Πανευρωπαϊκή έρευνα για οδήγηση μοτοσυκλετών με δίπλωμα αυτοκινήτου

Πρωτοβουλία της FEMA για εξορθολογησμό της νομοθεσίας
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

7/1/2020

Η κατάσταση είναι πολύ μπερδεμένη σχετικά με τη νομοθεσία κάθε χώρας της Ε.Ε. για τη δυνατότητα οδήγησης δικύκλων. Παρά το γεγονός πως οι κατηγορίες διπλωμάτων είναι ίδιες σε όλες τις χώρες (AM έως 50cc, A1, A2 και A) εν τούτοις οι προϋποθέσεις για να αποκτήσεις δίπλωμα οδήγησης διαφέρουν πολύ από χώρα σε χώρα. Όχι μόνο στα ηλικιακά όρια, αλλά και για εκείνους που έχουν δίπλωμα αυτοκινήτου, όπου σε μερικές χώρες μπορούν να οδηγήσουν δίκυκλα της κατηγορίας AM ή Α1, χωρίς να χρειάζεται να δώσουν εξετάσεις για την απόκτηση του αντίστοιχου διπλώματος. Η FEMA (Federation of European Motorcyclists' Association) πιστεύει πως η δυνατότητα να οδηγούν μοτοσυκλέτες όσοι έχουν δίπλωμα αυτοκινήτου, ίσως αποτελέσει μια ρεαλιστική λύση στα κυκλοφοριακά προβλήματα των μεγαλουπόλεων. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν μπορούν να καλύψουν όλες τις περιοχές και τα ποδήλατα και τα μοτοποδήλατα (έως 50cc) εξυπηρετούν μόνο όσους κάνουν μικρές αποστάσεις. Πολλές από τις μέσων αποστάσεων μετακινήσεις που γίνονται σήμερα με αυτοκίνητο, θα μπορούσαν να γίνουν από δίκυκλα μικρομεσαίου κυβισμού, καθώς είναι αποδειγμένο πως μόνο ένα στα πέντε αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους καθημερινά έχει μέσα περισσότερους από δύο επιβάτες. Η FEMA θεωρεί πως πολλοί από τους οδηγούς αυτοκινήτων, θα προτιμούσαν να κάνουν τις περισσότερες καθημερινές μετακινήσεις τους με δίκυκλο, αν η πρόσβασή τους στον κόσμο των δύο τροχών ήταν ευκολότερη από νομικής πλευράς.

Από την άλλη μεριά όμως θα πρέπει να υπάρχουν κάποιοι στοιχειώδεις κανόνες για τη δυνατότητα οδήγησης δικύκλων από όσους έχουν μόνο δίπλωμα οδήγησης αυτοκινήτου. Γι΄αυτό η FEMA σκέφτηκε να κάνει πρώτα μια ανοιχτή πανευρωπαϊκή έρευνα ανάμεσα σε μας τους μοτοσυκλετιστές και πάνω στα αποτελέσματά της να στήσει τις προτάσεις της προς την Ε.Ε. για μια ενιαία πολιτική επί του θέματος. Πατώντας ΕΔΩ θα βρείτε τη σελίδα όπου μπορείτε να συμπληρώσετε τις δικές σας απόψεις σχετικά με το αν και με ποιες προϋποθέσεις θα μπορεί κάποιος με δίπλωμα αυτοκινήτου να οδηγεί και μοτοσυκλέτες. Πριν πάρετε φόρα και αρχίσετε να κάνετε κλικ στον πίνακα, θα σας προτείναμε να διαβάσετε προσεκτικά όλο το κείμενο της FEMA και ιδιαίτερα αυτό που βρίσκεται κάτω από την φόρμα της έρευνας. Εκεί θα βρείτε στοιχεία σχετικά με την υπάρχουσα νομοθεσία που ήδη ισχύει στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. Έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον να δείτε τις αντιθέσεις σχετικά με τα όρια ηλικίας για την απόκτηση διπλώματος Α1, όπως και τις προϋποθέσεις που ήδη ισχύουν για την οδήγηση δικύκλων μόνο με δίπλωμα αυτοκινήτου σε κάποιες χώρες. Από μόνο του το γεγονός πως τα όρια ηλικίας και οι προϋποθέσεις για την οδήγηση δικύκλων (και κυρίως μοτοσυκλετών) διαφέρουν τόσο πολύ από χώρα σε χώρα, δείχνει πως υπάρχει περιθώριο για δημιουργία μιας κοινής νομοθεσίας, που να βασίζεται πρωτίστως στις ανάγκες της κοινωνίας και όχι μόνο σε πολιτικές αποφάσεις ή ιδεοληψίες ή συντεχνιακά συμφέροντα. Να γίνει λοιπόν η οδήγηση μοτοσυκλέτας εύκολα προσβάσιμη σε περισσότερο κόσμο; Κι αν ναι, με ποιες προϋποθέσεις. Η γνώμη σου μετράει. Η δική μας άποψη παραμένει ίδια εδώ και χρόνια. Η ουσιαστική εκπαίδευση είναι απαραίτητη, πρωτίστως για την ασφάλεια των ίδιων των αναβατών, αλλά φυσικά και των υπόλοιπων ανθρώπων που μοιράζονται μαζί μας τους δρόμους. Η ικανότητα χειρισμού του οχήματος που οδηγάς είναι απαραίτητη και δεν αρκεί μόνο η γνώση του Κ.Ο.Κ. Το δίπλωμα οδήγησης από μόνο του είναι απλώς ένα χαρτί χωρίς καμία αξία και απόδειξη γι΄αυτό που λέμε είναι όλα όσα βλέπουμε στους δρόμους καθημερινά από τους Έλληνες οδηγούς – όλοι τους έχουν δίπλωμα! Οπότε λέμε ναι στην οδήγηση μοτοσυκλετών από οδηγούς αυτοκινήτων, αρκεί να κάνουν υποχρεωτικά μια σειρά από μαθήματα χειρισμού κι όχι απλώς να έχουν για αρκετά χρόνια το δίπλωμα αυτοκινήτου. Η διαδικασία εξετάσεων (ειδικά όπως γίνεται εδώ στην Ελλάδα) είναι χωρίς ουσία. Επίσης δεν πιστεύουμε πως ο Ιταλός είναι πιο σοβαρός και έξυπνος για να παίρνει δίπλωμα Α1 στα 16, από τον Έλληνα, τον Δανό, τον Βέλγο και τον Ολλανδό που πρέπει να πάνε στα 18. Στα αυτοκίνητα γιατί δεν έχουμε κλιμακωτά διπλώματα, αν όντως το πρόβλημα είναι η σχέση ηλικίας και ιπποδύναμης του οχήματος; 

        

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις