Η επιστροφή των δίχρονων κινητήρων στους αγώνες

Το συνέδριο της F1 που μπορεί να μας γλιτώσει
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

13/1/2020

Όλη η ιστορία που αφορά την επιστροφή των δίχρονων κινητήρων ξεκίνησε τον Νοέμβριο. Ο τεχνικός διευθυντής της Formula 1 κύριος Pat Symonds, μιλώντας στο συνέδριο του  Motorsport Industry Association's Energy-Efficient Motorsport, ξεκαθάρισε πως η απόφαση που πήραν ώστε τα αυτοκίνητα της F1 να έχουν μηδενικές εκπομπές ρύπων έως το 2030, θα επιβάλλει ριζικές αλλαγές στους κινητήρες τους. Συμπλήρωσε δε, πως η επόμενη γενιά τετράχρονων κινητήρων  της F1 θα είναι πιθανόν και οι τελευταίοι. Με το πρωτάθλημα της FormulaE να έχει ήδη εξασφαλίσει τηλεοπτική προβολή, αλλά και οικονομική υποστήριξη από μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες (βλ. Audi) το μυαλό μας πάει αμέσως στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα σωστά; Κι όμως όχι! Όπως ξέρουμε, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα όχι μόνο δεν αποτελούν λύση για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά αντιθέτως θα το καταστρέψουν μια ώρα γρηγορότερα! Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οικολογική απάτη που προωθούν λυσσαλέα οι πολιτικοί, είτε από την πραγματική πίεση που δέχονται οι οικονομίες τους λόγω της μείωσης των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, είτε από καθαρή βλακεία. Πάνω σε αυτή την βλακεία και ασχετοσύνη των πολιτικών περί οικολογίας και ηλεκτρικών οχημάτων πάτησαν οι άνθρωποι της F1 για να σώσουν τον κινητήρα εσωτερικής καύσης. Το κλειδί είναι πως έβαλαν ως στόχο τα αυτοκίνητα της F1 να έχουν σχεδόν μηδενικό αποτύπωμα CO2 και όχι απλώς να έχουν μηδενικές εκπομπές ρύπων CO2. Αυτή η  διαφορά μεταξύ μηδενικού αποτυπώματος και μηδενικής εκπομπής ρύπων την καταλαβαίνουν ΜΟΝΟ όσοι είναι πραγματικοί οικολόγοι και όχι ψευτο-οικολόγοι. Έτσι έχοντας απόλυτα επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία πως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν το διπλάσιο αποτύπωμα CO2 σε σχέση με τα σημερινά  υβριδικά (με τετράχρονο κινητήρα) αυτοκίνητα της F1 (λόγω των εκπομπών ρύπων που παράγονται κατά την διαδικασία κατασκευής των μπαταριών τους) ο κύριος Pat Symonds είπε πως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν πρόκειται να αποτελέσουν λύση για την επίτευξη του στόχους τους.

Μια ρεαλιστική λύση είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς κινητήρων εσωτερικής καύσης μεν, αλλά όχι συμβατικών ορυκτών καυσίμων. Τα καύσιμα αυτά (έφερε ως παράδειγμα το υδρογόνο, αλλά κι αυτό έχει εκ φύσεως σοβαρότατα προβλήματα παραγωγής και αποθήκευσης) θα είναι εργαστηριακά κατασκευασμένα (συνθετικά) και θα μπορούσαν να προσφέρουν την απαραίτητη λίπανση στους δίχρονους κινητήρες χωρίς να παράγουν κατάλοιπα καύσης όπως τα σημερινά διχρονόλαδα. Έτσι κι αλλιώς η αξιοπιστία δεν είναι προτεραιότητα στους αγώνες της F1 και το κόστος ενός δίχρονου είναι απείρως φτηνότερο από ενός τετράχρονου με πνευματικές βαλβίδες. Γιατί δίχρονοι αντί για τετράχρονοι; Διότι με τα μισά κυβικά παράγουν διπλάσιους ίππους (παράγουν έργο σε κάθε κίνηση του εμβόλου προς τα κάτω) οπότε θεωρητικά θα πετύχουν υψηλές επιδόσεις χωρίς να ξεπεράσουν τα επίπεδα κατανάλωσης καυσίμου των σημερινών V6 biturbo των 1600 κυβικών. Για την Formula 1 οι δίχρονοι κινητήρες θα είναι κάτι εντελώς πρωτόγνωρο, όμως αν δούμε να συμβαίνει κάτι αντίστοιχο στα MotoGP (να ξαναγίνουν δηλαδή GP 500) θα είναι μια... επιστροφή στο μέλλον. Βέβαια το πόσο εύκολα θα χωράνε μέσα σε μια μοτοσυκλέτα όλα τα παρελκόμενα που θα χρειάζονται οι νέοι δίχρονοι κινητήρες μένει να απαντηθεί. Σε κάθε περίπτωση θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε, αν η πραγματική επιστήμη θα καταφέρει να μειώσει το αποτύπωμα CO2 των οχημάτων ή αν η προπαγάνδα των ψευτο-οικολόγων και των πολιτικών επιβάλλουν δια νόμου τα ρυπογόνα ηλεκτρικά οχήματα.      


 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις