Τα Beta enduro του 2020!

Με νέους κινητήρες και πλαίσιο
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

16/7/2019

Η Beta έβγαλε απ’ τη γραμμή παραγωγής τα RR του 2020, όμως δεν προχώρησε σε μια απλή ανανέωση των υφισταμένων μοντέλων της. Η σειρά πλέον αντιπροσωπεύει ένα νέο κεφάλαιο στην κατηγορία των Enduro και θα είναι διαθέσιμη απ' τα τέλη Ιουλίου. Η οικογένεια των RR αποτελείται από οκτώ διαφορετικές εκδόσεις με βάση τον κυβισμό και τον τύπο του κινητήρα τους. Έτσι, έχει τέσσερα μοντέλα με δίχρονους κινητήρες (125,200,250 και 300 κυβικά) και άλλα τόσα με τετράχρονους (350,390,430,480), προσφέροντας μια πληθώρα επιλογών. H Beta αναφέρει πως έχει επαναπροσδιορίσει την εμπειρία οδήγησης στο χώμα μέσα απ' τις μικρές και ελαφριές μοτοσυκλέτες που προσφέρει, οι οποίες είναι ευκολοδήγητες και όχι απόλυτες ως προς την συμπεριφορά τους, συγχωρώντας τα λάθη των λιγότερο έμπειρων αναβατών.

Η εμπειρία που έχουν αποκτήσει οι μηχανολόγοι, οι δοκιμαστές και ολόκληρο το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης της εταιρείας, έχει εμπλουτιστεί ακόμη περισσότερο. Κάτι άλλωστε που φαίνεται απ’ την παρουσίαση της νέας σειράς των τετράχρονων κινητήρων και από το αποτέλεσμα της δουλειάς των σχεδιαστών στο πλαίσιο, το οποίο είναι πλήρως επανασχεδιασμένο με τελείως διαφορετική γεωμετρία και ακαμψία, ενώ όλα τα RR έχει ανανεωθεί και στον τομέα της εμφάνισης. Επίσης, η νέα σειρά RR διαθέτει νέα εργονομία λόγω της επανασχεδιασμένης σέλας και του φαρδύτερου τιμόνιου, που προσφέρει ακόμη καλύτερο έλεγχο. Στις επιμέρους ανανεώσεις της εμφάνισης το τελικό της εξάτμισης έχει νέο σχήμα ώστε να ταιριάζει με τον καινούργιο σχεδιασμό της ουράς,  καθώς λόγω της σέλας άλλαξε και το πίσω μέρος της μοτοσυκλέτας. Η βάση πινακίδας είναι καινούργια με χαμηλότερο βάρος και ενσωματωμένες χειρολαβές. Στο τομέα της προστασίας του αναβάτη και της μοτοσυκλέτας έχουμε νέες χούφτες, προστατευτικά πλαισίου και εξάτμισης, ενώ έχει επανασχεδιαστεί το προστατευτικό κάλυμμα του κινητήρα.

Οι αλλαγές:

Κινητήρας

Τετράχρονοι (350/390/430/480cc):

Οι τετράχρονοι κινητήρες είναι πλήρως επανασχεδιασμένοι με γνώμονα τη μείωση του βάρους των κινούμενων μερών και τη βελτιστοποίηση των επιδόσεών τους. Ο συμπλέκτης έχει μεταφερθεί πιο ψηλά, ενώ ο στρόφαλος έχει νέα θέση και βρίσκεται πιο πίσω. Έτσι, το κέντρο βάρους μεταφέρθηκε πιο κοντά στον άξονα του ψαλιδιού -στη μέση της μοτοσυκλέτας- και επιτυγχάνεται καλύτερος έλεγχος.

Το καπάκι του συμπλέκτη είναι από μαγνήσιο (όπως και της γεννήτριας) και έχει επανασχεδιαστεί ώστε να λιπαίνεται καλύτερα ο συμπλέκτης, ο οποίος με τη σειρά του έχει ανανεωθεί και οι δίσκοι του κατασκευάζονται από νέο υλικό, ώστε οι αλλαγές να πραγματοποιούνται πιο άνετα. Τα γρανάζια των σχέσεων είναι ελαφρύτερα και έχουν κοντύτερη κλιμάκωση. Ο μηχανισμός επιλογής των σχέσεων διαθέτει ελαφρύτερα εξαρτήματα με στόχο την περαιτέρω βελτίωση των αλλαγών. Οι ανανεώσεις στο κιβώτιο ταχυτήτων ολοκληρώνονται με τον επανασχεδιασμένο λεβιέ ώστε να δένει πιο όμορφα με τον κινητήρα και το νέο πλαίσιο. Αναβαθμισμένη είναι και η χαρτογράφηση του ψεκασμού ενώ στα όργανα έχει προστεθεί ενδεικτική λυχνία νεκράς.

Τα κυκλώματα ψύξης και λίπανσης έχουν επανασχεδιαστεί όπως ο κύλινδρος και η κεφαλή του κινητήρα. Το κύκλωμα ψύξης διαθέτει μια νέα αντλία νερού, που βελτιώνει την ροή του ψυκτικού υγρού και επιτυγχάνεται καλύτερη απαγωγή της θερμότητας, ενώ η σχεδίαση του συστήματος είναι πιο απλή με τους σωλήνες εσωτερικά του πλαισίου, ενώ τοποθετήθηκαν και πιο αποδοτικά ψυγεία. Το κύκλωμα λίπανσης είναι βελτιωμένο και σχεδιασμένο έτσι ώστε να γίνεται πιο αποτελεσματική η μεταφορά θερμότητας μεταξύ λαδιού και νερού στο μπροστινό μέρος του κάρτερ, έτσι ώστε να διατηρηθεί η θερμοκρασία του λαδιού χαμηλά. Το βάρος του κινητήρα έχει μειωθεί κατά ένα κιλό.

Δίχρονοι (250/300cc):

Από τη σειρά των δίχρονων κινητήρων αυτοί των 250 και 300 κυβικών απέκτησαν αντικραδασμικό άξονα, ώστε να έχουν πιο ήπια λειτουργία και να μεταφέρουν λιγότερους κραδασμούς στον αναβάτη. Αυτός των 250cc δέχτηκε μια επιπλέον ανανέωση με τον επανασχεδιασμό της κυλινδροκεφαλής ώστε στις χαμηλές στροφές να έχει καλύτερη ροπή.

Ο δίχρονος των 125 ήταν αυτός που είχε τις περισσότερες ανανεώσεις για το 2020. Ο κύλινδρος είναι καινούργιος με διαφορετικό αυλό εξαγωγής. Διαθέτει επίσης νέα θυρίδα εξαγωγής και νέα boosters, ενώ ο λαιμός της εξάτμισης έχει νέα φλάντζα. Ακόμη, έχει νέο καπάκι συμπλέκτη με σύστημα πεπιεσμένου αέρα, που λειτουργεί απ’ τον τροποποιημένο μηχανισμό του συμπλέκτη. Επίσης, η θυρίδα εξαγωγής ανοίγει με διαφορετικό ρυθμό ώστε να βελτιώσει την απόδοση ισχύος. Τέλος, η εξάτμιση διαθέτει νέο θάλαμο διαστολής.

Πλαίσιο:

Το επανασχεδιασμένο πλαίσιο έχει νέα γεωμετρία και ακαμψία με στόχο την αύξηση της σταθερότητας αλλά και της ευελιξίας. Το βάρος έχει μειωθεί με την αντοχή να παραμένει στα ίδια επίπεδα χάρη στη μέθοδο δημιουργίας του πλαισίου που επιτρέπει ακρίβεια στην χύτευση σε συγκεκριμένους τομείς, ενώ η οι νέες βίδες για την στήριξη του κινητήρα μειώνουν τη μεταφορά των κραδασμών στον αναβάτη, προσφέροντας περισσότερη άνεση. Ακόμη, είναι πιο στενό στο κάτω μέρος με αποτέλεσμα να έχει πιο έυκολη διέλευση όταν περνά από πιο δύσβατα μονοπάτια.

Το ρεζερβουάρ έχει μεγαλώσει τόσο στις εκδόσεις με τετράχρονους κινητήρες όσο και σε αυτές με δίχρονους, φτάνοντας τα 9,1L και 9,5L αντίστοιχα. Το πλάγιο σταντ πλέον έχει μεγαλύτερο μήκος, ενώ η νέα σχεδίαση των "τρακτερωτών" μαρπσιέ προσφέρει καλύτερο πάτημα διώχνει πιο εύκολα τη λάσπη. Το πεντάλ του φρένου είναι και αυτό νέο, όπως και το κάλυμμα της αλυσίδας που εκτείνεται πάνω στο νέο ψαλίδι.

Το υποπλαίσιο είναι σχεδιαστεί εκ νέου και πλέον φιλοξενεί το φιλτροκούτι με όλα τα εξαρτήματά του και το δοχείο λαδιού για τα δίχρονα. Ακόμη, έχει ενισχυθεί ώστε να είναι πιο ανθεκτικό στις πτώσεις. Το φιλτροκούτι διαθέτει νέα σύνδεση με την εισαγωγή, ενώ η προσθαφαίρεση του φίλτρου αέρα είναι πιο εύκολη πλέον.

Ο τομέας των αναρτήσεων δεν θα μπορούσε να μην ανανεωθεί για το 2020 και το πιρούνι έχει βελτιωμένη σχεδίαση με νέο εσωτερικό φυσίγγιο που μεταφέρει πιο χαμηλά το  κέντρο βάρους, ενώ έχει βελτιωμένη λειτουργία στην απορρόφηση των ανωμαλιών. Επίσης έχει γίνει revalving για να συνεργάζεται καλύτερα με το καινούργιο πλαίσιο.

Η πίσω ανάρτηση είναι καινούργια με το ελατήριό της να βελτιώνει την πρόσφυση του πίσω τροχού και να διατηρεί την επαφή του με το τερέν κατά το έντονο φρενάρισμα, χάρη στο νέο σύστημα περιορισμού της έκτασης. Επίσης, το αμορτισέρ είναι μακρύτερο με πιο προοδευτική λειτουργία κατά τη συμπίεση, που μειώνει την πιθανότητα να φτάσει στο τέρμα της διαδρομής του. Αντίστοιχα, όπως και στο πιρούνι έτσι και στο αμορτισέρ έχει γίνει revalving.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις