Στη Lima έμεινα δυο μέρες, για ξεκούραση και ανασυγκρότηση ενόψει των υπόλοιπων 1.450 χιλιομέτρων που είχα ακόμα να κάνω στα βόρεια του Περού, από την πρωτεύουσα Lima ως τα σύνορα του Ισημερινού (Εκουαδόρ). Το γεγονός όμως που σημάδεψε την παραμονή μου στην Lima ήταν η αποτυχημένη απόπειρα κλοπής της φωτογραφικής μου μηχανής μέρα-μεσημέρι στο κέντρο της πόλης. Ευτυχώς, την γλίτωσα τελευταία στιγμή, χάρη στο γρήγορο τρέξιμό μου… Για την πορεία μου στο βόρειο Περού, ο οδικός άξονας “Panamericana Norte” πρόσφερε το ασφάλτινο ίχνος του, ενώ οι πόλεις Trujillo, Punte και Tumbe ήταν εκείνες που είδαν την μαύρη ΚΤΜ να περνά μέσα από τους δρόμους τους. Κι όσον αφορά το τοπίο καθοδόν, το ίδιο και απαράλλαχτο μ’ εκείνο που μ’ είχε συντροφεύσει από την Nazca ως την Lima: έρημος και πάλι έρημος.
Με την παρουσία μου στο Εκουαδόρ, το σκηνικό άλλαξε άρδην. Μια πυκνή υποτροπική βλάστηση ανέλαβε να βάλει (πράσινο) χρώμα στην ζωή μου, ενώ τα αδιάβροχα που βγήκαν από τις αποσκευές ήταν η απόδειξη ότι βρισκόμουν πλέον στα γεωγραφικά όρια της τροπικής χώρας, που έχει να επιδείξει ένα κλίμα με ελάχιστες εποχιακές θερμοκρασιακές μεταβολές, αλλά με άφθονες βροχές, κυρίως στην υγρή περίοδο. Ειδικά το τελευταίο, το κατάλαβα από την πρώτη στιγμή που μπήκα στον Ισημερινό! Η πρωτεύουσα Kito απείχε 540 χιλιόμετρα από τα σύνορα. Ο στενός οδικός άξονας, "βαρυφορτωμένος" με φορτηγά και επιβατικά αυτοκίνητα, με κούρασε αρκετά, αλλά αποζημιώθηκα με την τιμή της βενζίνης: 0,30 ευρώ/λίτρο! Στο Kito με φιλοξένησε ένα νεαρό ζευγάρι ντόπιων, ο Αλφόνσο και η Μαργαρίτα, που έτυχε να γνωρίσω την προηγούμενη μέρα στα σύνορα. Αποδείχτηκε η καλύτερη ευκαιρία να γνωρίσω τα μικρά και τα μεγάλα μυστικά της πόλης, της οποίας το πανέμορφο ιστορικό κέντρο περιλαμβάνεται στην λίστα των Μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco. Και φυσικά, δεν παρέλειψα να επισκεφθώ το τεράστιο πέτρινο μνημείο "Mited Del Mundo", που βρισκόταν μόλις 30 χιλιόμετρα βόρεια του Kito. Έχει κτιστεί στο γεωγραφικό σημείο που περνά η νοητή γραμμή του Ισημερινού και θεωρητικά χωρίζεται το βόρειο από το νότιο ημισφαίριο της γης.
Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"
Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
4/3/2026
Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.
Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.
Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.
Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση.“Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”
Η αρχή του Start&Stop
Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.
“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”
Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;
Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.
Το τεστ με τους ταξιτζήδες
Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.
Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. “Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."
Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.
Το μέλλον είναι ηλεκτρικό
Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”
Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.
“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”
Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις
