Θανατηφόρα τροχαία: Η Ιταλία ανησυχεί για την μικρή πόλη που χάθηκε το 2023 - Σύγκριση με Ελλάδα

Στα 450 τα τροχαία ατυχήματα/μέρα πέρσι στους γείτονες - Τι δείχνει η σύγκριση με την Ελλάδα
Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα Ιταλία 2023 - Χάθηκε μια μικρή πόλη
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

21/10/2024

Με οδηγούς και αναβάτες που έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τους Έλληνες και μεσογειακό ταπεραμέντο, η Ιταλία είναι από τις χώρες της ΕΕ που θρηνούν κάθε χρόνο την απώλεια μιας κωμόπολης.

Παραπονιόμαστε για την δική μας κατάσταση στους δρόμους, ωστόσο δίπλα μας, σε μία χώρα με παρόμοια μοτοσυκλετιστική κουλτούρα, που επίσης η διήθηση είναι μία πραγματικότητα και παρόλο που η εικόνα στους δρόμους είναι σε γενικές γραμμές καλύτερη, στην πράξη έχουν και αυτοί μεγάλες απώλειες.

Σύμφωνα με τη Λέσχη Αυτοκινήτου Ιταλίας (Automobile Club d'Italia -ACI) που απαρτίζεται από 98 τοπικές λέσχες (πάνω από ένα εκατ. μέλη συνολικά) και το Ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής, το 2023 σημειώθηκαν στη γειτονική χώρα 166.525 τροχαία ατυχήματα, ένας σοκαριστικός αριθμός που δεν είναι και ο μοναδικός που σοκάρει.

Ο παραπάνω αριθμός αντιστοιχεί σε 456 τροχαία ατυχήματα την ημέρα στα οποία τραυματίζονταν κατά μέσο όρο -ελαφριά ή βαρύτερα- 615 άνθρωποι, ενώ κάθε μέρα τη χρονιά που μας πέρασε έχαναν τη ζωή τους κατά μέσο όρο 8,3 άνθρωποι.

Στην Ιταλία παρουσιάστηκε πέρσι μείωση κατά 3,8% στους θανάτους σε τροχαία ατυχήματα έναντι του 2022, με τον αριθμό των νεκρών να φτάνει τους 3.039. Αναλογικά βέβαια με τον πληθυσμό της χώρας οι θάνατοι στην Ιταλία βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με εκείνους στην Ελλάδα, με το 2023 να χάνουν τη ζωή τους στους δρόμους της χώρας μας 621 συμπολίτες μας. 

Αν είχαμε το μέγεθος της Ιταλίας τότε οι θάνατοι στην Ελλάδα θα ξεπερνούσαν ελαφρώς τους 3.500 και ο μέσος όρος εκείνων που θα έχαναν τη ζωή τους καθημερινά θα βρισκόταν στα 9,6 άτομα. Μάλιστα, η Ιταλία που έχει αναλογικά λιγότερους νεκρούς "χρειάστηκε" για να φτάσει σε αυτόν τον αριθμό περισσότερα από 160 χιλιάδες ατυχήματα. 

Στην Ελλάδα το 2023 τα καταγεγραμμένα ατυχήματα ήταν 15 φορές λιγότερα σε σχέση με αυτά της Ιταλίας, (ή περίπου 2,5 φορές λιγότερα αναλογικά) στα 11.201 και αυτό υποδεικνύει υψηλότερο βαθμό σφοδρότητας που σημαίνει ότι η σοβαρότητα των ελληνικών ατυχημάτων είναι πολύ μεγαλύτερη.

Δεν υπάρχει αντίστοιχος δείκτης αλλά πιστεύουμε πως αντιλαμβάνεστε εδώ την ειδοποιό διαφορά: Δεν φορούν κράνος οι Έλληνες αναβάτες, παραμελούν την ζώνη και αφήνουν παιδιά στο πίσω κάθισμα χωρίς καμία προστασία.

Με 621 νεκρούς στους δρόμους της επικράτειας της, το 2023 η Ελλάδα βρέθηκε στην 26η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ αναφορικά με τα θανατηφόρα τροχαία που έγιναν στους δρόμους της με μέσο όρο 61 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, ένα θλιβερό νούμερο, 33% πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 46 θανάτων ανά εκατομμύριο.

Οι ασφαλέστερες συνθήκες στις οποίες μπορεί να κυκλοφορεί κανείς σε δημόσιο δρόμο βρίσκονται στη Σουηδία, μια χώρα που έχει εντελώς διαφορετική κουλτούρα σε σχέση με την ελληνική και την ιταλική, όπου οι θάνατοι σε τροχαίο ανά εκατομμύριο βρίσκονται στους "μόλις" 22 όταν 400 άνθρωποι χάνουν κάθε εβδομάδα τη ζωή τους στους δρόμους της Ευρώπης.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις