Yamaha AMSAS - Μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της

Με δυνατότητες όμως που φτάνουν μέχρι και την αυτόνομη οδήγηση
Yamaha AMSAS
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

21/12/2022

Τον Μάρτιο του 2004, 14 ομάδες έλαβαν μέρος στη δοκιμασία Desert Challenge της DARPA, στην οποία αυτόνομα οχήματα θα έπρεπε να διασχίσουν χωρίς εξωτερική βοήθεια μια διαδρομή 230 χιλιομέτρων στην έρημο της Νεβάδα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και μια μοτοσυκλέτα.

Εκείνη ήταν η πρώτη προσπάθεια για αυτόνομη μοτοσυκλέτα στον κόσμο, που άκουγε στο όνομα Ghost Rider, με πατέρα της τον εφευρέτη Anthony Lewandowski. Στην εκκίνηση ο "αναβάτης φάντασμα" δεν κατάφερε να διανύσει ούτε ένα μέτρο, πέφτοντας στο πλάι και εγκαταλείποντας τον αγώνα. Ο λόγος για το φιάσκο ήταν ένα αστείο ανθρώπινο λάθος. Η ομάδα είχε απενεργοποιήσει το μηχανισμό σταθεροποίησης για να μετακινήσει τη μοτοσυκλέτα στη γραμμή εκκίνησης, και κατόπιν ξέχασαν να τον ενεργοποιήσουν και πάλι. Η Ghost Rider χρησιμοποιούσε 2 μονάδες IMU και είχε σερβομηχανισμούς που γύριζαν αυτόματα το τιμόνι προς την κατάλληλη κατεύθυνση ισορροπώντας-

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Σημειώστε πως την πρώτη εκείνη χρονιά κανένα αυτόνομο όχημα δεν κατάφερε να ολοκληρώσει τη διαδρομή, με τη DARPA να οργανώνει ξανά το event το 2005, με βραβείο 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τον νικητή. Εκεί η πρόοδος των οχημάτων ήταν τεράστια, με πέντε οχήματα να τερματίζουν τη διαδρομή, ενώ η Ghost Rider δεν κατάφερε να περάσει ούτε στα δοκιμαστικά.

Ghost Rider DARPA Desert Challenge

Στη συνέχεια ο Levandowski εγκατέλειψε την αυτόνομη κίνηση όσον αφορά στους 2 τροχούς για να στραφεί στους 4, ως συνιδρυτής στο πρόγραμμα αυτόνομων οχημάτων της Google που κατόπιν μετονομάστηκε σε Waymo. Ο Levandowski έγινε εκατομμυριούχος από το συγκεκριμένο εγχείρημα, ενώ κατόπιν αποχώρησε από τη Waymo κλέβοντας χιλιάδες φακέλους και πατέντες αυτόνομης οδήγησης. Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλακή, όμως παρέμεινε ελεύθερος καθώς πήρε... συχωροχάρτι από τον Donald Trump την τελευταία ημέρα της προεδρίας του!

Yamaha MOTOBOT

Αφήνουμε τον Levandowski και μεταφερόμαστε στο Tokyo Motor Show του 2015, όπου η Yamaha παρουσίασε κάτι διαφορετικό. Το MOTOBOT δεν ήταν μια αυτόνομη μοτοσυκλέτα, αλλά για ένα ρομπότ που μπορούσε να οδηγεί μια απλή μοτοσυκλέτα χωρίς μετατροπές.

Η Yamaha γύρισε μάλιστα ένα πολύ γουστόζικο βιντεάκι με το MOTOBOT στο οποίο συμμετείχε και ο Valentino Rossi.

Το 2017 παρουσιάστηκε το Motobot 2, που ήταν ακόμα πιο εξελιγμένο, και μπορούσε να οδηγεί ταχύτερα στην πίστα μια μοτοσυκλέτα, αν και ήταν και πάλι αρκετά αργό σε σύγκριση με άνθρωπο. Έκτοτε τα ίχνη του Motobot αγνοούνται, και δεν γνωρίζουμε αν η Yamaha παράτησε την προσπάθεια, καθώς οι λόγοι πίσω από το MOTOBOT ήταν αρκετά μπερδεμένοι, και το project δεν φαινόταν να έχει κάποιο χειροπιαστό στόχο που να είχε εμπορικό αντίκτυπο. Οκ, ρομπότ που οδηγούν μοτοσυκλέτα. Για death-race φουτουριστικό ρομποτικό Πρωτάθλημα δεν ακούγεται άσχημα, αλλά δεν βλέπουμε κάποια άλλη εμπορική χρήση για το MOTOBOT.

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Yamaha έδειξε το MOTOROID, μια φουτουριστική ηλεκτρική concept μοτοσυκλέτα που ισορροπούσε μόνη της με γυροσκοπικό φαινόμενο, χρησιμποιώντας για τον σκοπό αυτό την... μπαταρία της, η οποία κινούταν δεξιά κι αριστερά με σύστημα που οι Ιάπωνες αποκαλούσαν AMCES (Active Mass Center Control System).

Τη σκυτάλη στις αυτόνομες μοτοσυκλέτες πήρε η Honda το 2017, όταν στην έκθεση τεχνολογίας CES παρουσίασε το Honda Riding Assist, ένα σύστημα που προσαρμοσμένο σε μια NC750, τη βοηθούσε να ισορροπήσει αυτόματα, με αναβάτη ή χωρίς, ενώ μπορούσε να ακολουθήσει έναν άνθρωπο με χαμηλή ταχύτητα. Στόχος ήταν "να δημιουργηθεί μια μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί μόνη της σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας την πιθανότητα πτώσης την ώρα που σταματάει ο αναβάτης." Σημειώστε πως στο πρώτο Riding Assist του big H δεν χρησιμοποιούταν γυροσκόπια, αλλά μεταβλητό ίχνος σε συνδυασμό με σερβό-μοτέρ που έστριβαν σπασμωδικά το τιμόνι εκμεταλλευόμενα το γυροσκοπικό φαινόμενο για να κρατούν όρθια τη μοτοσυκλέτα.

Honda Riding Assist-e

Την ίδια χρονιά, στο Tokyo Motor Show, η Honda παρουσίασε την ηλεκτρική έκδοση του συστήματος, υπό την ονομασία Riding Assist-e.

Τον Δεκέμβριο του 2021 η Honda έδωσε στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει την επόμενη γενιά Riding Assist, αυτή τη φορά κομπλέ και με γυροσκόπια, προσαρμοσμένη σε ένα Vultus. Η Honda δείχνει τη μοτοσυκλέτα να ισορροπεί μόνη της, με αναβάτη ή χωρίς, και να κινείται εμπρός αλλά και όπισθεν, ισορροπώντας χωρίς τη βοήθεια του αναβάτη, ο οποίος απλά στρίβει το τιμόνι για να επιλέξει σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί. Εδώ το σύστημα δείχνει σαφώς πιο ολοκληρωμένο, και ικανό να υποβοηθήσει τον αναβάτη σε ισορροπία σε χαμηλές ταχύτητες, μειώνοντας ή και εξαλείφοντας τις πιθανότητες πτώσης από κακό υπολογισμό όσον αφορά στην ισορροπία.

Yamaha AMSAS

Και φτάνουμε στον Νοέμβριο του 2022, όπου η Yamaha παρουσίασε τη δική της αυτό-ισορροπούμενη μοτοσυκλέτα, που χρησιμοποιεί αυτό που η εταιρεία των τριών διαπασών αποκαλεί Advanced Motorcycle Stability Assist System πάνω σε ένα R3 με... ηλεκτροκινητήρα (λέτε να δούμε ηλεκτρική μοτοσυκλέτα Yamaha με όνομα R4 στο μέλλον;), σύστημα που ανοίγει όπως και το Honda Riding Assist πολλές δυνατότητες και δρόμους που φτάνουν μέχρι την αυτόνομη οδήγηση. Όπως οι αισθητήρες ραντάρ οδηγούν σε βοηθήματα Adaptive Cruise Control, έτσι και η αυτόματη ισορροπία αρχικά βοηθά τον -αρχάριο ως επί το πλείστον- αναβάτη να μην πέφτει με χαμηλές ταχύτητες, αλλά στη συνέχεια μπορεί να δημιουργήσει μοτοσυκλέτες που θα κινούνται μόνες τους, χωρίς καν να έχουν αναβάτη στην… πλάτη τους. Οι πιθανότητες είναι πραγματικά ατελείωτες, όμως αρχικά μιλάμε για χαμηλές ταχύτητες, λίγο πριν τη στάση.

Το Advanced Motorcycle Stability Assist System της Yamaha χρησιμοποιεί IMU 6 αξόνων, γυροσκόπια (που προεξέχουν αρκετά, στον μπροστινό τροχό αντί για τον πίσω της Honda) και σερβό-μοτέρ, ως βοήθημα ισορροπίας του αναβάτη. H Yamaha αναφέρει πως το σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μοτοσυκλέτα, χωρίς αλλαγές στο πλαίσιο. Για την ώρα, όπως και το σύστημα της Honda, έτσι και της Yamaha βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, οπότε θα πρέπει να περιμένουμε λίγο, μέχρι να το δούμε να περνά σε κάποιο δίκυκλο παραγωγής, και αρκετά περισσότερο μέχρι να δούμε πραγματικά αυτόνομες μοτοσυκλέτες να βγαίνουν στην αγορά. Καθώς όμως οι εξελίξεις στους 4 τροχούς έχουν δρομολογηθεί και ήδη έχουμε αρκετά αυτόνομα οχήματα στην αγορά, ίσως να μη χρειαστεί να περιμένουμε και τόσο μέχρι να έρθει η στιγμή που θα... καλούμε τη μοτοσυκλέτα μας να έρθει να μας πάρει από το αεροδρόμιο.

Ετικέτες

Honda: Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά! - Έρχεται για να προσφέρει έλεγχο ακριβείας

Θα κάνει τη διαφορά πρώτα στους αγώνες - Τι δείχνουν οι πατέντες
Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

8/5/2026

Η Honda θέλει να δώσει απόλυτο έλεγχο στον αναβάτη αναφορικά με τον έλεγχο της ροπής που παράγει ένας ηλεκτρικός κινητήρας σε όλες τις ταχύτητες κίνησης και από στάση, με τις πατέντες να δείχνουν ότι εξελίσσει εικονικό συμπλέκτη ακριβώς για αυτόν τον σκοπό.

Το "πώς και δεν το είχε σκεφτεί κανείς" μέχρι τώρα είναι η πρώτη σκέψη κοιτάζοντας τις πατέντες της Honda, όμως αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια αφού πριν από την ιαπωνική εταιρεία παρόμοια συστήματα φαίνεται να εξετάσουν και οι KYMCO και Zero. Η ιαπωνική εταιρεία που "πολεμά" τη μανέτα του συμπλέκτη σχεδόν από την ίδρυσή της ώστε να φτιάξει όσο το δυνατό πιο φιλικές προς όλους μοτοσυκλέτες, τώρα θέλει να το επαναφέρει, τουλάχιστον στα ηλεκτρικά.

Ο "ηλεκτρονικός" συμπλέκτης της Honda δεν είναι ηλεκτρονικός ούτε συμπλέκτης, όπως ίσως διαβάσετε  αλλού, αλλά virtual, με το λογισμικό να έχει εδώ τον πρώτο ρόλο στην προσομοίωση της συμπεριφοράς του συμπλέκτη ενός συμβατικού κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Οι πατέντες δείχνουν το σύστημα να έχει εφαρμοστεί στο ηλεκτρικό concept Honda CR Electric Proto της HRC, την ηλεκτρική MX των Ιαπώνων με τους μηχανικούς της Honda να έχουν σκεφτεί κάθε μικρή λεπτομέρεια για να φέρουν την αίσθηση που λαμβάνει ο αναβάτης πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας. 

Στα αριστερά του τιμονιού βλέπουμε να υπάρχει κανονικά μανέτα μόνο που δεν ενώνεται φυσικά με συμπλέκτη, αφού ο τελευταίος όπως είπαμε δεν υπάρχει. Αυτό που κάνει η μανέτα είναι να ελέγχει τη ροή του ρεύματος ανεξάρτητα από το πόσο περιστρέφει ο αναβάτης το δεξιό γκριπ, όπως δηλαδή ελέγχει τη ροπή που φτάνει στον πίσω τροχό ένας συμβατικός συμπλέκτης.

Στις πατέντες η Honda πάει και ένα βήμα παραπέρα με την εγκατάσταση μικρών ηλεκτρικών μοτέρ στο τιμόνι για τη δημιουργία τεχνητών κραδασμών ώστε η αίσθηση που έχει ο αναβάτης να είναι ακόμη πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας όταν χειρίζεται τη μανέτα του συμπλέκτη και του "γκαζιού".

Αυτό που επίσης έχει μεγάλη σημασία, και ο εικονικός συμπλέκτης της Honda προσπαθεί να προσομοιώσει, είναι να δίνει τη δυνατότητα στον αναβάτη να "στροφάρει" τον κινητήρα και έπειτα να απελευθερώνει τη μανέτα για γρήγορες "συμβατικές" εκκινήσεις, οι οποίες τουλάχιστον στους αγώνες παίζουν μεγάλο ρόλο. 

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Η ιαπωνική εταιρεία έχει ήδη πειραματιστεί στην πράξη τοποθετώντας συμβατικό συμπλέκτη και βολάν στην ηλεκτρική της trial μοτοσυκλέτα, για βελτίωση της ισορροπίας μέσω της μεγάλης περιστρεφόμενης μάζας του βολάν, αφού δεν υπάρχει κάτι που να περιστρέφεται σε έναν ηλεκτρικό κινητήρα όταν η μοτοσυκλέτα δεν κινείται, αλλά και για έξτρα ώθηση-κλωτσιά από χαμηλά όταν ο αναβάτης επιθυμήσει κάτι τέτοιο για να ξεπεράσει ένα εμπόδιο. Με το νέο ηλεκτρονικό της σύστημα θέλει να το κάνει αυτό χωρίς βολάν και φυσικό συμπλέκτη.

Το σύστημα θα μπορούσε να έχει εφαρμογή και σε μοτοσυκλέτες δρόμου μαζικής παραγωγής προσφέροντας τις υπηρεσίες του τόσο σε περιβάλλον πόλης όσο και στην εκτός δρόμου οδήγηση.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Πηγή: MCNA