Yamaha: Πατέντα για εξάτμιση που λειτουργεί ως jet-αεροτομή

Aλλαγή κατεύθυνσης και πίεσης καυσαερίων μέσω πεταλούδας - Για τη βελτίωση της συμπεριφοράς
yamaha
Από τον

Παύλο Καρατζά

5/12/2025

Η Yamaha έχει υποβάλει δύο νέες αιτήσεις για πατέντες στην Ιαπωνία, οι οποίες δείχνουν ότι διερευνά τις δυνατότητες χρήσης βαλβίδων στο εσωτερικό μιας εξάτμισης για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων ώστε αυτά να λειτουργήσουν προς όφελος της συμπεριφοράς και των επιδόσεων καθώς βγαίνουν από το τελικό.

Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η ιαπωνική εταιρεία "χρησιμοποιούν" ένα MT-07 για να παρουσιάσουν την ιδέα, κάτι που δεν λέει και πολλά από μόνο του για τη μοτοσυκλέτα που θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο σύστημα. Υπάρχουν δύο διαφορετικές πατέντες, η μία με σκοπό να δείξει πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εξάτμιση για τη μείωση της ανύψωσης του εμπρός τροχού και τη βελτίωση της επιτάχυνσης, και η άλλη με έμφαση στη συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας στις στροφές.

yamaha

Και οι δύο πατέντες χρησιμοποιούν πεταλούδες στο εσωτερικό της εξάτμισης για να ανακατευθύνουν τη ροή των καυσαερίων. Στην έκδοση του συστήματος που θέλει να αποτρέψει τη σούζα, η εξάτμιση χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα μεγαλύτερο, χαμηλά τοποθετημένο σωλήνα και ένα μικρότερο σωλήνα που βγαίνει από το κυρίως σώμα του τελικού και έχει κλίση προς τα πάνω. Ο πάνω σωλήνας είναι και εκείνος που λειτουργεί στην ουσία σαν anti-wheelie ωθώντας τα καυσαέρια προς τα πάνω για να κρατήσει τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Λογικά θα υπάρχει κάποια μικρή βελτίωση πίσω από αυτή τη θεωρία για να κρατηθεί ο εμπρός τροχός στο έδαφος ίσως και για αυτό μοτοσυκλέτες του MotoGP και WSBK να έχουν εφαρμόσει την τεχνική αυτή, βέβαια εκεί γίνεται για πιο σημαντικούς λόγους που έχουν να κάνουν τόσο με τη βελτίωση της αεροδυναμικής, όσο και με την κατανομή του βάρος και εξίσου σημαντικά με τη διαχείριση της θερμότητας που ελκύει το σύστημα εξαγωγής. Με αυτή τη πατέντα, η απόλυτη ισχύς θυσιάζεται για την πρόσφυση προς στιγμήν λόγω εκτροπής των καυσαερίων σε σωλήνα διαφορετικής διατομής και μόλις η ταχύτητα αυξηθεί η βαλβίδα κλείνει και τα καυσαέρια περνάνε πάλι από τον κάτω σωλήνα.

yamaha

Η έκδοση του συστήματος που εστιάζει στις στροφές είναι παρόμοια ως προς την ιδέα όμως εγείρει ερωτήματα ως προς την λειτουργία της και την απόδοσή της. Αντί να κατευθύνει τα καυσαέρια σε μια υψηλότερη εξάτμιση που αποτρέπει τη σούζα, ωθεί τα καυσαέρια μέσω ενός στενού σωλήνα που βλέπει κατευθείαν προς τα κάτω όταν η μοτοσυκλέτα είναι όρθια. Όταν βρίσκεται όμως σε μεγάλη κλίση —και πάλι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όλη την ισχύ του κινητήρα— τα καυσαέρια εκτρέπονται προς τον σωλήνα που "κοιτάζει" πλέον πλάγια και αυτό δεν βγάζει πολύ νόημα για το πώς θα βοηθήσει με την πρόσφυση του πίσω τροχού ή έστω με τη βελτίωση της κατευθυντικότητας της μοτοσυκλέτας. Για να βοηθούσε με την πρόσφυση του ελαστικού θα έπρεπε το "τζετ" να βρίσκεται προς τα πάνω με τη μοτοσυκλέτα πλαγιασμένη, όπως συνέβαινε και με τo σύστημα που εξέλισσε η ΚΤΜ και η Bosch, το οποίο όμως δεν πέρασε ποτέ στην παραγωγή.

Slip Mitigation System KTM

Μια δεύτερη, πιο σύνθετη εκδοχή της ιδέας προσθέτει δύο γωνιακές εξόδους που επιτρέπουν την κατεύθυνση των καυσαερίων προς τα αριστερά ή τα δεξιά, προσφέροντας μεγαλύτερη ώθηση στις στροφές, ακόμη και αν η κλίση δεν είναι τόσο μεγάλη.

yamaha

Αν και υπάρχουν δύο ξεχωριστά διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τις εξατμίσεις κατά του wheelie και για τις στροφές, ο τελικός στόχος είναι να συνδυαστούν τα πλεονεκτήματα και των δύο σε ένα σύστημα πολλαπλών εξόδων με διάφορες βαλβίδες για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων.

Τα οφέλη μπορεί να είναι μικρά σε μοτοσυκλέτες δρόμου, αλλά σε αγώνες όπου κάθε λεπτομέρεια μετράει, ίσως και να είναι σημαντικά, ειδικά με τους μελλοντικούς κανόνες σε MotoGP και WSBK που θα περιορίσουν τα σταθερά αεροδυναμικά βοηθήματα, τα οποία γίνονται όλο και μεγαλύτερα.

QJMOTOR: Κινούμενα φτερά με έλεγχο από IMU - Υπόσχονται καλύτερο φρενάρισμα, επιτάχυνση και στρίψιμο

Πατέντα με ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια – Στον δρόμο της CFMOTO V4 SR-RR
Winglets
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

7/7/2026

Η QJMOTOR φαίνεται πως μπαίνει σε διαδικασία εξέλιξης της ενεργής αεροδυναμικής, καθώς μια νέα πατέντα αποκαλύπτει σύστημα με ανεξάρτητα κινούμενα αεροδυναμικά πτερύγια, τα οποία ελέγχονται από τη αδρανειακή μονάδα μετρήσεων (IMU) μεταβάλλοντας την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας σε πραγματικό χρόνο.

Ένας ακόμη μεγάλος κατασκευαστής από την Κίνα δείχνει ότι θεωρεί την ενεργητική αεροδυναμική πεδίο εξέλιξης στις supersport μοτοσυκλέτες.

Η μοτοσυκλέτα που απεικονίζεται στα σχέδια της πατέντας θυμίζει τις SRK 800 RR και SRK 921 RR, δύο μοντέλα που ήδη διατίθενται με σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια. Ωστόσο, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στα ίδια τα μοντέλα, αλλά στο σύστημα που είναι ενσωματωμένο στα πλαϊνά του φέρινγκ.

Σε αντίθεση με τα συμβατικά φτερά, τα οποία έχουν σταθερή κλίση, τα νέα πτερύγια της QJMOTOR μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα μεταξύ τους, ελεγχόμενα με βάση τα δεδομένα από την IMU της μοτοσυκλέτας. Έτσι, είναι σε θέση να προσαρμόζουν τη θέση τους ανάλογα με τις συνθήκες οδήγησης και τις κινήσεις της μοτοσυκλέτας.

Winglets

Διαφορετική αεροδυναμική για κάθε φάση της οδήγησης

Η πιο ενδιαφέρουσα δυνατότητα του συστήματος είναι ότι τα δύο φτερά δεν είναι απαραίτητο να κινούνται ταυτόχρονα. Η ανεξάρτητη λειτουργία τους ανοίγει τον δρόμο ώστε να επηρεάζουν ακόμη και την είσοδο της μοτοσυκλέτας στη στροφή, λειτουργώντας θεωρητικά με τρόπο αντίστοιχο με τα πηδάλια roll ενός αεροσκάφους.

Παρότι δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικό πλεονέκτημα στην πίστα ή αν θα επηρέαζε την αίσθηση στο τιμόνι, η πατέντα δείχνει ότι η QJMOTOR εξετάζει σοβαρά αυτή την προοπτική.

Περισσότερη κάθετη δύναμη στο φρενάρισμα

Η πιο άμεση εφαρμογή αφορά το δυνατό φρενάρισμα. Σύμφωνα με την περιγραφή της πατέντας, τα φτερά μπορούν να περιστρέφονται προς τα κάτω όταν ο αναβάτης φρενάρει έντονα.

Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται τόσο η αεροδυναμική αντίσταση όσο και η κάθετη δύναμη στον εμπρός τροχό. Η μεγαλύτερη αντίσταση συμβάλλει στη μείωση της ταχύτητας, ενώ η αυξημένη φόρτιση θα μπορούσε να επιτρέψει δυνατότερο φρενάρισμα πριν το ελαστικό φτάσει στα όρια της πρόσφυσης.

Λιγότερες σούζες χωρίς απώλεια επιδόσεων

Κατά την επιτάχυνση, το σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί αντίστροφα. Σήμερα οι σύγχρονες superbike βασίζονται στον συνδυασμό ηλεκτρονικού ελέγχου σούζας, σταθερών φτερών και της διαχείρισης του γκαζιού από τον αναβάτη για να κρατούν τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Ωστόσο, ο ηλεκτρονικός έλεγχος συχνά περιορίζει την ισχύ του κινητήρα, ενώ τα σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια δημιουργούν μόνιμη αντίσταση στον αέρα, ακόμη και όταν δεν απαιτείται επιπλέον κάθετη δύναμη.

Με τα κινούμενα winglets, η επιπλέον κάθετη δύναμη θα μπορούσε να παράγεται μόνο όταν χρειάζεται και στη συνέχεια τα πτερύγια να επιστρέφουν σε θέση με μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση. Θεωρητικά, αυτό θα επέτρεπε ισχυρότερη επιτάχυνση χωρίς την αντίστοιχη απώλεια τελικής ταχύτητας.

Winglets

Διερευνώντας τον δρόμο

Η QJMOTOR δεν είναι η πρώτη κινεζική εταιρεία που επενδύει στην ενεργή αεροδυναμική. Η CFMOTO είχε παρουσιάσει στην EICMA 2025 το πρωτότυπο V4 SR-RR, το οποίο διέθετε επίσης ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια.

Η παρουσίαση είχε τραβήξει αμέσως τα βλέμματα δημοσιογράφων και επισκεπτών, δείχνοντας ότι τα εργοστάσια της Κίνας θεωρούν την ενεργητική αεροδυναμική έναν από τους βασικούς τομείς εξέλιξης των σπορ μοτοσυκλετών του μέλλοντος.

Η επόμενη μεγάλη μάχη

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν δημόσια δεδομένα σε σχέση με το πόσο μεγάλο πρακτικό πλεονέκτημα προσφέρουν τα ενεργητικά αεροδυναμικά βοηθήματα σε σχέση με τα συμβατικά σταθερής κλίσης. Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και βρίσκεται κυρίως στο επίπεδο των πρωτοτύπων και των πατεντών.

Winglets

Παρ' όλα αυτά, το γεγονός ότι τόσο η CFMOTO όσο και η QJMOTOR εξελίσσουν αντίστοιχα συστήματα δείχνει ότι η ενεργητική αεροδυναμική ίσως αποτελέσει το επόμενο πεδίο ανταγωνισμού στην κατηγορία των supersport και superbike μοτοσυκλετών. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι αναβάτες θα εμπιστευτούν ένα σύστημα που θα μεταβάλλει συνεχώς την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας τόσο στον δρόμο όσο και στην πίστα, με την εμπειρία να δείχνει ότι η φυσική πορεία των συστημάτων είναι από αχρείαστα, ανασφαλή και υπερβολικά σύνθετα, σε απαραίτητα και κάποιες φορές μέχρι και υποχρεωτικά.