Απλό, μηχανικό σύστημα για καλύτερη αποδοτικότητα στη Euro 5 εποχή
Από τον
Κώστα Γκαζή
9/1/2023
Πατέντες της Aprilia δείχνουν την ιταλική εταιρεία να ετοιμάζει σύστημα μεταβλητού χρονισμού βαλβίδων για την RSV4, στα χνάρια των BMW, Ducati, Kawasaki, Suzuki & Yamaha.
Οι πατέντες που δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο και ανέσυρε η MCN δείχνουν την εταιρεία του Noale να μιμείται τη Suzuki, που έχει το πλέον απλό design σε VVT (Variable Valve Timing) με 100% μηχανική κίνηση χωρίς ηλεκτρονικά και υδραυλικά συστήματα. Μάλιστα το σχέδιο της Aprilia θα είναι ακόμα πιο απλό και χαμηλού κόστους από της Suzuki.
Θυμίζουμε πως στη ρίζα της εξέλιξης ενός μηχανικού συστήματος VVT της Suzuki βρισκόταν οι κανονισμοί του MotoGP που απαγορεύουν ηλεκτρονικά και υδραυλικά ανάλογα συστήματα. Η Aprilia δεν ανακοινώνει μέχρι στιγμής αν η αγωνιστική RS-GP της χρησιμοποιεί ήδη ανάλογο σύστημα στο MotoGP.
Το σύστημα VVT της Suzuki χρησιμοποιεί δώδεκα ρουλεμάν που εδράζονται μέσα σε ακτινικά και ελαφρώς σπειροειδή κανάλια χαραγμένα μέσα στο γρανάζι των εκκεντροφόρων.
Καθώς οι στροφές ανεβαίνουν, με τη φυγόκεντρο τα ρουλεμάν μετακινούνται στα κανάλια προς το εξωτερικό τους, αλλάζοντας τη γωνία του εκκεντροφόρου σε συνάρτηση με το γρανάζι του και έτσι αλλάζοντας και τον χρονισμό.
Περνώντας στο VVT της Aprilia, κι αυτό χρησιμοποιεί ρουλεμάν και τη φυγόκεντρο, αλλά αντί για δώδεκα έχει μόλις τρία.
Τα ρουλεμάν βρίσκονται κι εδώ μέσα σε ακτινικά κανάλια στο γρανάζι του εκκεντροφόρου εισαγωγής και σε ένα ακόμα “πιάτο” που εδράζεται στον εκκεντροφόρο, με τα κανάλια να βρίσκονται σε ελαφρώς διαφορετικές γωνίες στα δυο μισά, ώστε να αλλάζουν τον χρονισμό όταν ανεβαίνουν οι στροφές.
Με τρία αντί για 12 ρουλεμάν, υπάρχουν λιγότερες τριβές από το σύστημα της Suzuki και το σύστημα απαιτεί απλούστερη κατεργασία.
Υπάρχει ένας λεπτός δίσκος μεταξύ του γραναζιού του εκκεντροφόρου και του πλατό που εδράζεται πάνω στον εκκεντροφόρο, με σχισμές για τα γρανάζια και τρία ελατήρια σχήματος “W”, που ταιριάζουν σε εσοχές στο πλατό κίνησης.
Καθώς ο εκκεντροφόρος γυρίζει ταχύτερα, τα ρουλεμάν κινούνται προς τα έξω, γυρίζοντας τον εκκεντροφόρο λίγες μοίρες σε σχέση με το γρανάζι του, και τα τρία ελατήρια συμπιέζονται. Όταν οι στροφές πέφτουν, τα ελατήρια νικούν τη φυγόκεντρο, επιστρέφοντας τον χρονισμό στην αρχική του ρύθμιση.
Το σύστημα της Aprilia μπορεί να ρυθμιστεί αλλάζοντας τα ελατήρια ή τα κανάλια στον δίσκο, ώστε να αλλάξει η συμπεριφορά του VVT και οι στροφές που απαιτούνται για την ενεργοποίηση του.
Ένας παραπάνω λόγος που το VVT γίνεται σημαντικό σήμερα είναι οι Euro 5 προδιαγραφές με τα αυστηρότερα όρια των ρύπων. Καθώς οι σύγχρονοι κινητήρες μοτοσυκλετών χρειάζονται γενναιόδωρο overlap (όταν τόσο οι βαλβίδες εισαγωγής όσο και εξαγωγής είναι ανοιχτές την ίδια στιγμή), για να λειτουργούν αποδοτικά ψηλά, αλλά αν το ίδιο overlap διατηρηθεί στις χαμηλές στροφές, τότε θα έχουμε αρκετό άκαυστο μείγμα να διαφεύγει στην εξάτμιση, γεγονός ανεπίτρεπτο με τις Euro 5. Εδώ έρχεται το VVT να ανοίξει αργότερα τις βαλβίδες εισαγωγής στις χαμηλές στροφές, μειώνοντας τους ρύπους και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα και τη ροπή χαμηλά.
Στο Aprilia VVT ο εκκεντροφόρος εισαγωγής θα συνεχίσει να παίρνει κίνηση με καδένα, που με τη σειρά της θα κινεί τον εκκεντροφόρο εξαγωγής μέσω γραναζιού
TMAX: 25 Χρόνια από όταν η Yamaha αμφισβήτησε τους κανόνες
Όταν η Yamaha παρουσίασε το πρώτο TMAX, δεν έφερε απλώς ένα νέο scooter, αλλά δημιούργησε μια νέα κατηγορία
Από τον
Φίλιππο Σταυριδόπουλο
17/12/2025
Μετρώντας δυόμιση δεκαετίες συνεχούς πορείας του TMΑΧ δίπλα μας, είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς πόσο “παράξενο” έμοιαζε το πρώτο TMAX στις αρχές της χιλιετίας.
Τα scooter τότε ήταν καθαρά εργαλεία μετακίνησης. Οικονομικά, αυτόματα, με μικρούς τροχούς και χωρίς ιδιαίτερο κύρος μεταξύ των μοτοσυκλετιστών. Για πολλούς, αν δεν υπήρχε συμπλέκτης, δεν ήταν μοτοσυκλέτα. Η Yamaha αποφάσισε να αμφισβητήσει αυτή τη λογική και το πρώτο TMAX ήταν η απάντηση της.
Η ιδέα ήταν απλή αλλά τολμηρή, να συνδυάσει τις ευκολία ενός scooter με την αίσθηση και τις δυνατότητες μιας μοτοσυκλέτας, κάτι που δεν είχε επιτευχθεί μέχρι τότε. Υπήρχαν σκούτερ με υψηλότερες επιδόσεις από τα υπόλοιπα ναι, δεν ήταν τελείως ξένη η ιδέα ενός σπορ σκούτερ. Εκείνο όμως που δεν υπήρχε, ήταν κάτι που να αμφισβητεί τα όρια των δύο διαφορετικών κόσμων, μόλις το οδηγούσες.
Το πρώτο TMAX της Yamaha δεν ακολούθησε τους κλασικούς κανόνες των scooter. Πήρε τις αποστάσεις του από το Majesty και αντί για underbone πλαίσιο, χρησιμοποίησε ατσάλινο πλαίσιο με τον κινητήρα να αποτελεί ενεργό μέρος.
Απομακρύνοντας τον κινητήρα από το ψαλίδι που είναι η συνήθης τοποθέτηση για scooter, τα κέρδη ήταν πολλαπλά, μείωση των μη-αναρτώμενων μαζών, συγκέντρωση προς το κέντρο του δικύκλου και πιο ισορροπημένη κατανομή βάρους μεταξύ των δύο τροχών με τον δικύλινδρο σε σειρά κινητήρα 500 κυβικών, να τοποθετείται οριζόντια, χαμηλώνοντας έτσι και το κέντρο βάρους, με την επίσης οριζόντια τοποθετημένη πίσω ανάρτηση να συνεισφέρει περαιτέρω σε αυτό, λύνοντας παράλληλα και χωροταξικά ζητήματα.
Το μεγάλο μεταξόνιο και οι τροχοί 14 ιντσών του έδιναν όγκο και μια σιλουέτα που δεν θύμιζαν scooter της εποχής, ενώ ακόμα και επιλογή μετάδοσης ξεφευγε από την πεπατημένη με εμβαπτισμένη αλυσίδα να αναλαμβάνει την κίνηση έναντι τραπεζοειδούς ιμάντα.
Επανάσταση με κινητήρα στο κέντρο και πλαίσιο φτιαγμένο για να στρίβει!
Και η ιστορία έδειξε πως ήταν όντως πολύ μακριά από τα scooter της εποχής του, τόσο στην αρχιτεκτονική λογική της Yamaha, όσο και σε συμπεριφορά. Το TMAX ξεχώρισε και ακολουθήσε την μακρά πορεία του, δημιουργώντας μια κατηγορία χάρη σε αυτό το χαρακτηριστικό του.
To πιρούνι με δύο τιμονόπλακες προσέφερε, όπως το πίσω αμορτισέρ, αρκετή διαδρομή στα 120 χλστ με τα δύο τους να κρατάνε το μεγάλο scooter 140 χλστ από το έδαφος, δίνοντας θάρρος στις αναβάσεις και καταβάσεις πεζοδρομίων και συμπεριφορά διαφορετική από οτιδήποτε άλλο αυτόματο.
Ακαμψία, σταθερότητα σε υψηλές ταχύτητες, θετικό εντός των στροφών και με συνολική αίσθηση που ενέπνεε εμπιστοσύνη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από κάθε άλλο scooter έως τότε. Η θέση οδήγησης ήταν άνετη, αλλά το πλαίσιο και τα φρένα ερχόντουσαν από το κόσμο της μοτοσυκλέτας για να θολώσουν τους διαχωρισμούς. Για πολλούς αναβάτες, ήταν το πρώτο scooter που δεν έμοιαζε με συμβιβασμό στην αίσθηση και αυτό ήταν ένα διόλου αμελητέο επίτευγμα.
Σήμερα η λέξη “crossover” χρησιμοποιείται παντού. Όμως πριν από 25 χρόνια, το TMAX έκανε ακριβώς αυτό χωρίς να το διαφημίζει. Δεν προσπάθησε να ανταγωνιστεί ούτε sport μοτοσυκλέτες ούτε τουριστικά μοντέλα, γεφύρωσε αποστάσεις, με την Yamaha να καλύπτει πρώτη ένα κενό στην αγορά. Με εννέα έως τώρα γενιές και σημαντικές πωλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, το ΤΜΑΧ αποτελεί από την παρουσίαση του κεντρικό πυλώνα στην γκάμα scooter της Yamaha, δίνοντας πρώτο την λύση σε αναβάτες που επιθυμούν την άνεση και πρακτικότητα, χωρίς να είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν κράτημα, φρένα και αίσθηση.
Μπορούσες να το οδηγήσεις καθημερινά μέσα στην κίνηση, ξεχνώντας τις ταχύτητες, να βάλεις το κράνος κάτω από τη σέλα και το Σαββατοκύριακο, να απολαύσεις έναν επαρχιακό δρόμο ή ακόμα και να ταξιδέψεις μαζί του ακροβατώντας μεταξύ χαρακτήρων σε μια ισορροπία που παραμένει δύσκολη ακόμη και σήμερα.
25 χρόνια μετά έχει πλέον κυλίσει πολύ νερό στο αυλάκι, με τις ακόλουθες γενιές και αρκετές ειδικές εκδόσεις να εισάγουν περισσότερα κυβικά, ισχύ, ιμάντα, ηλεκτρονικά και ευκολίες, με τον σχεδιασμό να ακολουθεί επιθετικότερες γραμμές.
Όλα αυτά έδωσαν στη διαδρομή ώθηση για την γέννηση δύο ακόμα ακόμα μοντέλων που συμπλήρωσαν την οικογένεια ΜΑΧ, το ΝΜΑΧ και το ΧΜΑΧ. Όμως η σημασία του πρώτου TMAX είναι καθοριστική, γιατί σε κάποιο βαθμό άλλαξε το κοινό των scooter.
Αναβάτες που δεν τα πλησίαζαν, άρχισαν να τα βλέπουν αλλιώς. Κάποιοι άφησαν τις μοτοσυκλέτες τους. Άλλοι πρόσθεσαν ένα στο γκαράζ, καταλήγοντας να το χρησιμοποιούν περισσότερο απ’ ό,τι περίμεναν.
Σε κάθε περίπτωση το TMAX παραμένει σημείο αναφοράς και η Yamaha γιορτάζει την εικοσιπενταετή διαδρομή του με μια συλλεκτική ειδική έκδοση, TMAX 2026 Special Edition 25th Anniversary που παρουσιάστηκε φέτος στην EICMA και θα προσφέρεται μόνο για ένα έτος, έκδοση εμπνευσμένη από την πρώτη ειδική του μοντέλου, το Black MAX του 2001. Από το 2001 μέχρι σήμερα, περισσότερα από 340.000 TMAX έχουν πουληθεί μόνο στην ευρωπαϊκή αγορά. Ένα νούμερο που λέει πολλά για ένα μοντέλο που ποτέ δεν ήταν φθηνό, ούτε “εύκολο” να καταταχθεί σε μια κατηγορία.
Στη βάση του, το TMAX 25th Anniversary Edition είναι η 9η γενιά του μοντέλου με όλο το σύγχρονο τεχνολογικό πακέτο που φέρει, σύστημα Smart Keyless, τροχούς 15 ιντσών, δύο δισκόφρενα εμπρός, χυτό πλαίσιο αλουμινίου, ανεστραμμένο πιρούνι και προηγμένα ηλεκτρονικά βοηθήματα.
Η οθόνη TFT 7 ιντσών προσφέρει πλήρη συνδεσιμότητα, ενώ ο δικύλινδρος κινητήρας των 560 πλέων κυβικών, με προδιαγραφες Euro 5+, διαθέτει προγράμματα Sport και Touring, διατηρώντας τον εξαρχής διπλό χαρακτήρα του TMAX.
Η έκδοση θα διατίθεται σε Dark Gray metallic και Light Gray metallic, αναφορά στην αισθητική του Black MAX. Η σέλα έχει σκούρο κόκκινο κάλυμμα με διπλές κόκκινες ραφές, ενώ τα τρισδιάστατα κόκκινα χρωμιωμένα σήματα και τα λογότυπα “25th Anniversary” τονίζουν τον επετειακό χαρακτήρα.
Το ανοδιωμένο προστατευτικό κινητήρα, οι μαύρες χυτές ζάντες και οι διακριτικές κόκκινες λεπτομέρειες ολοκληρώνουν ένα σύνολο που ξεχωρίζει, με τους αναβάτες της επετειακής έκδοσης να έχουν δωρεάν πρόσβαση σε πλοήγηση της Garmin μέσω της εφαρμογής Garmin Motorize, διαθέσιμη για συσκευές Apple και Android. ενισχύοντας τον καθημερινό χαρακτήρα του μοντέλου.
Η Special Edition 25th Anniversary έρχεται ως υπενθύμιση ότι το TMAX δεν ήταν ποτέ απλώς ένα μεγάλο scooter. Ήταν και παραμένει μια ξεχωριστή πρόταση, με ρίζες στο παρελθόν και ξεκάθαρη θέση στο παρόν με την διάθεση του αναμένεται εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.
