Project Harley Davidson V4 Nova

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

27/9/2016

Στο μοτοσυκλετιστικό σύμπαν υπάρχουν ορισμένες σταθερές που είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξουν. Κάποια στερεότυπα που είναι τόσο βαθιά ριζωμένα, που και μόνο η σκέψη για κάτι διαφορετικό προκαλεί ανατριχίλες. Για παράδειγμα, ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ένα Ducati χωρίς desmo, κάποιο Kawasaki που να μην βγαίνει σε πράσινο χρώμα ή ένα Harley που δεν θα είναι δικύκλινδρο V! Όλα αγγίζουν τα όρια της… βλασφημίας, αλλά το τελευταίο "σοκαριστικό" σενάριο κόντεψε να γίνει πραγματικότητα με το Project Nova, το πρώτο τετρακύλινδρο Harley Davidson στην Ιστορία.
Η ιδέα γεννήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του '70, όταν είχε πρωτοξεκινήσει και η συνεργασία του αμερικάνικου εργοστασίου με την γερμανική Porsche, η οποία αφορούσε την εξέλιξη των κινητήρων της Harley. Το πιο πρόσφατο αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας –κι αυτό που γνωρίζουν οι περισσότεροι- είναι ο κινητήρας της οικογένειας των V-Rod, αλλά η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και μηχανολογικής βοήθειας είχε ξεκινήσει σχεδόν πριν τέσσερις δεκαετίες, με την συνεργασία για την εξέλιξη των μεγάλων δικύλινδρων V Evolution κινητήρων με τα 1.340cc (ίσως ο πιο επιτυχημένος εμπορικά κινητήρας σε ολόκληρη την Ιστορία της Harley Davidson.

Την ίδια περίοδο "έτρεξε" παράλληλα κι ένα project που δεν είδε ποτέ τα φώτα της δημοσιότητας για ένα υγρόψυκτο V4 κινητήρα, ο οποίος προοριζόταν να "φορεθεί" σε μια ολόκληρη σειρά νέων μοντέλων. Αυτός ο κινητήρας έμοιαζε με V-2 από το πλάι, αλλά διέθετε πλήθος τεχνολογικών καινοτομιών –για τα δεδομένα της Harley- που ήταν δύσκολο να κρυφτούν, όπως οι επικεφαλής εκκεντροφόροι και ο αντικραδασμικός άξονας. Το σχέδιο ήταν να υπάρξουν επιλογές διαφορετικών κυβισμών –ανάλογα με το μοντέλο- που θα κυμαίνονταν από τα 800 στα 1.000 κυβικά εκατοστά, με υπερτετράγωνες διαστάσεις (κάτι εντελώς ξένο για την φιλοσοφία της Harley) και μέγιστη ιπποδύναμη στους 135 ίππους. Καταλαβαίνετε ότι μιλάμε για μια εντελώς ριζοσπαστική ιδέα…
Η ρηξικέλευθη τεχνολογία –πάντα για τα δεδομένα της Harley- δεν περιοριζόταν μόνο στον κινητήρα, αλλά σε ολόκληρο το πακέτο. Το πλαίσιο ήταν μονής ραχοκοκαλιάς, κρυμμένο από τα περιφερειακά εξαρτήματα, ενώ η τελική μετάδοση γινόταν –για πρώτη φορά στην Ιστορία της εταιρείας- με άξονα. Το ρεζερβουάρ ήταν κάτω από τη σέλα και τη θέση του κατελάμβαναν τα ηλεκτρικά και οι αεραγωγοί που οδηγούσαν τον φρέσκο αέρα στο ψυγείο, το οποίο ήταν επίσης τοποθετημένο κάτω από τη σέλα!
Το 1981 παρουσιάστηκαν δύο πρωτότυπα: Ένα σπορ roadster, που προοριζόταν να ενισχύσει την οικογένεια των Dyna, κι ένα με περισσότερες τουριστικές δυνατότητες, το οποίο μπορείτε να δείτε και στις φωτογραφίες.
Το όλο project ξεκίνησε το 1976, με τις ευλογίες του τότε ιδιοκτήτη της εταιρείας (την AMF), αλλά η ενεργειακή κρίση που βίωσε η Αμερική το 1979, η οποία χτύπησε την αμερικάνικη βιομηχανία στο σύνολό της, δυσκόλεψε υπερβολικά την παραγωγή αυτών των δύο μοντέλων. Η Harley Davidson δεν λυπήθηκε τα έξοδα για την έρευνα και εξέλιξη των νέων κινητήρων, ξοδεύοντας συνολικά 15 εκατομμύρια δολάρια, αλλά στο τέλος αποφάσισε να επικεντρωθεί στην εξέλιξη των κινητήρων Evolution των 1.340 κυβικών και να αφήσει στην άκρη το project Nova, εξασφαλίζοντάς του μια θέση στο μουσείο της εταιρείας.


Παρόλα αυτά, δεν πήγαν όλα χαμένα από τη συγκεκριμένη προσπάθεια. Πολλά στοιχεία –κυρίως αισθητικά- του Nova βρήκαν το δρόμο για να εφαρμοστούν στην γκάμα της Harley Davidson, όπως η αρχιτεκτονική για τις πλαϊνές βαλίτσες και το top case, το φαίρνγκ και η ψηλή ζελατίνα, ενώ η συνεργασία με την Porsche οδήγησε στην γέννηση των V-Rod, την πρώτη επιτυχημένη προσπάθεια της Harley στην υγρόψυξη.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις