Αττική Οδός - Για 25 χρόνια στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με πρόσκαιρη μείωση διοδίων για ΙΧ, αλλά ΟΧΙ για μοτοσυκλέτες

Ταυτόχρονα η νέα σύμβαση της Αττικής Οδού προβλέπει την αύξηση των διοδίων μετά την παρέλευση της πρώτης πενταετίας
Αττική Οδός - Στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για 25 χρόνια
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

30/9/2024

Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου με το οποίο κυρώνεται η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής οδού για 25 χρόνια στην ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ -από τον ΕΛΛΑΚΤΩΡ – ΑΒΑΞ-, έναντι ανταλλάγματος 3.270.000.000 ευρώ, ποσό που είναι το υψηλότερο στην ιστορία του ΤΑΙΠΕΔ. Πέρα από το τεράστιο οικονομικό αντάλλαγμα που θα εισπράξει το κράτος, στις δημόσεις δηλώσεις Πρωθυπουργού και Υπουργών ξεχώριζε η μείωση διοδίων που "πέτυχε το κράτος" για τα ΙΧ. Τώρα μαθαίνουμε πως η -πρόσκαιρη- αυτή μείωση αφορά αποκλειστικά τα ΙΧ, τα ελαφρά εμπορικά οχήματα και αυτοκίνητα με τροχόσπιτα, ενώ ΔΕΝ περιλαμβάνει τις μοτοσυκλέτες. Και στα "ψιλά γράμματα", έρχεται άνοδος των διοδίων μετά την παρέλευση της πρώτης πενταετίας από τον νέο ιδιοκτήτη...

Η σύμβαση περιλαμβάνει συγκεκριμένες προβλέψεις που το κράτος αναφέρει πως είναι "υπέρ των οδηγών - χρηστών της Αττικής Οδού", για τη διασφάλιση της συντήρησης και την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών. Το πόσο "υπέρ" μας είναι, θα φανεί στην πράξη.

Όπως έχει ήδη ανακοινώσει η Κυβέρνηση, το οικονομικό αντάλλαγμα ύψους 3,27 δισ. ευρώ θα διατεθεί για τη μείωση του δημοσίου χρέους, το οποίο μόνο από αυτή τη συναλλαγή περιορίζεται σχεδόν κατά 1,5 μονάδα του ΑΕΠ.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε: "Η σύμβαση παραχώρησης της Αττικής οδού είναι η μεγαλύτερη από τις 9 συνολικά αποκρατικοποιήσεις που ολοκλήρωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τον τελευταίο χρόνο. Αποκρατικοποιήσεις που δίνουν ώθηση στην οικονομία, τις επενδύσεις, την απασχόληση. Η Αττική οδός είναι ένα έργο κρίσιμο για την καθημερινότητα εκατομμυρίων κατοίκων και επισκεπτών της πρωτεύουσας. Η σύμβαση που κατατίθεται στη Βουλή διασφαλίζει την περαιτέρω αναβάθμιση του αυτοκινητοδρόμου και την σημαντική μείωση του δημοσίου χρέους. Είναι μια θετική εξέλιξη για τους κατοίκους της πρωτεύουσας, το Δημόσιο και την εθνική οικονομία".

 Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας, δήλωσε: "Με τη νέα σύμβαση πραγματοποιείται ομαλά η μετάβαση στο νέο καθεστώς παραχώρησης και εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία του αυτοκινητόδρομου, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του συστήματος κυκλοφορίας στο λεκανοπέδιο της Αττικής, με υψηλό επίπεδο οδικής ασφάλειας. Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνεται ότι και στην Ελλάδα, η συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα μπορεί να είναι διαφανής και επωφελής και για τα δύο μέρη. Δύναται, δηλαδή, να καλύπτει το δημόσιο συμφέρον, μέσω της άμεσης χρηματοδότησης, της λειτουργίας και της συντήρησης, ενώ ο ιδιωτικός τομέας αναλαμβάνει την εκμετάλλευση του οδικού άξονα. Μια σύμπραξη, με την οποία η χώρα μεγεθύνεται οικονομικά, αναπτύσσεται βιώσιμα και ισχυροποιείται ολόπλευρα".

Η σύμβαση προβλέπει ότι ο Παραχωρησιούχος (ΝΕΑ ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ Μ.Α.Ε. και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε.), θα αναλάβει για 25 έτη τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση της Αττικής Οδού. Πέραν του εφάπαξ οικονομικού ανταλλάγματος, ύψους 3,27 δισ. ευρώ, θα αποδίδει ετησίως στο ΤΑΙΠΕΔ ποσοστό 7,5% επί των πάσης φύσεως εσόδων από την εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου, ενώ κατά τη διάρκεια της παραχώρησης θα υλοποιήσει επενδύσεις και δαπάνες αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού ύψους 380 εκατ. ευρώ.

Η σύμβαση προβλέπει επίσης μείωση των διοδίων από 2,8 σε 2,5 ευρώ από τις 6 Οκτωβρίου, την ημέρα που θα γίνει η παράδοση του αυτοκινητοδρόμου από το Ελληνικό Δημόσιο στον παραχωρησιούχο. Η μείωση αφορά τις εξής κατηγορίες οχημάτων: επιβατικά (Ι.Χ.), ελαφρά εμπορικά οχήματα και αυτοκίνητα με τροχόσπιτα.

Περιλαμβάνονται επίσης διατάξεις για τη διασφάλιση της επαρκούς συντήρησης, της εύρυθμης λειτουργίας του οδικού άξονα και της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Ο παραχωρησιούχος θα αξιολογείται κάθε δύο έτη, αλλά και μεμονωμένα, επί των βασικών δεικτών απόδοσης (KPIs). Σε περίπτωση αδυναμίας επίτευξης των στόχων προβλέπεται η επιβολή χρηματικών ποινών και άλλες κυρώσεις ανάλογα με την υστέρηση στην προβλεπόμενη επίδοση.

ΗΠΑ - Απόφαση σοκ αίρει τους περιορισμούς ρύπων σε οχήματα και εργοστάσια!

Ανυπολόγιστες οι επιπτώσεις σε περιβάλλον και παγκόσμιες αγορές, έπονται μηνύσεις, χάος και αβεβαιότητα
Καθαρό είναι μόνο το κάρβουνο και το diesel
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

13/2/2026

Η κυβέρνηση του Donald Trump ανακοίνωσε την πιο ριζική περιβαλλοντική ανατροπή των τελευταίων δεκαετιών σε παγκόσμιο επίπεδο, καταργώντας το “endangerment finding” του 2009 (την απόφαση διαπίστωσης κινδύνου για το περιβάλλον από εκπομπές ρύπων), της επιστημονικής και νομικής βάσης πάνω στην οποία στηρίζονταν όλοι οι ομοσπονδιακοί περιορισμοί εκπομπών ρύπων για αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, φορτηγά, εργοστάσια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Έτσι, με μία κίνηση, οι ΗΠΑ παύουν πλέον να ρυθμίζουν ομοσπονδιακά τα αέρια του θερμοκηπίου όπως το CO₂ και το μεθάνιο, ανοίγοντας τους ασκούς του Αιόλου για το περιβάλλον και τις αγορές σε παγκόσμια κλίμακα.

Η απόφαση χαρακτηρίζεται από αναλυτές ως “η μεγαλύτερη απορρύθμιση περιβαλλοντικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ”, ενώ για την ώρα όλα είναι ρευστά, και επειδή κανείς δεν περίμενε τέτοια απόφαση κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς θα επακολουθήσει.

Ας δούμε χοντρικά τι σημαίνει αρχικά η κατάργηση του “endangerment finding”:

  • Αρχικά καταργούνται τα ομοσπονδιακά όρια εκπομπών για αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, καθώς η EPA (Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ) δεν έχει πλέον νομική βάση να επιβάλλει στάνταρ εκπομπών ρύπων στα οχήματα.
  • Οι πολιτείες δεν μπορούν να βασιστούν σε ομοσπονδιακούς κανόνες για να επιβάλουν μέτρα που να αφορούν σε εκπομπές ρύπων.
  • Η Καλιφόρνια και οι πολιτείες που ακολουθούν τα δικά τους πρότυπα θα χρειαστεί να κινηθούν νομικά  για να διατηρήσουν τα δικά τους όρια.
  • Οι κατασκευαστές θα μπορούν να πουλούν οχήματα με υψηλότερες εκπομπές, εφόσον δεν υπάρχουν πλέον ομοσπονδιακές απαιτήσεις συμμόρφωσης.

Η εφαρμογή είναι άμεση: η EPA απλώς παύει να ρυθμίζει τα αέρια του θερμοκηπίου, και οι προηγούμενοι κανονισμοί παύουν να ισχύουν!

Τα οφέλη που υποστηρίζει ο Trump πως θα φέρει η απόφαση αυτή είναι τα ακόλουθα:

  1. Μείωση κόστους για τους κατασκευαστές, που δεν χρειάζεται πλέον να επενδύουν σε τεχνολογίες μείωσης εκπομπών.
  2. Φθηνότερα αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες για τους καταναλωτές, λόγω χαμηλότερου κόστους συμμόρφωσης. Ο Τραμπ κάνει λόγο για 2.400 δολάρια λιγότερα για κάθε αυτοκίνητο.
  3. Ενίσχυση της αμερικανικής βιομηχανίας, η οποία σύμφωνα με τον Trump "απελευθερώνεται από περιττούς κανονισμούς".
  4. Αύξηση θέσεων εργασίας σε τομείς που είχαν πιεστεί από τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Από την άλλη οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η κατάργηση της απόφασης του endangerment finding αφαιρεί κάθε ομοσπονδιακό μηχανισμό περιορισμού CO₂, του βασικού αερίου που προκαλεί κλιματική αλλαγή. Έτσι οι εκπομπές από εργοστάσια, αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες θα αυξηθούν σημαντικά και οι ΗΠΑ ενδέχεται να χάσουν δεκαετίες προόδου σε τεχνολογίες καθαρών κινητήρων, φίλτρων εργοστασίων κλπ. -πέρα από την περιβαλλοντική μόλυνση την οποία οι Ινδοί βιώνουν στο πετσί τους και θα μπορούσε να μεταφερθεί σταδιακά και στον υπόλοιπο πλανήτη αν ισχύσει η απόφαση Τραμπ, ο οποίος συν τοις άλλοις πριμοδοτεί πλέον και το... κάρβουνο ως καθαρό καύσιμο! Φυσικά οι αντιδράσεις ήταν άμεσες, και ένας ευρύς συνασπισμός περιβαλλοντικών οργανώσεων, νομικών φορέων και κρατικών αξιωματούχων ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει νομικά κατά της απόφασης της κυβέρνησης Trump να ανακαλέσει το Endangerment Finding της EPA του 2009.

Με βάση αναφορές και δημόσιες δηλώσεις, οι βασικοί φορείς που αναμένεται να ηγηθούν των προσφυγών είναι οι εξής:

Περιβαλλοντικές νομικές οργανώσεις

  • Η Earthjustice δήλωσε ότι θα αμφισβητήσει τη νομιμότητα της απόφασης, χαρακτηρίζοντάς την παράνομη και αντιεπιστημονική, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει το Clean Air Act.
  • Το Natural Resources Defense Council (NRDC) δεσμεύτηκε ότι θα πολεμήσει την EPA “σε κάθε βήμα”.

Πολιτείες και τοπικές κυβερνήσεις

Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom, ανακοίνωσε ότι η πολιτεία θα κινηθεί νομικά κατά της απόφασης, ενώ κι άλλες πολιτείες που τελούν υπό τους Δημοκρατικούς αναμένεται να συμμετάσχουν σε κοινές προσφυγές.

Οργανώσεις υγείας και δημόσιου συμφέροντος

Η American Lung Association (Η ένωση για την υγεία των πνευμόνων) ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει στο δικαστήριο, χαρακτηρίζοντας την απόφαση “μαύρη μέρα για την επιστήμη και την υγεία”.

Ομάδες διεκδίκησης δικαιωμάτων

Η Our Children’s Trust δήλωσε ότι θα καταθέσει προσφυγή εκ μέρους νέων, υποστηρίζοντας ότι η κατάργηση παραβιάζει τα δικαιώματα των παιδιών.

Κατασκευαστές

Στις νομικές προσφυγές αναμένονται να καταφύγουν και οι κατασκευαστές που έχουν ήδη επενδύσει σε καθαρές τεχνολογίες, οι οποίοι φοβούνται ότι η απορρύθμιση δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό.

Σημειώστε πως σε μια ασυνήθιστη κίνηση, ο πρόεδρος του μεγαλύτερου συνδικάτου εργαζομένων της EPA (AFGE Council 238) καταδίκασε δημόσια την απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την “βαθιά προδοσία” της αποστολής της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ.

Οι προσφυγές αναμένεται να βασιστούν στο επιχείρημα ότι η EPA αγνοεί “’ένα βουνό επιστημονικών αποδείξεων” που δείχνουν ότι τα αέρια του θερμοκηπίου θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και την ευημερία των πολιτών. Η υπόθεση αναμένεται να εξεταστεί αρχικά από το Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον, ενώ νομικοί ειδικοί θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι θα φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα ακολουθήσει τις ΗΠΑ σε χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων με την ΕΕ να έχει δεσμευτεί σε Euro 7 για αυτοκίνητα, Euro 5+ και μελλοντικά Euro 6 για μοτοσυκλέτες και στόχους μηδενικών εκπομπών έως το 2035.

Η απόφαση των ΗΠΑ δεν αλλάζει τη νομική υποχρέωση της ΕΕ να μειώσει τις εκπομπές, αν και σίγουρα δίνει τροφή για σκέψη: να αντισταθούμε συνεχίζοντας τον αγώνα υπέρ ενός πιο καθαρού περιβάλλοντος, ή να αγνοήσουμε επιστημονικές έρευνες, ακολουθώντας τον Τραμπ για το καλό της αγοράς και των κατασκευαστών μας;

Αν οι ΗΠΑ άρουν τους περιορισμούς, αλλά η Ευρώπη τους διατηρήσει, η αγορά αναμένεται να χωριστεί σε δύο κατευθύνσεις. Από τη μία στις ΗΠΑ θα ξεκινήσει διάθεση πιο "βρώμικων" και φθηνότερων μοντέλων, ενώ στην Ε.Ε. τα μοντέλα αυτοκινήτου και μοτοσυκλετών θα είναι πιο καθαρά, αλλά και ακριβότερα. Έτσι οι κατασκευαστές ίσως χρειαστούν να διαχωρίσουν την παραγωγή τους, σε "βρώμικα" και "καθαρά" μοντέλα για τις δυο πλευρές του Ατλαντικού, κάτι που θα ανέβαζε το κόστος τόσο για τα εργοστάσια όσο και για τους τελικούς καταναλωτές. Από την άλλη, αν οι λίγες αμερικάνικες εταιρείες μοτοσυκλετών που υφίστανται σήμερα (Harley - Indian) σταματήσουν την παραγωγή Euro 5+ μοντέλων, αυτό θα σήμαινε την απόσυρσή τους από τις αγορές της Ευρώπης. Το θέλουν όμως αυτό οι Αμερικανοί;

Ταυτόχρονα, η άρση των περιορισμών ρύπων στις ΗΠΑ θα μπορούσε να σημάνει την έλευση πολλών ιδιαίτερα φθηνών κινεζικών μοντέλων χωρίς προδιαγραφές ρύπων, ζημιώνοντας τόσο τις αμερικάνικες, όσο και τις ιαπωνικές και ευρωπαϊκές προτάσεις που θα πωλούνται πλέον ακόμα ακριβότερα.

Χαοτική κατάσταση, ανυπολόγιστες συνέπειες, και η συνέχεια αναμένεται στα δικαστήρια...

Ετικέτες