Panamerican Crossing 2014: Kito - Mexico

18/8/2014

Από την πρωτεύουσα Kito, τα σύνορα της Κολομβίας απείχαν μόλις 180 χλμ. βόρεια. Οδηγώντας κάτω από ένα εκνευριστικό ψιλόβροχο, ευτύχισα να αντικρίσω την συνοριακή μπάρα μετά από περίπου 2,5 ώρες. Διαβατήριο, άδεια κυκλοφορίας και οδήγησης, σφραγίδες, έντυπα και έτοιμος να εισβάλω στην πέμπτη και τελευταία νοτιοαμερικανική χώρα του Panamerican Crossing 2014. Μετά την Κολομβία ο Παναμάς, η Κεντρική Αμερική προ των πυλών…
Η διαδρομή μου στην Κολομβία άγγιζε τα 1.350 χιλιόμετρα, ενώ η κόκκινη γραμμή του χάρτη περνούσε από τις πόλεις Pasto, Cali, Medellin και Cartagena de Indias. Στην παράκτια Cartagena de Indias θα έπαιρνα ένα πλοίο για να αποβιβαστώ στον Παναμά, αφού ο οδικός άξονας "Panamericana Route" στο ύψος της πόλης Medellin, διακόπτεται προσωρινά, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει οδική σύνδεση Κολομβίας - Παναμά.
Για τις τρεις επόμενες μέρες ανεβοκατέβαινα με την μαύρη ΚΤΜ στις καταπράσινες πλαγιές των Άνδεων, με την ασφάλτινη λωρίδα να μεταμορφώνεται σε μια συνεχόμενη στριφογυριστή κορδέλα. Η τοπική φύση αντίθετα, με αφόπλισε με τις ποικιλόμορφες προτάσεις της, καθώς απόκρημνα φαράγγια, πυκνοφυτεμένα δάση, μικρές κοιλάδες και καταπράσινες βουνοπλαγιές αποτελούσαν τις ψηφίδες ενός ανυπέρβλητου "φυσικού" μωσαϊκού.
Όμως, η κυριότερη έννοια μου δεν ήταν οι ιδιαιτερότητες ή οι δυσκολίες της διαδρομής, αλλά η επικινδυνότητα που έκρυβε ένα οδικό πέρασμα από την Κολομβία λόγω της αυξημένης ναρκο-εγκληματικότητας, αλλά και του εμφυλίου πολέμου που διεξάγεται τα τελευταία 40 χρόνια σε τούτη τη νοτιοαμερικανική χώρα μεταξύ των Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κολομβίας (FARC) και των κυβερνητικών στρατευμάτων. Έπρεπε να φυλάγομαι δηλαδή από δυο πλευρές. Ευτυχώς, κανένας και τίποτα δεν με πείραξε…
Στην πόλη Medellin, που αποτέλεσε όλη την δεκαετία του 1980 την παγκόσμια πρωτεύουσα των ναρκωτικών, επισκέφθηκα το σπίτι όπου σκοτώθηκε το 1993 ο διαβόητος βασιλιάς της κοκαΐνης Pablo Escobar, μια από τις μεγαλύτερες εγκληματικές φυσιογνωμίες του 20ου αιώνα.
Στις ακτές της Καραϊβικής με περίμενε η απαστράπτουσα Cartagena de Indias, η πιο αυθεντική πολιτεία ισπανικής αποικιακής αρχιτεκτονικής στην ευρύτερη περιοχή. Εδώ, μετά από 26 ήμερες ταξιδιού και 8.670 χιλιόμετρα, γράφτηκε ο επίλογος του νοτιοαμερικανικού σκέλους του "Panamerican Crossing 2014".


Για να βάλω ρόδα στην Κεντρική Αμερική, και συγκεκριμένα στον Παναμά, θα έπρεπε να πάρω από το λιμάνι της Cartagena ένα από τα πλοία που εκτελούν το δρομολόγιο Κολομβία - Παναμά. Προς μεγάλη μου όμως έκπληξη, όλα τα καράβια που πήγαιναν στον Παναμά δεν ήταν επιβατικά, αλλά πλοιάρια που μετέφεραν τουρίστες για μια μικρή κρουαζιέρα στα νερά της Καραϊβικής. Μην έχοντας άλλη επιλογή, δήλωσα λοιπόν συμμετοχή για μια τετραήμερη κρουαζιέρα στα τροπικά νησιά San Blas του Παναμά. Η μοτοσυκλέτα χρειάστηκε όμως να φορτωθεί (αλλά και να ξεφορτωθεί) από το πλοίο με αρκετά παράδοξο τρόπο, λες και επρόκειτο για ένα τσουβάλι με πατάτες.
Επτά μικρά σε έκταση κράτη συνθέτουν τον χάρτη της Κεντρικής Αμερικής. Ο Παναμάς, η Κόστα Ρίκα, η Νικαράγουα, η Ονδούρα, το Ελ Σαλβαδόρ και η Γουατεμάλα ήταν οι έξι κεντροαμερικανικές χώρες που καρτερούσαν εμένα και την μαύρη ΚΤΜ να με ξεναγήσουν στους δρόμους τους τις αμέσως επόμενες ημέρες. Μέχρι τα σύνορα του Μεξικού, την πόρτα της Βόρειας Αμερικής, είχα να διανύσω περίπου 2.500 χιλιόμετρα.
Στην Πόλη του Παναμά παρέμεινα για δυο μέρες. Η χλιδάτη πρωτεύουσα του Παναμά με εντυπωσίασε με την μοντέρνα προσωπικότητά της, ενώ με την επίσκεψή μου στην Διώρυγα του Παναμά (απ’ όπου διέρχονται τα πλοία) ολοκληρώθηκε η γνωριμία μου με την πιο κοσμοπολίτικη πόλη της Κεντρικής Αμερικής.
Μετά τον Παναμά, κι αφού οδήγησα για περίπου 490 χιλιόμετρα, με περίμενε ο τροπικός παράδεισος της Κόστα Ρίκα. Όλη η διαδρομή μέσα στην χώρα (550 χλμ.) είχε ένα και μόνο χρώμα: πράσινο! Είναι γνωστό ότι η Κόστα Ρίκα αποτελεί έναν διεθνή οικολογικό προορισμό, ιδανικό για οικοτουρισμό, αφού τουλάχιστον το 30% της χώρας είναι ενταγμένο στο σύστημα των εθνικών πάρκων.
Τρίτος σταθμός στο κεντροαμερικανικό σκέλος του "Panamerican Crossing 2014" η Νικαράγουα. Περίπου 290 χιλιόμετρα είχα να διατρέξω μέσα στην χώρα, ενώ για την μια και μοναδική διανυκτέρευσή μου κατέλυσα στην Leon, την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Νικαράγουα. Καμάρι της Leon αποτελεί ο καθεδρικός ναός της πόλης, ο μεγαλύτερος της Κεντρικής Αμερικής.
Με την άφιξη μου στην Ονδούρα, είχα φτάσει στην μέση περίπου της κεντροαμερικανικής διαδρομής του "Panamerican Crossing 2014". Εκτός από την Ονδούρα, σειρά είχαν κατόπιν το Ελ Σαλβαδόρ και η Γουατεμάλα να υποδεχτούν την μαύρη ΚΤΜ. Λίγα τα χιλιόμετρα στο έδαφος της κάθε χώρας, λίγες φυσικά και οι ημέρες που ξόδεψα για να τις διασχίσω.
Στην Ονδούρα, οι ρόδες της μοτοσυκλέτας κύλησαν μόνο για 135 χιλιόμετρα (πάντα πάνω στην τροχιά του οδικού άξονα Panamericana Routa), στο γειτονικό Ελ Σαλβαδόρ βρέθηκα να οδηγώ για 350 χλμ. (εδώ τουλάχιστον διανυκτέρευσα κιόλας), ενώ σαφώς περισσότερα χιλιόμετρα και χρόνο ξόδεψα στην Γουατεμάλα. Στην συγκεκριμένη κεντροαμερικανική χώρα, που αποτέλεσε μαζί με το Νότιο Μεξικό την εστία ανάπτυξης του λαμπρού πολιτισμού των Μάγια, έμεινα για δυο ημέρες στην Antigua, την πιο τουριστική και γραφική πόλη της Γουατεμάλα.


Η Antigua, που την περίοδο της Ισπανικής αποικιοκρατίας εκτελούσε χρέη πρωτεύουσας της Ισπανικής Αντιβασιλείας της Γουατεμάλα, ήταν μια καλοδιατηρημένη πολιτεία εποχής που με γοήτευσε αφάνταστα. Αποικιακά σπίτια, λιθόστρωτα σοκάκια, εκκλησίες, αρχοντικά και δημόσια κτίρια με ταξίδεψαν τουλάχιστον τρεις αιώνες πίσω στον χρόνο.
Αντίθετα, στην μεγάλη υπαίθρια αγορά της πόλης, οι πάγκοι με τα πολύχρωμα, εξωτικά φρούτα, το πλήθος των ετερόκλιτων εμπορευμάτων, οι πλανόδιοι μικροπωλητές, οι ζητιάνοι, οι γραφικές γυναικείες φιγούρες και τα υπαίθρια εστιατόρια συνιστούσαν μια καθαρά λατινοαμερικάνικη εμπορική φιέστα που με καθήλωσε με τους ζωντανούς ρυθμούς και τον έντονο δυναμισμό της.
Το Μεξικό ήταν η πύλη εισόδου μου στην Βόρεια Αμερική. Περίπου 1.950 χιλιόμετρα είχα να διατρέξω στην πατρίδα του Emilio Zapata, ενώ κυριότερος σταθμός μου στο Μεξικό ήταν η Πόλη του Μεξικού, μια χαώδη μεγαλούπολη 18.000.000 κατοίκων.
Στην μεξικάνικη megacity έμεινα 4 μέρες, αφού, εκτός από τα πάμπολλα και ενδιαφέροντα αξιοθέατα της πόλης, είχα να κάνω και σέρβις στην μοτοσυκλέτα, η οποία είχε συμπληρώσει από την αρχή του ταξιδιού 13.000 χλμ. Έπρεπε κι αυτή να λάβει το δωράκι της για τον κόπο που είχε κάνει με φέρει ως εδώ…

Cutting through rocks - Η συγκινητική προσωπική επανάσταση της Ιρανής Sara Shahvedi ξεκίνησε με μια μοτοσυκλέτα [VIDEO]

Πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε σε διάρκεια 8 ετών, και είναι υποψήφιο για Όσκαρ 2026
Cutting through rocks
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

6/3/2026

Για οκτώ χρόνια οι κινηματογραφιστές Mohammadreza Eyni και Sara Khaki ακολουθούσαν τη ζωή της Ιρανής Sara Shahvedi σε ένα χωριό στο βορειοδυτικό Ιράν, για να δημιουργήσουν το ντοκιμαντέρ Cutting through Rocks. Η προσωπική επανάσταση της Sara ξεκινά όταν ο πατέρας της της έμαθε να οδηγεί μοτοσυκλέτα, χαρίζοντάς της μια αίσθηση ελευθερίας που έλειπε από τα άλλα κορίτσια, και που στάθηκε η αρχή για έναν αγώνα που οδήγησε τη νεαρή αναβάτισα στο 100% ανδροκρατούμενο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, κόντρα σε παραδόσεις και περιορισμούς, αναζητώντας δικαιοσύνη και ένα καλύτερο μέλλον.

“Πόσες από εσάς είστε ευτυχισμένες;" ρωτά η Sara Shahverdi τις γυναίκες που την ακούν σε μια προεκλογική συγκέντρωση, στο ντοκιμαντέρ. Καμία δεν απαντά. Και κάπως έτσι ξεκινά η προσπάθειά της για να εκλεχθεί στο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, και να βοηθήσει να αλλάξει τη δυστυχία που χαρακτηρίζει τη ζωή των γυναικών στο Ιράν, με την καταπίεση από όλες τις πλευρές, τους γάμους από πολύ μικρή ηλικία, την κατάφορη αδικία στις κληρονομιές υπέρ των αρσενικών μελών της οικογένειας, κ.α. Παράλληλα, η Sara μαθαίνει με τη σειρά της στα νεαρά κορίτσια να οδηγούν μοτοσυκλέτα, και όπως αναφέρουν οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ, ενώ εκείνη ήταν η πρώτη γυναίκα που οδήγησε μοτοσυκλέτα στην περιοχή, πλέον μεγάλη μερίδα των γυναικών βρίσκονται καθημερινά στη σέλα!

Sara

Η Sara είναι επίμονη, θαρραλέα και δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί της, αλλά μια από τις μεγάλες της νίκες είναι πως πέρα από τις γυναίκες, καταφέρνει να πείσει και πολλούς άντρες για την ανάγκη να αλλάξουν τα πράγματα. Γεννημένη σε πολυμελή οικογένεια, παντρεύτηκε στα δώδεκα χρόνια της, αλλά βρήκε το θάρρος να πάρει διαζύγιο και να ζήσει μόνη, να γίνει η μαμή του χωριού της, και τελικά να θέσει, με επιτυχία, υποψηφιότητα για το δημοτικό συμβούλιο.

Sara

Ως η πρώτη γυναίκα που επιχείρησε να ακολουθήσει πολιτική πορεία στο χωριό, κατάφερε να συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους, ξεπερνώντας άνδρες και ηλικιωμένους που συνήθως είναι οι μόνο υποψήφιοι!

Sara

Η Sara θα χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των γυναικών, βοηθώντας πολύ νεαρά κορίτσια να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να αποφύγουν τους πρόωρους γάμους.

Sara

Ωστόσο, οι αγώνες και οι νίκες της δεν έρχονται χωρίς κινδύνους και κόστος: θα βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές κατηγορίες στο τοπικό δικαστήριο, το οποίο φτάνει μέχρι και να αμφισβητήσει το φύλο της.

Βραβεία

Έχοντας αποσπάσει βραβεία σε πολλά φεστιβάλ, όπως το Visions du Réel 2025, το San Francisco International Film Festival 2025 και το Hot Docs Canadian International Documentary Festival 2025, το Cutting Through Rocks κέρδισε επίσης το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Sundance Film Festival 2025 και το βραβείο Best Gex Doc Documentary στο Giffoni Film Festival 2025. Επιπλέον, είναι πλέον υποψήφιο για βραβείο Οσκαρ 2026 για το καλύτερο ντοκιμαντέρ! Τι ειρωνεία όμως... η Ιρανή πρωταγωνίστρια του φιλμ δεν θα μπορέσει να παρευρεθεί στα Όσκαρ, αφού υπάρχει απαγόρευση εισόδου των υπηκόων του Ιράν στις ΗΠΑ, που αυτή τη στιγμή διεξάγει πόλεμο εναντίον της χώρας.

Sara

Το Cutting Through Rocks είναι ένας ύμνος στη δύναμη του ανθρώπου να αλλάξει ότι δεν λειτουργεί στον κόσμο, πηγαίνοντας κόντρα σε έθιμα, παραδόσεις και καταπιέσεις που έχουν βαθιές ρίζες στην κοινωνία, κάνοντας μια προσωπική επανάσταση που στο πέρασμά της γκρεμίζει τείχη και στεγανά. Πάντα με τεράστιους κινδύνους που φτάνουν μέχρι και να απειλήσουν τη ζωή τους. Και εδώ η ιστορία μας, ξεκινά με κάτι τόσο απλό, όσο η οδήγηση μιας μοτοσυκλέτας.

Δείτε παρακάτω το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ.