«Κινούμαι Ηλεκτρικά» - Ξεκινά ο 2ος κύκλος με αύξηση επιδότησης για ηλεκτρικά δίκυκλα

Στο 30% από 20%, και έως 1.300 ευρώ από 800 ευρώ
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

27/7/2022
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας και η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, ανακοίνωσαν σήμερα, Τετάρτη 27 Ιουλίου, την έναρξη του δεύτερου κύκλου του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά».
 
Ακολουθεί το αναλυτικό δελτίο τύπου του Υπουργείου Περιβάλλοντος:
 
"Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε:
 
«Παρουσιάζουμε σήμερα μια ακόμα πρωτοβουλία που εντάσσεται στην απόφασή της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη για την Πράσινη Μετάβαση της Πατρίδας μας, για την πραγματική και ουσιαστική προστασία του Περιβάλλοντος, και για την όσο το δυνατόν πιο γρήγορη και πιο θαρραλέα διείσδυση ηλεκτρικών οχημάτων στους δρόμους της χώρας μας.
 
Μιλώ για τον δεύτερο κύκλο του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά», που κύριο σκοπό έχει να αυξήσει, θα έλεγα καθοριστικά, τον αριθμό των ηλεκτρικών οχημάτων που χρησιμοποιούν οι πολίτες, μέσα από μια σειρά κινήτρων που θεσμοθετούμε.
 
Η πρωτοβουλία «Κινούμαι Ηλεκτρικά» αποσκοπεί στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως περιγράφεται στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, η κυβέρνησή μας χορηγεί το «οικολογικό κίνητρο», δηλαδή μια επιδότηση για την αγορά ή την μίσθωση αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων, 100%, με ταυτόχρονη προαιρετική αλλά και επιδοτούμενη απόσυρση παλαιών οχημάτων. Η πλατφόρμα για τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων, ανοίγει αύριο, Πέμπτη, 28 Ιουλίου.
 
Με την πρωτοβουλία μας αυτή, πετυχαίνουμε ταυτόχρονα τέσσερις στόχους:
 
  • Την ανανέωση του στόλου οχημάτων ιδιωτικής κι επαγγελματικής χρήσης,
  • Την ανάπτυξη «έξυπνων» υποδομών επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
  • Τη μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και άλλων επιβλαβών ρύπων, και
  • Τη μεγάλη εξοικονόμηση στις τσέπες των πολιτών που θα επιλέξουν την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων.
 
Τα κίνητρα και οι επιδοτήσεις αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων αυτοκινήτων, δικύκλων, και τρικύκλων στο νέο «Κινούμαι Ηλεκτρικά» είναι από τα ισχυρότερα στην Ευρώπη, κυμαίνονται ανά κατηγορία από 30% έως 40%.
 
Αναλυτικά:
 
–        Η αγορά ενός αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου από ιδιώτη επιδοτείται κατά 30% επί της λιανικής τιμής προ φόρων, έως του ποσού των 8.000 ευρώ, σε σχέση με τα 6.000 ευρώ του προηγούμενου κύκλου.
 
Το ποσό των 8.000 ευρώ αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ επιπλέον, εάν μαζί με την αγορά ηλεκτρικού οχήματος, ο ιδιώτης αποσύρει το αυτοκίνητο παλαιάς τεχνολογίας που κατέχει. Εάν, μάλιστα, αποφασίσει να αγοράσει -προαιρετικά – και να εγκαταστήσει ένα «έξυπνο» οικιακό σημείο επαναφόρτισης του οχήματός του, παίρνει επιπλέον επιδότηση άλλα 500 ευρώ. Σύνολο 9.500 ευρώ.
 
–        Η αγορά ηλεκτρικού δίκυκλου ή τρίκυκλου από ιδιώτη, επιδοτείται κατά 30% επί της λιανικής τιμής προ φόρων, έως τού ποσού των 1.300 ευρώ.
 
–        Εάν ένας ιδιώτης αποφασίσει να αγοράσει ηλεκτρικό μικροαυτοκίνητο, ή ένα ηλεκτρικό ποδήλατο, η επιδότηση ανέρχεται στο 40% με ανώτατα ποσά τις 3.000 και τα 800 ευρώ αντίστοιχα.
 
–        Για αγορές ή μισθώσεις ηλεκτρικών οχημάτων από εταιρείες ισχύουν τα ποσοστά επιδοτήσεων που ήδη ανέφερα, ενώ παράλληλα δίνουμε τη δυνατότητα στα νομικά πρόσωπα που προχωρούν σε μισθώσεις ηλεκτρικών οχημάτων με leasing, να επιλέξουν αν θα αποκτήσουν την κυριότητα των αυτοκινήτων μετά το πέρας της μίσθωσης, ή όχι. Ειδικά για εταιρείες που έχουν έδρα σε νησί, προβλέπεται πρόσθετη επιδότηση έως 4.000 ευρώ.
 
Σημειώνουμε ότι για τους συμπολίτες μας με αναπηρία, το «οικολογικό κίνητρο» αυξάνεται κατά 1000 ευρώ για αγορά ηλεκτρικού οχήματος και 500 ευρώ για αγορά δίκυκλου. Η προσαύξηση των 1.000 και 500 ευρώ αντιστοίχως, ισχύει επίσης για τρίτεκνους και πολυτέκνους, καθώς και νέους έως 29 ετών για αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
 
Ο συνολικός προϋπολογισμός του δεύτερου κύκλου του «Κινούμαι Ηλεκτρικά» ανέρχεται σε 50 εκατομμύρια ευρώ, αλλά η περιβαλλοντική αξία του προγράμματος είναι πραγματικά ανυπολόγιστη.
 
Με αυτή την πρωτοβουλία μας, κάνουμε ένα ακόμα αποφασιστικό βήμα για την υλοποίηση των στόχων μας, που θυμίζω ότι είναι η μείωση εκπομπών αερίων κατά 55% έως το 2030, κατά 80% το 2040 και η κλιματική ουδετερότητα το 2050 σε σχέση με το 1990.».
 
Η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Αλεξάνδρα Σδούκου, δήλωσε:
 
«Μετά από την επιτυχημένη εφαρμογή του πρώτου κύκλου του προγράμματος Κινούμαι Ηλεκτρικά, σήμερα ανακοινώνουμε την έναρξη του δεύτερου κύκλου ο οποίος θα διαρκέσει έως τις 31.12.2023.
 
Κατ’ αρχάς θέλω να σας πω πως σε αυτό τον πρώτο κύκλο, καταγράψαμε πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα, καθώς δεχτήκαμε, συνολικά, 18.905 αιτήσεις σε χρονικό διάστημα μόλις 16 μηνών. Νομίζω πως αυτό το γεγονός αποδεικνύει πέραν πάσης αμφιβολίας το βαθμό στον οποίο οι Έλληνες αποδέχτηκαν το πρόγραμμα κι έβαλαν την ηλεκτροκίνηση στις προτεραιότητες και τελικά στην καθημερινότητά τους.
 
Οι πολίτες έχουν αντιληφθεί την αξία της ηλεκτροκίνησης, αφού οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων το 2022, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, είναι αυξημένες κατά 30%, σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα. Το 2019, οπότε αναλάβαμε την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας, οι πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων δεν ξεπέρασαν τις 500 ολόκληρη τη χρονιά, ενώ μόνο στο πρώτο μισό του 2022 έχουν εκτιναχθεί στις 8.000. Η αλματώδης αυτή αύξηση οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, στα κίνητρα που η κυβέρνηση θέσπισε τόσο στην πρώτη φάση του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά», όσο και στη δεύτερη, που παρουσιάζουμε σήμερα.
 
Για να ξεκινήσω με τις λεπτομέρειες του προγράμματος, να σας πω μόνο πως σχεδιάσαμε το δεύτερο κύκλο, με οδηγό τις εμπειρίες που αποκτήσαμε κατά τον πρώτο, εντοπίζοντας αδυναμίες και βελτιώνοντας σημαντικά τη δέσμη των κινήτρων που παρέχουμε στους καταναλωτές.
 
Ο δεύτερος κύκλος του Προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά», ξεκινά με προϋπολογισμό 50 εκατ. € από πόρους των αδιάθετων δικαιωμάτων ρύπων, ενώ θα προστεθεί το 2023 και το ποσό που προέρχεται από τους ρύπους του 2022. 
 
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλα τα φυσικά πρόσωπα που έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και διαθέτουν ΑΦΜ, όπως επίσης και όλες οι επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα (πλην ΝΠΔΔ), κάθε μορφής και κάθε μεγέθους που διαθέτουν έδρα ή/και υποκατάστημα εντός της Ελληνικής Επικράτειας.
 
Το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες για την αγορά ή και ενοικίαση αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων – το τονίζω-, την αγορά ηλεκτρικών δικύκλων, τρικύκλων και μικροαυτοκινήτων καθώς και την αγορά ηλεκτρικών ποδηλάτων.
 
Επιπλέον επιδοτείται και η εγκατάσταση έξυπνων φορτιστών, η απόσυρση παλαιού οχήματος και η αγορά δεύτερης μπαταρίας στα δίκυκλα/τρίκυκλα και μικροαυτοκίνητα.
 
Οι δαπάνες του προγράμματος είναι επιλέξιμες εφόσον έχουν γίνει από την 1η Δεκεμβρίου 2021, δηλαδή οποιοσδήποτε έχει αγοράσει ή παραγγείλει ηλεκτρικό όχημα από αυτή την ημερομηνία και μετά έχει την δυνατότητα να υπαχθεί στο πρόγραμμα.
 
Καλύπτουμε με τον τρόπο αυτόν τις αγορές που έγιναν κατά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από το κλείσιμο του πρώτου κύκλου και το άνοιγμα του δεύτερου, για όσους δεν πρόλαβαν να υποβάλλουν την αίτηση τους.
 
Περνάω στα κίνητρα του προγράμματος  και ξεκινάω από τα φυσικά πρόσωπα.
 
ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
 
Κάθε φυσικό πρόσωπο δικαιούται μία αίτηση για ένα μόνο όχημα. 
 
Επιδοτείται:
 
  •   Αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, με ποσοστό 30% και έως 8.000€ επί της Λιανικής Τιμής Προ Φόρων (δηλαδή επί της καθαρής αξίας).   
  •   Αγορά ελαφρών δικύκλων και τρικύκλων , τα γνωστά μηχανάκια δυο ή τριών τροχών, με ποσοστό 30% και έως τα 1300€ επί της καθαρής αξίας. 
  •   Αγορά τρικύκλων μεταφοράς εμπορευμάτων ή και προσώπων και τετράτροχων οχημάτων (μικροαυτοκινήτων) με ποσοστό 40% και έως 3000€. 
  •   Αγορά ηλεκτρικού ποδηλάτου με ποσοστό 40% και έως 800 €.
  •   Αγορά έξυπνου οικιακού σημείου φόρτισης ηλεκτρικού αυτοκινήτου, η οποία επιδοτείται με 500€.
 
Για τον φορτιστή, δεν μπορεί να υποβληθεί ως μεμονωμένη αίτηση και η δυνατότητα παρέχεται σε όσους επιλέξουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
 
Ενισχύουμε τα παραπάνω κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικές ανάγκες. 
 
  •   Άτομα με Αναπηρία : παρέχεται  επιπλέον επιδότηση 1.000€  για την αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου και 500€ για την αγορά ηλεκτρικού δικύκλου, τρικύκλου, ποδηλάτου.
  •   Νέοι έως 29 ετών :παρέχεται επιπλέον επιδότηση 1.000 € για την αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου ή μικροαυτοκινήτου.
  •   Γονείς τριών (3) τουλάχιστον εξαρτώμενων τέκνων : παρέχεται επιπλέον επιδότηση 500 € για την αγορά ηλεκτρικών δικύκλων, τρικύκλων, μικροαυτοκινήτων και ποδηλάτων.
 
Για την αγορά αυτοκινήτου, παρέχεται επιδότηση 1.000 € για κάθε εξαρτώμενο τέκνο, από το 3ο και άνω, με ανώτατο ποσό τις 4.000 € .
 
Δηλ, για τα πρώτα 3 παιδιά θα λάβει 1000€, για το 4ο άλλα 1000€, για το 5ο άλλα 1000, για το 6ο άλλα 1000€ (έως τα 4000€).
 
Η απόσυρση παλαιού οχήματος είναι προαιρετική και επιδοτείται με επιπλέον 1.000 € όταν αποσύρεται αυτοκίνητο, ή με 400 € όταν αποσύρεται δίκυκλο ή τρίκυκλο. Δεν επιδοτείται η απόσυρση ποδηλάτου.
 
Εδώ να πούμε ότι στην ιστοσελίδα του προγράμματος υπάρχει λίστα με ηλεκτρικά αυτοκίνητα, δίκυκλα, τρίκυκλα, μικροαυτοκίνητα, την οποία μπορεί να συμβουλεύεται ο ενδιαφερόμενος, καθώς επίσης υπάρχει και λίστα επιλέξιμων μοντέλων φορτιστών. 
 
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ
 
Η αίτηση μπορεί να περιλαμβάνει όλες τις κατηγορίες οχημάτων, χωρίς περιορισμό στον αριθμό, μέχρι να συμπληρώσει το όριο του ευρωπαϊκού κανονισμού σώρευσης, γνωστού ως de minimis, το οποίο υποχρεούνται να τηρούν όλα τα νομικά πρόσωπα.
 
Και μπορεί μία επιχείρηση να κάνει και 2η αίτηση, με την προϋπόθεση ότι η πρώτη αίτηση έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς, έχει δηλαδή καταβληθεί και το συνολικό τίμημα της επιδότησης.
 
Επιδοτείται:
 
Αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, επιβατικού ή και επαγγελματικού  ελαφρού αυτοκινήτου μέγιστης μάζας έως 3,5 τόνους (βαν) ,  
 
(α) με ποσοστό 30% επί της Λιανικής Τιμής Προ Φόρων (δηλαδή επί της καθαρής αξίας)  και μέγιστο ποσό επιδότησης τις 8.000 € για έως είκοσι (20) αυτοκίνητα (β) με ποσοστό 20% επί της ΛΤΠΦ  και μέγιστο ποσό επιδότησης τις 6.000 € από το εικοστό πρώτο (21ο) αυτοκίνητο και άνω.
 
Για τα υπόλοιπα ισχύει ό,τι και για τα φυσικά πρόσωπα.
 
Και οι επιχειρήσεις λαμβάνουν φυσικά την έξτρα επιδότηση των 1000€ για κάθε απόσυρση.
 
Επειδή μας ενδιαφέρει πολύ η προώθηση της ηλεκτροκίνησης στα νησιά, για να μειώσουμε τους ρύπους σε αυτά, για να μειώσουμε το θόρυβο/την ηχορύπανση, για να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο μοντέλο μετακινήσεων σε αυτά και κατ ’επέκταση να αναβαθμίσουμε και το τουριστικό προϊόν σε αυτά, παρέχουμε ξεχωριστά επιπλέον κίνητρα για τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα στα νησιά. Μια επιχείρηση λοιπόν, εκτός από τις έως 8000€ που θα λάβει για ένα αυτοκίνητο θα επιδοτηθεί επιπλέον με 4.000€  για κάθε όχημα.
 
Η πλατφόρμα (kinoumeilektrika2.gov.gr) για την έναρξη υποβολής των αιτήσεων, θα ανοίξει αύριο, Πέμπτη 28 Ιουλίου 2022 για όλους.
 
Για την υποβολή της αίτησης χρηματοδότησης απαιτούνται τα δικαιολογητικά που προβλέπονται στην ΚΥΑ του προγράμματος, και τα οποία έχουν επίσης αναρτηθεί στην ιστοσελίδα kinoumeilektrika2.gov.gr.
 
Το φυσικό πρόσωπο ή η επιχείρηση, θα εισέρχεται στην ιστοσελίδα και θα συνδέεται με τους κωδικούς taxisnet που διαθέτει.
 
Θα συμπληρώνει τα στοιχεία της αίτησης, θα επιλέγει τον τύπο και την κατηγορία οχήματος σύμφωνα με την προσφορά που θα επισυνάπτει στην αίτηση, θα αναρτά τα δικαιολογητικά και θα υποβάλλει την αίτηση. 
 
Δεν υπάρχουν κριτήρια για την κατάταξη των αιτήσεων, μοναδικό κριτήριο είναι η χρονική προτεραιότητα υποβολής των αιτήσεων βάσει του οποίου θα αξιολογούνται και οι αιτήσεις.
 
Μετά το έλεγχο των δικαιολογητικών και της αίτησης, ο δικαιούχος θα λαμβάνει μήνυμα για την πορεία της αίτησης του. 
 
Για τις λεπτομέρειες της υποβολής έχουν αναρτηθεί σχετικές αναλυτικές οδηγίες στην ιστοσελίδα του Προγράμματος, όπως επίσης και μια σειρά ερωτήσεων-απαντήσεων  προς διευκόλυνση των πολιτών. Επιπλέον έχει αναρτηθεί τεχνικό εγχειρίδιο με αναλυτικές οδηγίες για την χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. 
 
Για την διευκόλυνση των πολιτών θα λειτουργεί καθημερινά, εκτός Σαββάτου και Κυριακής, τηλεφωνικό κέντρο ενώ  παρέχεται και η δυνατότητα υποβολής γραπτών ερωτημάτων  μέσω του email: [email protected]
 
Το Helpdesk θα είναι διαθέσιμο και προσβάσιμο σε όλους τους ενδιαφερόμενους  για επίλυση αποριών και παροχή διευκρινίσεων καθ’ όλη την περίοδο υποβολής αιτήσεων.»."

Η ιστορική εκστρατεία των “Τριών Όχι” κατά της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία

Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα
Η καμπάνια των Τριών Όχι
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

26/2/2026

Ποιος θα περίμενε πως η Ιαπωνία των τεσσάρων μεγάλων κατασκευαστών, Honda, Yamaha, Suzuki και Kawasaki, θα αποθάρρυνε για τρεις δεκαετίες την επαφή των νέων με τη μοτοσυκλέτα, με μια ιδιαίτερα επιτυχημένη καμπάνια στα σχολεία, που έγινε γνωστή ως το Κίνημα / η Καμπάνια των Τριών Όχι: Μην βγάζεις άδεια οδήγησης μοτοσυκλέτας, μην αγοράζεις μοτοσυκλέτα, μην οδηγείς μοτοσυκλέτα. Μια καμπάνια που συνεχιζόταν σε πολλές περιφέρειες της χώρας, μέχρι και το 2012…

Η εκστρατεία “Tρία Όχι” (κυριολεκτικά “Κίνημα των Τριών Όχι”) ήταν μια εκτεταμένη πρωτοβουλία που εστίασε στα σχολεία της Ιαπωνίας, ξεκίνησε περίπου το 1982 και στόχευε στη δραστική μείωση των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτες μεταξύ μαθητών λυκείου, αποθαρρύνοντας -και συχνά απαγορεύοντας- τη χρήση μηχανοκίνητων δίτροχων.

Η εκστρατεία αποτέλεσε απάντηση στη ραγδαία αύξηση των παπιών, scooter και μοτοσυκλετών κατά τη δεκαετία του 1970 και τις αρχές της δεκαετίας του 1980, η οποία οδήγησε σε έξαρση των τροχαίων ατυχημάτων και στη δημιουργία των γνωστών συμμοριών μοτοσυκλέτας γνωστών ως Bosozoku.

Η γέννηση των τριών όχι

Bosozoku

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ποιος ήταν υπεύθυνος για την καμπάνια αποθάρρυνσης των νέων να ασχοληθούν με τη μοτοσυκλέτα, καθώς αυτή ξεκίνησε γύρω στο 1982 ως κίνημα βάσης (grassroots), που συχνά επιβαλλόταν από τις σχολικές αρχές, τα συνδικάτα εκπαιδευτικών και τις ενώσεις γονέων (PTA), και όχι ως κεντρική εντολή από την κυβέρνηση! Να πούμε εδώ πως η καμπάνια είχε αρχικά στόχο και το αυτοκίνητο, αν και το περισσότερο επικίνδυνο προφίλ της μοτοσυκλέτας έστρεψε τους υπεύθυνους κυρίως εναντίον των δυο τροχών.

Bosozoku

Η εκστρατεία των τριών όχι αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική στον περιορισμό της οδήγησης μοτοσυκλέτας από εφήβους, συμβάλλοντας σε απότομη πτώση της δημοτικότητας των μοτοσυκλετών στις νεότερες γενιές της Ιαπωνίας και σε αντίστοιχη πτώση στις πωλήσεις μοτοσυκλετών στο εσωτερικό της χώρας. Την ίδια ώρα οι 4 μεγάλοι κατασκευαστές μοτοσυκλετών της Ιαπωνίας γνώριζαν μεγάλες δόξες, κυρίως στο εξωτερικό, με τα μοντέλα τους.

Οι επικριτές της καμπάνιας υποστήριξαν -δικαίως κατά τη γνώμη μας- ότι η πολιτική των τριών όχι ενθάρρυνε την άκριτη υπακοή, περιόριζε την ελευθερία των νέων και δεν παρείχε ουσιαστική εκπαίδευση για ασφαλή οδήγηση, ενώ παράλληλα απέκλειε τη νέα γενιά από όλα τα πλεονεκτήματα της οδήγησης μοτοσυκλέτας.

Η εκστρατεία διήρκεσε για δεκαετίες, αλλά άρχισε να χάνει αρκετή από τη δημοτικότητά της τη δεκαετία του 2000, όμως η οριστική της απόρριψη πήρε πολύ παραπάνω, με την καμπάνια να παίρνει επίσημα τέλος μόλις το 2017, για να αντικατασταθεί από σεμινάρια και σχολές ασφαλούς οδήγησης.

Υπεύθυνοι κατασκευαστές, συντηρητική κοινωνία

Road safety, Japan

Αξίζει να σημειωθεί πως αν η καμπάνια των τριών όχι ξεκίνησε το 1982, οι Ιάπωνες κατασκευαστές μοτοσυκλετών όπως η Honda και η Yamaha είχαν ξεκινήσει να ασχολούνται με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας πολύ πιο πριν, και συγκεκριμένα κατά τη δεκαετία του 1970, ενώ και το ιαπωνικό κράτος θέσπισε νόμους για την ασφάλεια των αναβατών μοτοσυκλέτας.

Συγκεκριμένα, το 1975 εισήχθησαν ξεχωριστές άδειες οδήγησης μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, ανάλογα με τον κυβισμό του κινητήρα, ενώ η χρήση κράνους κατέστη υποχρεωτική σε όλους τους δρόμους, ενώ προηγουμένως ίσχυε μόνο στους αυτοκινητοδρόμους.

The nicest people

Η Honda, η οποία είχε αναπτύξει σημαντικά τη δραστηριότητά της και ήταν δημοφιλέστατη και στο εσωτερικό της χώρας, αντιμετώπισε το ζήτημα με την πεποίθηση ότι η υγιής ανάπτυξη της μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας και η διάδοση γνώσεων και τεχνικών ασφαλούς οδήγησης αποτελούσαν το κλειδί για την πρόληψη των ατυχημάτων. Έτσι, το 1970 ξεκίνησε τις δικές της δραστηριότητες προώθησης οδικής ασφάλειας.

