Σε δημοπρασία η 48κύλινδρη δίχρονη μοτοσυκλέτα Tinker Toy [VIDEO]

Κατέχοντας ρεκόρ Guinness για τον κινητήρα με τους περισσότερους κυλίνδρους
Tinker Toy by Simon Whitelock
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/2/2024

Στο “σφυρί” βγαίνει η τερατώδης 48κύλινδρη δίχρονη μοτοσυκλέτα Tinker Toy του Simon Whitelock, μοτοσυκλέτα που κατέχει το ρεκόρ Guinness για τον λειτουργικό κινητήρα με τους περισσότερους κύλινδρους στον κόσμο. Κι όπως φαίνεται, η τιμή που αναμένεται να πιάσει είναι σαφώς χαμηλότερη από το μισό εκατομμύριο βρετανικές λίρες που ζητούσε αρχικά ο Άγγλος δημιουργός της.

O Simon Whitelock είχε ανέκαθεν τρέλα με τα τρικύλινδρα δίχρονα μοντέλα της Kawasaki, δίνοντας το παρών στις βρετανικές συνάξεις ιδιοκτητών KH. Με βάση τη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα το 1987 δημιούργησε ένα... τετρακύλινδρο special, προσθέτοντας έναν κύλινδρο ακόμα.

Simon Whitelock

Κατόπιν έφτιαξε ένα... "triple-triple" εννιακύλινδρο μοντέλο με τρεις κινητήρες KH (αλλά κι ένα εφτακύλινδρο εν σειρά τέρας) πριν ξεκινήσει το πενταετές ταξίδι του για την κατασκευή του 48κύλινδρου τέρατος των 4.200 κυβικών εκατοστών που ακούει στο όνομα Tinker Toy και εμπνέεται από το βομβαρδιστικό Boeing B-17 Flying Fortress. Παρόλο που η δημιουργία του Tinker Toy πήρε 5 χρόνια, το 85% της δουλειάς ολοκληρώθηκε τους τελευταίους 12 μήνες του project, χρονικό διάστημα που ο Whitelock χαρακτηρίζει ως… “τραυματικό” για τον ίδιο. Τελικά το Tinker Toy τελείωσε το 2003.

Simon Whitelock Tinker Toy

Η μοτοσυκλέτα δεν δημιουργήθηκε για να είναι γρήγορη, ή για να οδηγείται. Ναι, μπορεί να οδηγηθεί -κυρίως στην ευθεία… για λίγο- αν δεν φοβάστε να πέσει στο πόδι σας, καθώς με βάρος 600 κιλών μάλλον θα σας το έκανε χαλκομανία. Στόχος ήταν το ρεκόρ Guinness και ο Whitelock τα κατάφερε. Η επιλογή του να χρησιμοποιήσει κινητήρες -16 παρακαλώ- από KH250 που ήταν άφθονοι τότε στην αγορά διευκόλυνε τη δουλειά του Βρετανού Δρ. Φρανκενστάιν.

Simon Whitelock Tinker Toy

Για μίζα χρησιμοποίησε έναν δίχρονο κινητήρα 125 κυβικών από scooter. Για να αντέξει το βάρος του κινητήρα η μοτοσυκλέτα έχει ενισχυθεί με πολλά εξτρά, όπως τους τροχούς της Hagon με heavy duty ακτίνες, το μπροστινό σύστημα από Honda Goldwing με έξτρα εξωτερικά ελατήρια στο πάνω μέρος του, νέα κέντρα τροχών, κ.α. Αν κάθε τρικύλινδρο μοτέρ από KH250 απέδιδε 32 hp, τότε θεωρητικά το κτήνος του Whitelock θα έπρεπε να αποδίδει 512 hp.

Simon Whitelock Tinker Toy

Τώρα, εικοσιένα χρόνια αργότερα, το Tinker Toy βγαίνει σε δημοπρασία, στην εκδήλωση Spring Stafford Sale του οίκου Bonhams, στις 21 Απριλίου 2024. Η τιμή που αναμένεται να πιάσει είναι μεταξύ 40.000 και 70.000 βρετανικές λίρες, ήτοι 46.920-82.100 ευρώ.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις