Tο MOTO, τα KTM και οι βαλίτσες τους

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

6/7/2016

Γράφαμε στο MEGA TEST του 2015 για την συμπεριφορά των ΚΤΜ Adventure με τις βαλίτσες:

KTM 1050 Adventure

Στον ανοιχτό δρόμο:

“...με τις ευθείες να συνεχίζουν για τα καλά, έχω καβατζάρει μόλις τα 140-150. Πάνω εκεί που έχω βολέψει χέρια πόδια, πισινό και μπροστινό, ξεκινάνε τα κουνήματα! Δεν μπορεί, κάτι θα έγινε, σκέφτομαι. Κοιτάω για κάνα ξεφούσκωτο λάστιχο τίποτα. Τσεκάρω βαλίτσες μήπως έχουν ξεκουμπώσει, όχι. Ήντα διάολο γίνεται;  Κάθομαι πιο μπροστά, πιο πίσω, κάπως βελτιώνεται αλλά και πάλι τίποτα σημαντικό αν δεν κόψω ταχύτητα και πέσω στα 130. Εδώ οι Αυστριακοί την πάτησαν λιγάκι. Πως είναι δυνατόν να έφτιαξαν μια τουριστική μοτοσυκλέτα και να κουνάει με τις εργοστασιακές βαλίτσες; Σφίγγουμε αναρτήσεις μπας και αλλάξει κάτι, όμως το πρόβλημα παραμένει, με τη μοτοσυκλέτα να έχει ενοχλητικές ταλαντώσεις από τα 140 και μετά, ενώ με τον άνεμο ευνοϊκό και όχι κόντρα, μπορούσες να πας λιγάκι ακόμα γρήγορα. Όσο περνάει η ώρα τόσο μου τα χαλάει το 1050 στην εθνική. Η σέλα του μου θυμίζει αυτή της πρώτης γενιάς 1190 Adventure που είχε λίγο αφρώδες και μούδιαζε ο πισινός σου, αν και εδώ τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα. Βέβαια όλοι παραπονέθηκαν ότι δεν είναι άνετη και μοιάζει σαν να της λείπει το αφρώδες, ενώ σε συνδυασμό με τις ταλαντώσεις δεν άφησε τη καλύτερη των εντυπώσεων στην εθνική.”

Στο στροφιλίκι:

“Δεν μπορεί και πάλι να επηρεάζουν τόσο πολύ την συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας. Λες και δεν το είχαν δοκιμάσει με βαλίτσες ποτέ.”

KTM 1290 Adventure

Στον ανοιχτό δρόμο:

“…και εδώ θα αρχίσουν τα προβλήματα, με τις ταλαντώσεις να ξεκινάνε στα 150 και πάνω. Κατεβάζω ζελατίνα, την ανεβάζω, βάζω όλες τις επιλογές στις ρυθμίσεις των αναρτήσεων αλλά και πάλι τίποτα. Το κούνημα και η αστάθεια δεν επιτρέπουν υψηλές ταχύτητες με τις εργοστασιακές βαλίτσες, ένα φάουλ που δυστυχώς και το 1290 παρουσιάζει. Ναι μεν είναι άψογες, με σωστά κουμπώματα και στήριξη μέσα στη μοτοσυκλέτα, αλλά ακυρώνουν όλη τη προσπάθεια λόγω των ταλαντώσεων.”

Στο στροφιλίκι:

“...και εδώ οι εργοστασιακές βαλίτσες έδειξαν το κακό τους εαυτό, με τη μοτοσυκλέτα να σου δίνει την αίσθηση ότι είναι βαριά φορτωμένη και με τα κιλά μαζεμένα και πίσω, έχοντας όμως καλύτερη αίσθηση από το αντίστοιχο 1050 που υπέφερε περισσότερο στις χιλιάδες ασφάλιτινες στροφές που γράψαμε με τα μαρσπιέ να κοιτούν από κοντά την άσφαλτο.”

Στο χώμα, και για τα δύο:

"Σε κάθε περίπτωση, η συμπεριφορά τους χαλάει με τις βαλίτσες."

 

Δεν ήμασταν οι μόνοι στον κόσμο που διαπιστώσαμε κάτι τέτοιο. Όμως, στον υπόλοιπο ελληνικό τύπο, έντυπο και ηλεκτρονικό, η μόνη αναφορά τέτοιου είδους που βρήκαμε ήταν για μια "ελαφριά αστάθεια στην τελική".  Όλοι οι άλλοι δεν ανέφεραν κάτι, είτε γιατί δεν τα οδήγησαν καθόλου, είτε γιατί τα οδήγησαν και δεν κατάλαβαν τίποτα. Την τρίτη περίπτωση, να τα οδήγησαν, να διαπίστωσαν το πρόβλημα και να μην το ανέφεραν, δεν θέλω να την σκέφτομαι... Εντός Ελλάδος, τα γραφόμενά μας δεν άρεσαν καθόλου στην ΚΤΜ South East Europe, που ούτε λίγο ούτε πολύ μας κατηγόρησε πως δεν ξέρουμε τι λέμε και επέμενε πως δεν υφίσταται τέτοιο θέμα. Παράλληλα, αν απορήσατε που δεν είχαμε μαζί μας ΚΤΜ στο φετινό MEGA TEST, τώρα ξέρετε το γιατί: Η αντιπροσωπεία μας έχει βάλει "στον πάγο", κόβοντάς μας την διαφήμιση και αποκλείοντάς μας από διεθνείς παρουσιάσεις νέων μοντέλων KTM (μας κάλεσαν μόνο στων enduro του ’17), ενώ μας δίνει με το σταγονόμετρο μοτοσυκλέτες για τεστ (μόλις δύο μέσα σε έναν χρόνο). Όταν ζητήσαμε 1190R για το MEGA TEST, δεν ήταν διαθέσιμο.

Διεθνώς όμως, περιοδικά που δοκίμαζαν τα Adventure και πελάτες της ΚΤΜ που τα είχαν αγοράσει, διαπίστωναν το πρόβλημα των προοδευτικά αυξανόμενων ταλαντώσεων, που με τις βαλίτσες είναι πολύ πιο έντονο, σε λιγότερα χιλιόμετρα. Είναι χαρακτηριστικό πως σε χώρες που τηρούνται πολύ αυστηρά τα όρια ταχύτητας, όπως στην Αυστραλία για παράδειγμα όπου αν περάσεις τα 110 χάθηκες κι αν σε πιάσουν να πηγαίνεις με 180 την έβαψες δια παντός, το πρόβλημα δεν απασχόλησε πολλούς. Η ίδια η ΚΤΜ άλλωστε συνιστά μέγιστη ταχύτητα 150 km/h με τις βαλίτσες της, ενώ μερικοί aftermarket  κατασκευαστές βαλιτσών το ρίχνουν στα 130. Στην πράξη βέβαια, ουδείς τηρεί αυτά τα όρια. Έχουμε ταξιδέψει με πάρα πολλές μοτοσυκλέτες και βαλίτσες, και δεν είχαμε αντιμετωπίσει προβλήματα σταθερότητας ακόμα και σε ταχύτητες εκτός προδιαγραφών των κατασκευαστών.

Τον Αύγουστο του 2015 στην Γερμανία, ένας 55χρονος αναβάτης ΚΤΜ Adventure με τρεις αλουμινένιες βαλίτσες έπεσε και τραυματίστηκε σοβαρά, στον αυτοκινητόδρομο A7 ανάμεσα στο Kassel και το Guxhagen. Ως πιθανή αιτία για το ατύχημα αναφέρεται η αστάθεια της μοτοσυκλέτας. Το γερμανικό περιοδικό MOTORRAD επίσης διαπίστωσε το πρόβλημα: "Τα KTM 1190 Adventure και 1290 Super Adventure, ειδικά όταν φοράνε βαλίτσες, εμφανίζουν ταλαντώσεις μετά τα 160 km/h περίπου, ανάλογα με την κατάσταση των ελαστικών. Ακόμα και χωρίς βαλίτσες, οι ταλαντώσεις εμφανίζονται περίπου από τα 200 km/h και πάνω." Το MOTORRAD επικοινώνησε και με τον Γερμανό αντιπρόσωπο της ΚΤΜ αλλά και με το εργοστάσιο. Αρχικά η απάντησή τους ήταν του στυλ "Μόνο στην Γερμανία υπάρχει θέμα, ενώ για παράδειγμα στην Αυστρία όπου το όριο ταχύτητας είναι 130 km/h, όχι". Εκπρόσωποι της ΚΤΜ συναντήθηκαν με τους συντάκτες του MOTORRAD στον αυτοκινητόδρομο A81, όπου και επιβεβαιώθηκε το πρόβλημα των ταλαντώσεων. Παρ’ όλα αυτά, η ΚΤΜ επέμενε πως δεν τίθεται θέμα ασφαλείας, ειδικά αν τηρείται το όριο ταχύτητας των 150 km/h. Αμέσως μετά όμως, άρχισαν να εξελίσσουν νέες βάσεις για τις βαλίτσες, που δεν τις στηρίζουν σταθερά αλλά επιτρέπουν μια μικρή κίνησή τους για απόσβεση των ταλαντώσεων. Ανάλογη πρακτική εφαρμόζουν εδώ και χρόνια τόσο η Triumph όσο και η Honda. Στα τέλη Ιανουαρίου του 2016, η ΚΤΜ κάλεσε επιλεγμένους Γερμανούς δημοσιογράφους στο κέντρο δοκιμών Idiada κοντά στην Barcelona, για να οδηγήσουν τα Adventure της με τις αναβαθμισμένες αναρτήσεις, χωρίς, αλλά και με βαλίτσες που στηρίζονταν στις νέες βάσεις. Οι μοτοσυκλέτες ήταν εφοδιασμένες με όργανα που κατέγραφαν τις ταλαντώσεις (δείτε το σχετικό διάγραμμα). Και πάλι διαπιστώθηκε το πρόβλημα, όπως και η βελτίωση που υπάρχει με τις νέες βάσεις των βαλιτσών. Αυτές τις νέες βάσεις δεν πρόλαβαν να τις φορέσουν στα μοντέλα του 2016, αλλά θα είναι στάνταρ στα μοντέλα του 2017, που θα έχουν πολλές ακόμα αλλαγές. Ειδικά για το 1290 Super Adventure, η ΚΤΜ έχει αλλάξει το φυσίγγιο στο δεξί καλάμι του πιρουνιού, όπου και οι ρυθμίσεις του, για να αντιμετωπιστεί ένα θέμα με "χτύπημα" του πιρουνιού σε μικρές ανωμαλίες. Το νέο φυσίγγιο έχει νέο bumper stop, αλλά και ισχυρότερες αποσβέσεις συμπίεσης και επαναφοράς. Παράλληλα, για τα 1290 Super Adventure του 2015-2016, έχει η ΚΤΜ έχει ανακοινώσει αναβάθμιση του software των αναρτήσεων, όπως και ανάκληση για το αμορτισέρ, γιατί μπορούσε να παρουσιάσει διαρροή λαδιού.

Τα διαγράμματα αυτά προέρχονται από στοιχεία που κατέγραψε η ίδια η ΚΤΜ, στο κέντρο δοκιμών Idiada  στην Ισπανία. Όλες οι μοτοσυκλέτες των δοκιμών ήταν εφοδιασμένες με συστήματα καταγραφής δεδομένων, που χρησιμοποιούσαν τον στάνταρ αισθητήρα της Bosch, καταγράφοντας ταλαντώσεις γύρω από τον κάθετο άξονα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση η μοτοσυκλέτα είναι 1190 Adventure.

Στο επάνω διάγραμμα, χωρίς βαλίτσες και ως τα 250 km/h, φαίνεται πως υπάρχουν ελαφρές ταλαντώσεις της τάξης των τριών Hertz (κόκκινη γραμμή), απλά αισθητές από τον αναβάτη. Αυτή είναι μια φυσική συχνότητα, που υπάρχει σε κάθε μοτοσυκλέτα, αλλά συνήθως δεν γίνεται αισθητή.

Στο μεσαίο διάγραμμα, με σταθερά τοποθετημένες βαλίτσες και βάρος 10 κιλών στην κάθε μία, οι ταλαντώσεις αυξάνουν σημαντικά, ειδικά από τα 200 km/h, και ο αναβάτης αναγκάζεται να κλείσει το γκάζι (πράσινη γραμμή), οπότε η ταχύτητα (μπλε γραμμή) δεν αυξάνεται άλλο. Οι ταλαντώσεις είχαν φτάσει σε οριακό σημείο, κι αν κρατιόταν ανοιχτό το γκάζι δεν θα μειώνονταν από μόνες τους.

Στο κάτω διάγραμμα, με τις νέες βάσεις των βαλιτσών που επιτρέπουν την κίνησή τους σε ένα μικρό εύρος, η κατάσταση είναι σημαντικά καλύτερη, και το 1190 Adventure πηγαίνει ευθεία στην τελική του, αρκετά σταθερό.

[Η λεζάντα αυτή που συνοδεύει το διάγραμμα είναι μεταφρασμένη από το γερμανικό περιοδικό MOTORRAD, που η ΚΤΜ προσκάλεσε στις δοκιμές στην Ισπανία.]

 

Οι νέες βάσεις των βαλιτσών μπορούν να φορεθούν σε όλα τα Adventure (1050, 1190, 1290). Διαβάστε το δελτίο τύπου που μας έστειλε η αντιπροσωπεία:

 

 ΝΕΑ ΒΑΣΗ ΒΑΛΙΤΣΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ KTM ADVENTURE!

Η KTM παρουσιάζει  μια νέα “πλευστή” βάση βαλιτσών για όλες τις μοτοσυκλέτες KTM 1050 ADVENTURE, KTM 1190 ADVENTURE/R και KTM 1290 SUPER ADVENTURE, μοντέλα  2013 και μετά.

Μετά από μια “επίπονη” περίοδο ανάπτυξης και έντονων δοκιμών, η KTM παρουσιάζει μια καινοτόμο “πλευστή” βάση βαλιτσών. Η χρήση της βάσης, η οποία σχεδιάστηκε από το εσωτερικό τμήμα R&D (Έρευνας & Εξέλιξης) της KTM, προσφέρει χάρις σε μια έξυπνη κατασκευή, εξαιρετικά χαρακτηριστικά οδήγησης και άνευ περιορισμών σταθερότητα στις ευθείες, σε κάθε περίπτωση, ακόμη και με πλήρες φορτίο.

Το νέο σύστημα σταθεροποιεί τις μοτοσυκλέτες σε υψηλές ταχύτητες, χάρις σε ένα στερεό, αλλά ευέλικτο μοχλικό σύστημα. Αυτό το σύστημα, εκτός του ότι βελτιώνει την οδηγική σταθερότητα, βοηθάει στην καταστολή των φυσικών κραδασμών της ίδιας της μοτοσυκλέτας. Φυσικά, είναι αυτονόητο ότι η νέα βάση δεν έχει καμία απολύτως επίπτωση στην εξαιρετική οδηγική συμπεριφορά  των μοντέλων ADVENTURE.

Η νέα βάση με κωδικό 60712912044, είναι ήδη διαθέσιμη, κοστίζει €202,31 και η εγκατάσταση διαρκεί περίπου μια ώρα."

---------

 

Η γνώμη μας είναι πως η ΚΤΜ, αφού πείσθηκε για το πρόβλημα και εξέλιξε μια λύση η οποία βελτιώνει την σταθερότητα των Adventure όταν φοράνε βαλίτσες, δεν θα έπρεπε να χρεώνει επιπλέον τους πελάτες της, για ένα θέμα που αφορά την ασφάλειά τους και στο οποίο η ίδια δεν είχε δώσει την ανάλογη προσοχή στην διαδικασία της εξέλιξης των μοτοσυκλετών. 

 

 

 

 

Ο δρόμος που φαλίρισε μία χώρα! Πληγή στην καρδιά των Βαλκανίων με επιπτώσεις-ντόμινο μέχρι την Ελλάδα

Η ιστορία του αυτοκινητόδρομου Bar – Boljare που σχεδόν πτώχευσε το Μαυροβούνιο
Montenegro
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

15/1/2026

Ένα μεγάλο έργο υποδομής, κινέζικες κατασκευαστικές στα Βαλκάνια, αυτοκινητόδρομος μέσα από τα μοναδικά δάση βροχής των Βαλκανίων και η οικονομική ομηρία του Μαυροβούνιου που αποκάλυψε όχι μόνο γεωγραφικές αλλά και πολιτικές συγκρούσεις με συνέπειες μέχρι και για την ελληνική οικονομία.

Το σχέδιο για τον αυτοκινητόδρομο Bar–Boljare προέβλεπε μια σύγχρονη σύνδεση από το λιμάνι του Bar στις ακτές της Αδριατικής μέχρι τη Σερβία, διατρέχοντας ολόκληρη την χώρα και περνώντας μέσα από την πρωτεύουσα της, Podgorica. Ένα μεγαλόπνοο έργο υποδομής που, με την ολοκλήρωση του, θα μπορούσε να φέρει πρόσβαση στην Ριβιέρα του Μαυροβουνίου, σε μεγάλο μέρος τουριστών από την Σερβία που δεν διαθέτει πρόσβαση σε θάλασσα, απομακρύνοντας τους από τις ακτές του Ιονίου και τις Χαλκιδικής με ότι αυτό συνεπάγεται οικονομικά για τον τουριστικό κλάδο της βορείου Ελλάδος, τονώνοντας την οικονομική και εμπορική δραστηριότητα μεταξύ των δύο κρατών της πρώην Γιουγκοσλαβίας και όχι μόνο.Montenegro

Το έργο δεν προχώρησε με τους αρχικούς διαγωνισμούς, στους οποίους συμμετείχε και ο γνωστός σε εμάς, όμιλος ΑΚΤΩΡ σε κοινοπραξία με την Ισραηλινή εταιρεία Housing & Construction Holding, αλλά τελικά χρηματοδοτήθηκε από μια αμφιλεγόμενη και σκιώδη συμφωνία με το Πεκίνο, για δανεισμό από την Export-Import Bank of China, ύψους σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Ο όρος ήταν η κατασκευή να γίνει από την China Road and Bridge Corporation (CRBC). Από την αρχή έγινε ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο ανοίγει την πόρτα όχι απλώς σε υποδομές, αλλά σε στρατηγική κινεζική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια μια περιοχή ήδη αρκετά ταλανισμένη από τα συμφέροντα και τις παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων.

Montenegro

Δάνειο, χρέος και “παγίδα”

To Μαυροβούνιο, χώρα μόλις 620.000 κατοίκων, εισχώρησε με την συμφωνία αυτή σε ένα ευμέγεθες χρέος με αντιστοιχία σε μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού, και για μεγάλο διάστημα εξαρτήθηκε ουσιαστικά από έναν δανειστή. Η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης αποδείχτηκε εξαιρετικά δύσκολη, με την κυβέρνηση να προχωράει σε έκκληση της ΕΕ, να αναχρηματοδοτήσει ή να ρυθμίσει μέρος του χρέους, γεγονός που έφερε στο φως τον κίνδυνο οικονομικής εξάρτησης από την Κίνα.

Montenegro

Τεχνικές δυσκολίες, κρίσεις και κόστη

Το έργο είναι ένα από τα πιο τεχνικά απαιτητικά οδικά έργα στην Ευρώπη, όχι λόγω μήκους αλλά εξαιτίας του ιδιαίτερα εντόνου ανάγλυφου του Μαυροβουνίου που αποτελείται από βουνά, χαράδρες, ποταμούς και εκπληκτικά δάση όπως το Biogradska Gora που είχαμε περάσει στο MEGA TEST ON-OFF του 2013, κάτω από τους μόλις δύο πρώτους πυλώνες του ανύπαρκτου ακόμη δρόμου. Εκείνη η θεμελίωση ήταν πριν τα κινέζικα κεφάλαια, σε μία πρώτη προσπάθεια να φτιαχτεί ο δρόμος αυτός με δικά τους κεφάλαια.

Τότε είχαν μόλις ξεκινήσει τα έργα και εμείς είχαμε μείνει με την απορία, πρώτα για το μέγεθος της κατασκευής που πραγματοποιεί το μικρό αυτό κράτος και έπειτα για το που ακριβώς φτιάχνουν αυτό το νέο δρόμο, κυριολεκτικά στην μέση του πουθενά! Δεν είναι ότι δεν το χρειαζόταν η περιοχή, στις παρακάτω φωτογραφίες θα καταλάβετε τι έβλεπε τότε κανείς, ταξιδεύοντας προς την κωμόπολη Kolasin. Ήταν ένας όμορφος επαρχιακός για εμάς τους ταξιδευτές, αλλά μία κόλαση για τους ντόπιους που τον έκαναν καθημερινά:
 

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Ο παλαιός δρόμος προς το Kolasin είναι παράδεισος για τους ταξιδευτές αλλά Κόλαση για τους ντόπιους

Το πρώτο και μοναδικό μέχρι σήμερα ολοκληρωμένο τμήμα, από το Smokovac έως το Mateševo, μήκους περίπου 41 χιλιομέτρων, παραδόθηκε στην κυκλοφορία το 2022 και διασχίζει ορεινή περιοχή με βαθιές χαράδρες, απότομες κλίσεις και ασταθή γεωλογία.

Η απορία που είχαμε τότε, περνώντας από ένα από τα πλέον πράσινα σημεία της Ευρώπης, είναι πως τα μικρά χωριά δεν μπορούν να υποστηρίξουν ένα τόσο μεγάλο έργο, ενώ αν γίνει με παραχώρηση, πολύ δύσκολα θα καλυφθεί τόσο η κατασκευή, όσο και η συντήρησή του με την μορφή των διοδίων. Στο μεταξύ ο στόχος του, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα και αναφέρουμε πιο πάνω, είναι να ενώσει την πρωτεύουσα με την Σερβία, τον αδερφό λαό του Μαυροβουνίου. Το μέρος όμως που θα έμπαινε στην Σερβία είναι το μοναδικό δάσος της βροχής στην Ευρώπη, ένα από τα πιο αραιοκατοικημένα της Σερβίας! Το είχαμε διασχίσει σε πρόσφατο MEGA TEST ON-OFF αν θυμάστε και παραμένει, τώρα, ένας πράσινος παράδεισος χωρίς πολλούς ανθρώπους.

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Σε ορισμένα σημεία ο δρόμος είναι εδώ και δέκα χρόνια, σύγχρονος

Οπότε εκτός της δύσκολης κατασκευής, η πρόκληση είναι να γεμίσεις έναν τέτοιο αυτοκινητόδρομο που χωρίς σημεία ενδιαφέροντας ενδοιάμεσα ή μπόλικο ντόπιο πληθυσμό, θα έχει κίνηση μόλις για λίγες ημέρες τον χρόνο!

Μαυροβούνιο η χώρα που φαλίρισε από ένα δρόμο
Οι συχνές καταλισθήσεις απαιτούν συνέχεια να γίνονται έργα

Περίπου το 60% της διαδρομής που έχει τελειώσει εδώ και μία τριετία, αποτελείται από γέφυρες και σήραγγες! Περισσότερες από 20 σήραγγες και σχεδόν 40 γέφυρες και ανισόπεδους κόμβους! Ξεχωρίζει η γέφυρα Moračica, ύψους άνω των 200 μέτρων, μία από τις ψηλότερες οδικές γέφυρες στα Βαλκάνια που παρέκαμψε τον παλιό απαιτητικό δρόμο του “φαραγγιού του θανάτου” της Morača, οπου είχαν σημειωθεί αρκετά ατυχήματα με τραγικότερο την πτώση μιας παλιάς γέφυρας το 2013 με αποτέλεσμα 18 θανάτους και 29 τραυματισμούς.

Montenegro

Το συγκεκριμένο τμήμα θεωρείται ένα από τα ακριβότερα στον κόσμο ανά χιλιόμετρο λόγω του δύσκολου γεωγραφικού ανάγλυφου. Οι κατασκευαστικές δυσκολίες, οι συνεχείς κατολισθήσεις, η ανάγκη ειδικών αντισεισμικών λύσεων και το υψηλό κόστος συντήρησης σε τόσο σκληρό περιβάλλον ήταν από την αρχή γνωστοί παράγοντες ρίσκου, που τελικά επιβάρυναν τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και τα δημόσια οικονομικά του Μαυροβουνίου και σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες κρίσεις της πανδημίας Covid και της Ρώσσο-Ουκρανικής σύρραξης, έκαναν τον αρχικό προϋπολογισμό που της κινεζικής εταιρείας CRBC από τα περίπου 809,6 εκατομμύρια ευρώ, να εκτινάσσεται στο τελικό κόστος, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 1,28 δισεκατομμύρια ευρώ. (μέχρι τις αρχές του 2026, μαζί με πρόσθετα έργα και τόκους).

Montenegro

Κινεζικοί στρατηγικοί δανεισμοί - Ο νέος δρόμος του μεταξιού

Παράλληλα, η συμφωνία ήταν δομημένη ορίζοντας ότι, η όποια διαφορά εξελισσόταν σε νομική διαμάχη, να λύνεται στα δικαστήρια του Πεκίνου, κάτι που πολλοί θεωρούν ως έναν τρόπο ενίσχυσης της κινεζικής επιρροής και διασφάλισης ελέγχου περιουσιακών στοιχείων ή αποφάσεων μιας ευρωπαϊκής χώρας.

Η εμπλοκή της Κίνας δεν περιορίζεται στο συγκεκριμένο έργο. Η στρατηγική της χρηματοδότησης υποδομών με δάνεια αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης τακτικής που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως “παγίδα χρέους” προσφέροντας κεφάλαια που είναι δύσκολο να αποπληρωθούν πλήρως και με όρους που ευνοούν την ίδια ή τις εταιρείες της, κερδίζοντας έτσι επιρροή στις πολιτικές και οικονομικές αποφάσεις άλλων κρατών.

Montenegro

Η ευρωπαϊκή λύση – Μια δεύτερη μαχαιριά στην οικονομία της μικρής χώρας

Η ευρωπαϊκή παρέμβαση ήρθε όταν το ρίσκο του κινεζικού δανείου άρχισε να μεταφράζεται σε άμεση δημοσιονομική απειλή. Το 2018 το Μαυροβούνιο, σε μια προσπάθεια να προστατευθεί από τη συναλλαγματική έκθεση του δανείου της σε δολάρια, προχώρησε σε συμφωνία αντιστάθμισης κινδύνου με τέσσερις μεγάλες δυτικές τράπεζες, τις Deutsche Bank, Société Générale, Merrill Lynch και JP Morgan. Όμως η ισχυροποίηση του δολαρίου μετέτρεψε το δίχτυ ασφαλείας σε πρόσθετο βάρος, αυξάνοντας το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Η Ευρώπη τα έκανε ακόμη χειρότερα!

Έτσι, μια λύση που σχεδιάστηκε για να μειώσει το ρίσκο, κατέληξε να το επιτείνει, οδηγώντας τελικά στην ευρωπαϊκά υποστηριζόμενη αναχρηματοδότηση και στο πρόωρο “σπάσιμο” της συμφωνίας. Αν και η κίνηση απέτρεψε μια άμεση κρίση, άφησε πίσω της ένα μάθημα, η χρηματοδότηση μεγάλων υποδομών χωρίς θεσμικό ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να μετατρέψει ένα τεχνικό έργο σε πολιτικό και οικονομικό βάρος με μακροχρόνιες συνέπειες

Montenegro

Στην Ελλάδα μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για το παράδειγμα προς αποφυγή που έχουμε γίνει για συμβάσεις Παραχώρησης καταστροφικές για τον λαό και ιδιαίτερα επικερδής για τον εργολάβο. Η μεγαλύτερη ζημιά έχει γίνει στην Αττική Οδό, καθώς έχει πληρωθεί πολλαπλάσια του κόστους κατασκευής ενώ στις Εθνικές Οδούς έχουμε κάνει το εξής φανταστικό. Έχουμε παραχωρήσει έτοιμους σταθμούς διοδίων τρία χρόνια πριν ξεκινήσουν τα έργα αναβάθμισης ενός δρόμου που ήδη υπήρχε, ουσιαστικά βοηθώντας την δημιουργία κεφαλαίου και έπειτα εγγυηθήκαμε την απώλεια ζημιάς σε περίπτωση μειωμένης διέλευσης και το πήγαμε και ακόμη παραπέρα. Εγγυηθήκαμε και το κέρδος του εργολάβου και έτσι όταν κλείνει ο δρόμος από φυσικές καταστροφές μέχρι διαμαρτυρίες ή από μέτρα, όπως αυτά που λήφθηκαν κατά την πανδημία, το κράτος επιδοτεί ακόμη και το κέρδος που έπρεπε να έχει ο εργολάβος εκείνη την περίοδο! Εμείς είχαμε τονίσει από το 2008 το πρόβλημα που των Συμβάσεων που είχε υπογράψει τότε ο Σουφλιάς, τονίζοντας την κατάφορη επίσης αδικία που γίνεται και στις μοτοσυκλέτες, καθώς υπολογίζουν την φθορά του οδοστρώματος έως ύψος 70% του αυτοκινήτου! Όταν θα έπρεπε να είναι το ανάποδο! Δεν υπάρχει μοτοσυκλέτα που να προκαλεί στον δρόμο φθορά ως 70% ενός αυτοκινήτου για να χρεώνεται με το αντίστοιχο αντίτοιμο διοδίων τελών. Είμαστε μία μοναδική περίπτωση, υπάρχουν βέβαια και χειρότερα. Μαζί με το παράδειγμα της Ελλάδα, τα ξένα Πανεπιστήμια μελετούν ήδη και την περίπτωση του Μαυροβουνίου.