασε στα νοητικά του όρια κατά τη διαδικασίας: δεν έκρινε σωστά την απόσταση που θα χρειαστεί για να φρενάρει στο επιθυμητό σημείο με αποτέλεσμα να χρειάζεται περισσότερα μέτρα από αυτό που νόμιζε ότι θα κάνει. Ανάλογα με την ταχύτητα κίνησης οι αναβάτες χρειάστηκαν περισσότερα μέτρα για να φρενάρουν από αυτά που νόμιζαν ότι θα πετύχουν σε ποσοστό από 46% έως και 54%. Σε πολλές περιπτώσεις επίσης οι συμμετέχοντες σταμάτησαν νωρίτερα από αυτό που είχαν εκτιμήσει.

"Οι περισσότεροι συμμετέχοντες το βρήκαν πολύ δύσκολο να εκτιμήσουν σωστά την απαιτούμενη απόσταση φρεναρίσματος σε διαφορετικές ταχύτητες κίνησης και αυτό το επιβεβαιώνουν και οι ίδιοι", δήλωσε σχετικά ο André Lang, επικεφαλής Έρευνας στο izf. Ο Lang πρόσθεσε ότι το 58% δήλωσε ότι εμπιστεύεται το ένστικτό του για να εκτιμήσει την απόσταση που χρειάζεται.

Στην αναφορά του το izf επισημαίνει επίσης ότι η μελέτη που πραγματοποίησε δείχνει ότι η πρακτική εξάσκηση σε τακτικά χρονικά διαστήματα βοηθά τα μέγιστα στο να μειώσει ένας αναβάτης την απόσταση φρεναρίσματος σε πραγματικές συνθήκες, αφού εξοικειώνεται παράλληλα πολύ περισσότερο τόσο με την τεχνική όσο και με το σύστημα πέδησης της δικής του μοτοσυκλέτας.

Φρενάρισμα μελέτη μειωμένη αντίληψη 2026
Με μπλε χρώμα φαίνεται η εκτίμηση των αναβατών σε φρενάρισμα από 70 χλμ./ώρα και με κόκκινο η απόσταση που έκαναν πραγματικά

Η έρευνα έδειξε επίσης και ένα ακόμη πολύ σημαντικό δεδομένο, το οποίο αφορά τα χιλιόμετρα που κάνει ένας αναβάτης σε έναν χρόνο. Σε αντίθεση με αυτό που πιστεύουν οι περισσότεροι, οι αναβάτες που κάνουν περισσότερα χιλιόμετρα κάθε χρόνο δεν εκτιμούν καλύτερα την απόσταση που χρειάζονται για να φρενάρουν σε σχέση με εκείνους που κάνουν λιγότερα χιλιόμετρα. Άρα είναι πιο σημαντικό τα χιλιόμετρα που κάνει ένας αναβάτης να είναι "ποιοτικά" με την ποσότητα να μην προσθέτει σε εμπειρία και αντίληψη από μόνη της. Παράλληλα, οι αποστάσεις φρεναρίσματος σχετίζονται και με την ηλικία, με τους μεγαλύτερους να χρειάζονται περισσότερα μέτρα για να σταματήσουν από την ίδια ταχύτητα κίνησης σε σχέση με τους μικρότερους.

Το πιο σημαντικό στοιχείο που αναδεικνύει η μελέτη του izf έχει να κάνει με την αντίληψη των αναβατών, την οποία και χαρακτηρίζει προβληματική αφού η εκτίμησή τους απέχει από την πραγματικότητα στις μισές περιπτώσεις. Αυτό το επιβεβαιώνει και με σχετική ερώτηση που έγινε στους συμμετέχοντες, που κλήθηκαν να εκτιμήσουν μια απόσταση με το μάτι καθώς οδηγούσαν και έπειτα τους ζήτησε να δώσουν μια τιμή για αυτή την απόσταση. Ο μέσος όρος των αναβατών εκτίμησε λανθασμένα ότι η απόσταση ήταν περισσότερα μέτρα από ότι στην πραγματικότητα. Μάλιστα όσο πιο γρήγορα κινούνταν στην πίστα δοκιμών οι αναβάτες πρόσθετάν στην ίδια απόσταση όλο και περισσότερα μέτρα και έτσι η απόκλιση της εκτίμησής τους ήταν ακόμη μεγαλύτερη. 

Τα παραπάνω ευρήματα δείχνουν πως οι αναβάτες νομίζουν ότι γνωρίζουν ακριβώς την απόσταση που έχουν από ένα προπορευόμενο όχημα όταν κινούνται ή πόσα μέτρα χρειάζονται για να φρενάρουν ακριβώς από μια συγκεκριμένη ταχύτητα, όμως ένας στους δύο υπολογίζει ότι έχει πολλά περισσότερα μέτρα στη διάθεσή του από εκείνα που έχει στην πραγματικότητα.

Να λοιπόν μια καλή αφετηρία για αναβάτη οποιουδήποτε επιπέδου, να προπονηθεί στα φρένα και το φρενάρισμα πανικού εφαρμόζοντας σωστά τις πιέσεις εμπρός και πίσω, κάτι που θα τον βοηθήσει να αντιληφθεί καλύτερα τις αποστάσεις που χρειάζεται για να ακινητοποιηθεί και να βελτιώσει παράλληλα και την τεχνική του.