Soichiro Honda

Από την αρχή του "Κινήματος των Τριών Όχι", ο ιδρυτής της Honda Motor Co., Soichiro Honda, έγραψε στο βιβλίο του «My Hands Speak» ότι: "αντί να απομακρύνουμε τις μοτοσυκλέτες από τους μαθητές λυκείου στο όνομα της εκπαίδευσης, δεν θα έπρεπε η σχολική εκπαίδευση να αφορά τη διδασκαλία των κανόνων και των κινδύνων της οδήγησης μοτοσυκλέτας;"

Για την περαιτέρω ενίσχυση της ασφαλούς οδήγησης, η Honda ίδρυσε το 1973 το Motor Recreation Promotion Center, με στόχο την προώθηση “υγιών τρόπων οδήγησης”. Οι πρωτοβουλίες αυτές αντικατόπτριζαν την πρόθεση της Honda να αναλάβει την ευθύνη που της αναλογούσε απέναντι στην ασφάλεια των πελατών της.

TL

Την ίδια χρονιά παρουσιάστηκε το πρώτο ιαπωνικό trial μοντέλο, Honda Bials TL125. Στο πλαίσιο της διάδοσης του μηχανοκίνητου αθλητισμού, η Honda δημιούργησε περισσότερα από είκοσι Bials Parks σε όλη την Ιαπωνία, όπου μπορούσαν να διεξάγονται αγώνες trial με έμφαση στην τεχνική οδήγηση και όχι στην ταχύτητα. Παράλληλα, κατασκευάστηκαν πάρκα ασφάλειας σε διάφορες περιοχές της χώρας ως χώροι για την ασφαλή απόλαυση του motocross. Με αυτά τα βήματα, η Honda επιδίωξε να διευρύνει τη βάση μιας υγιούς μοτοσυκλετιστικής κουλτούρας, αποστασιοποιημένης από την επικίνδυνη οδήγηση και τους bosozoku που σπίλωναν την εικόνα της μοτοσυκλέτας στην Ιαπωνία, και με τη συντηρητική προσέγγιση της κοινωνίας οδήγησαν στην καμπάνια των τριών όχι.

Το 1975, η Honda εγκαινίασε το σύστημα Safety Sports Shop (SSS) στα καταστήματα μοτοσυκλετών της. Οι αντιπρόσωποι SSS παρείχαν υπηρεσία επιλογής κατάλληλου μοντέλου για κάθε πελάτη, βάσει κριτηρίων που αξιολογούσαν την εμπειρία και τις δεξιότητες οδήγησής του. Παράλληλα η εταιρεία διοργάνωνε σεμινάρια ασφαλούς οδήγησης σε όλη τη χώρα, τα οποία προωθούσαν την οδική ασφάλεια. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν πολυάριθμες λέσχες σε όλη την Ιαπωνία, κυρίως από αντιπροσωπείες, οι οποίες συγκεντρώνονταν μία φορά τον χρόνο στην πίστα της Suzuka, προσφέροντας ευκαιρίες στους φίλους της μοτοσυκλέτας να βρεθούν μαζί και να απολαύσουν οδήγηση σε ένα ασφαλές περιβάλλον.

Honda Motorcyclist school

Το 1978 η ίδια εταιρεία ξεκίνησε τα προγράμματα Honda Motorcyclist School (HMS), που απευθύνονταν σε χρήστες μεσαίων και μεγάλων μοτοσυκλετών για την εκμάθηση τεχνικών ασφάλειας και σωστής οδικής συμπεριφοράς. Τα μαθήματα πραγματοποιούνταν σε κέντρα κυκλοφοριακής αγωγής στη Suzuka, στην Okegawa και στη Fukuoka. Το μονοήμερο αυτό σχολείο επεκτάθηκε αργότερα σε εθνικό επίπεδο και διοργανωνόταν από αντιπροσώπους και γραφεία πωλήσεων της Honda, συμπεριλαμβανομένων των διανομέων, απευθυνόμενο και σε όσους σχεδίαζαν να οδηγήσουν σκούτερ ή οικογενειακά δίκυκλα.

Yamaha

Από τη μεριά της η Yamaha ανέπτυσσε τα δικά της εκπαιδευτικά προγράμματα για τη μοτοσυκλέτα σε εθνική κλίμακα. Το 1970, οι Ιάπωνες κατείχαν συνολικά 8,85 εκατομμύρια μοτοσυκλέτες και μοτοποδήλατα -αριθμός υπερδεκαπλάσιος σε σύγκριση με το 1955, έτος ίδρυσης της εταιρείας των τριών διαπασών. Οι συνθήκες αυτές ενίσχυσαν την κοινωνική ανησυχία σχετικά με την ασφαλή οδήγηση μοτοσυκλέτας.

Στόχος των δραστηριοτήτων της Yamaha ήταν η ενίσχυση της ασφάλειας, μέσω της διδασκαλίας του σωστού τρόπου οδήγησης μοτοσυκλέτας, καθώς και η διεύρυνση του κύκλου των φίλων της μοτοσυκλέτας. Το αρχικό πρόγραμμα περιλάμβανε τα μαθήματα ασφαλούς οδήγησης της Yamaha και το Yamaha Trail School, τα οποία ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 1968.

Yamaha DT-1

Όταν η εταιρεία άρχισε να διαθέτει στην αγορά το trail μοντέλο DT1 το 1968, η δημοτικότητα των εκτός δρόμου δραστηριοτήτων αυξήθηκε κατακόρυφα. Κορυφαίοι αναβάτες ανέλαβαν ρόλο εκπαιδευτών στο Yamaha Trail School, το οποίο συνέβαλε στη διάδοση της off-road οδήγησης, μέσω βασικής εκπαίδευσης στην οδήγηση στο χώμα. Το σχολείο προσέφερε επίσης μαθήματα ελέγχου και συντήρησης μοτοσυκλετών. Τον Σεπτέμβριο του 1970, η Yamaha δημιούργησε 35 χώρους Yamaha Trail Land σε ολόκληρη την Ιαπωνία, όπου το κοινό μπορούσε να γνωρίσει τη χαρά της εκτός δρόμου οδήγησης.

Τον Μάιο του 1969, η Yamaha ίδρυσε επίσης τα Yamaha Moped License Schools, ενθαρρύνοντας το κοινό να αποκτήσει άδεια οδήγησης μοτοποδηλάτου κατηγορίας 1. Τα σχολεία αυτά βασίστηκαν στο πρότυπο των Yamaha Music Studios που είχε δημιουργήσει η Nippon Gakki (σημερινή Yamaha Corporation)! Με την ιδέα της μεταφοράς της φιλοσοφίας των μουσικών μαθημάτων στη δημιουργία σχολών μοτοσυκλέτας, τα Moped License Schools αναπτύχθηκαν σε όλη τη χώρα. Τον πρώτο κιόλας χρόνο λειτουργίας τους προσέλκυσαν περισσότερους από 160.000 μαθητές.

Yamaha Festival 1972

Η εταιρεία από την Iwata, ανέπτυξε επίσης εκδηλώσεις με στόχο τους φίλους της μοτοσυκλέτας. Μία από αυτές ήταν το 1ο Yamaha Grand Sports Festival (YGSF), που πραγματοποιήθηκε στο Fuji Speedway στις 5–6 Αυγούστου 1972. Ήταν μια μεγάλη διοργάνωση στην οποία μπορούσαν να συμμετάσχουν όλοι οι λάτρεις της μοτοσυκλέτας και τελικά προσέλκυσε συνολικά 80.000 άτομα! Συμμετείχαν 1.500 αναβάτες σε αγώνες motocross, kart και ταχύτητας δρόμου. Στον χώρο της εκδήλωσης συγκεντρώθηκαν 380 λεωφορεία, 3.800 αυτοκίνητα και 5.000 μοτοσυκλέτες. Το 2ο YGSF πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1973 και ήταν ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας, προσελκύοντας περίπου 95.000 άτομα μέσα σε δύο ημέρες!

Το απρόσμενο, εκπληκτικό συμπέρασμα στην επαρχία Gunma

Safety Courses

Και ερχόμαστε στο 2026, όπου σε άρθρο του ιαπωνικού περιοδικού μοτοσυκλέτας Young Machine, διαβάζουμε κάτι το εκπληκτικό. Η επαρχία Gunma στην Ιαπωνία θεωρεί πως η εκστρατεία των "τριών όχι" απέτυχε παταγωδώς, καθώς… συνέβαλε στην αύξηση τροχαίων ατυχημάτων!

Σημειώνουμε εδώ πως η συγκεκριμένη επαρχία είναι γνωστή και ως “το βασίλειο του αυτοκινήτου” καθώς έχει ανεπαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες, κατά μέσο όρο κάθε νοικοκυριό έχει 1,5+ αυτοκίνητα, ενώ εδώ έχουν έδρα και διάφορα εργοστάσια της Subaru. Κάπως έτσι η επαρχία Gunma κατατάσσεται σταθερά στον πάτο των επαρχιών όσον αφορά στην οδική ασφάλεια, με αριθμό ρεκόρ τροχαίων ατυχημάτων και τραυματισμών, με αντίστοιχα κακές επιδόσεις στο ποσοστό μαθητών λυκείου που εμπλέκονται σε ατυχήματα με ποδήλατο αλλά και στο ποσοστό ατυχημάτων νέων οδηγών.

Safety Courses

Κάπως έτσι το 2014 ιδρύθηκε Ειδική Επιτροπή για τα Μέτρα Οδικής Ασφάλειας και, σε συνεργασία με το τμήμα τροχαίας πολιτικής της επαρχίας και την Αστυνομική Διεύθυνση, διερεύνησαν και ανέλυσαν τα αίτια των ατυχημάτων. Κατέληξαν στο κοινό συμπέρασμα ότι “η Εκστρατεία των Τριών Όχι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως παράγοντας που συμβάλλει στο πρόβλημα”!

Βλέπετε, όταν η Gunma εφάρμοζε αυστηρά την Εκστρατεία “Τρία Όχι” για την αποθάρρυνση της χρήσης μοτοσυκλέτας, ένα από τα αποτελέσματα της καμπάνιας ήταν να αποξενωθούν οι μαθητές λυκείου από την ουσιαστική κυκλοφοριακή αγωγή, οδηγώντας σε επιδείνωση της οδικής συμπεριφοράς και αύξηση ατυχημάτων.

Μετά από συνεδριάσεις, ανταλλαγές απόψεων με σχετικούς φορείς, μελέτες και διαλέξεις ειδικών στην ανάλυση τροχαίων ατυχημάτων, η Ειδική Επιτροπή προχώρησε στη διαμόρφωση νέου σχεδίου για τα τροχαία ατυχήματα και νέο ΚΟΚ που τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2014.

Στόχος ήταν -και είναι- η παροχή κυκλοφοριακής αγωγής σε ευρύ φάσμα ηλικιών -από μαθητές λυκείου μέχρι παιδιά και ηλικιωμένους, ώστε να εξελιχθούν όλοι σε υπεύθυνα μέλη της κοινωνίας, αποκτώντας δεξιότητες και γνώσεις ασφαλούς οδήγησης ποδηλάτου και μοτοσυκλέτας.

Safety Courses

Κύρια μέτρα που λαμβάνει η επαρχία Gunma μετά το 2014:

  • Μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στο σχολείο και ειδικές δραστηριότητες.
  • Σεμινάρια από την αστυνομία και την Ένωση Οδικής Ασφάλειας.
  • Δημιουργία και διανομή φυλλαδίων για ασφαλή ποδηλασία.
  • Τεστ γνώσεων για ποδήλατο.
  • Σεμινάρια οδικής συμπεριφοράς για κατόχους άδειας μοτοσυκλέτας.
  • Σεμινάρια επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στο Γενικό Κέντρο Κυκλοφορίας της Gunma.

Αργότερα, με την αναθεώρηση του κανονισμού και την κατάρτιση του 11ου Σχεδίου Οδικής Ασφάλειας, το πρόγραμμα ανανεώθηκε ως “Δεύτερο Πρόγραμμα Δράσης” (Μάρτιος 2021).

Το δεύτερο πρόγραμμα (2021–2025) στοχεύει ειδικά στους μαθητές λυκείου και εισάγει νέα μέτρα για ασφαλή ποδηλασία, όπως η προώθηση της χρήσης κράνους, ενώ συνεχίζει τις δράσεις για τις μοτοσυκλέτες.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάργηση της Εκστρατείας “Τρία Όχι” δεν οδήγησε σε απότομη αύξηση της απόκτησης άδειας οδήγησης από τους μαθητές, ή των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτα.

Safety courses

Στο σεμινάριο ασφαλούς οδήγησης του 2025, αρκετοί μαθητές ανέφεραν ότι οδηγούν επειδή είναι αναγκαίο για να πηγαίνουν στο σχολείο. Η πλειονότητα των νέων της Gunma δεν ασχολείται με σπορ οδήγηση ή τουρισμό, απλώς καλύπτει πρακτικές ανάγκες μέσω της μοτοσυκλέτας.

Ο κανονισμός προβλέπει επίσης την προώθηση των δημόσιων συγκοινωνιών· δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να οδηγούν μοτοσυκλέτα. Όμως, σε περιπτώσεις όπου οι συνθήκες μετακίνησης ή οικογενειακές ανάγκες το επιβάλλουν, η διατήρηση των “Τριών Όχι” στους σχολικούς κανονισμούς μειώνει την ποιότητα ζωής μαθητών και γονέων.

Safety courses

Αντίστοιχα, στις 9 Φεβρουαρίου 2018, η Επιτροπή για την Οδική Ασφάλεια Μοτοσυκλετών υπέβαλε έκθεση στο Εκπαιδευτικό Συμβούλιο της επαρχίας Saitama, συνοψίζοντας προτάσεις όπως η θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών που θα αντικαθιστούσαν την Εκστρατεία "Τρία Όχι".

Πόσος χρόνος χάθηκε για τη μοτοσυκλέτα στην Ιαπωνία τόσες δεκαετίες που τα συντηρητικά “Τρία Όχι” μεσουρανούσαν, για να καταλήξουμε σε μελέτες που συμφωνούν πως η αποθάρρυνση των νέων στη χρήση μοτοσυκλέτας οδήγησαν όχι μόνο σε μείωση της ποιότητας ζωής τους, αλλά και στην αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων!

Με πληροφορίες από το Young Machine και από την ιστορία των Honda και Yamaha