Αττική Οδός: Σφάλμα διαδικασίας εκτάκτων αναγκών

Μικρές καθυστερήσεις σε οχήματα Ε.Α.
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/9/2017

Καθημερινά στην Αττική Οδό γίνονται εκατοντάδες διελεύσεις οχημάτων εκτάκτων αναγκών από την Υπηρεσιακή Λωρίδα, απρόσκοπτα και σε ελάχιστο χρόνο. Ωστόσο δεν είναι σπάνιο να δημιουργούνται καθυστερήσεις, ενώ αν αναλύσει κανείς την ίδια την διαδικασία που ακολουθείται από τους σταθμούς των διοδίων, θα αναγνωρίσει πως επιδέχεται καλυτέρευσης. Έχουμε υπάρξει μάρτυρες σε ορισμένες φορές που καθυστέρησε για λίγα δευτερόλεπτα να σηκωθεί η μπάρα των διοδίων μπροστά από ένα περιπολικό με αναμμένους φάρους ή από ένα ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Οι λέξεις στην προηγούμενη πρόταση είναι προσεκτικά επιλεγμένες γιατί τα συμβατικά οχήματα της αστυνομίας και γενικότερα τα ασθενοφόρα, δεν έχουν το δικαίωμα χρήσης της Υπηρεσιακής Λωρίδας, βάση της σύμβασης παραχώρησης που έχει υπογραφεί. Τυχαίνει όμως, ανάμεσα στις εκατοντάδες απρόσκοπτες (το επαναλαμβάνουμε) διελεύσεις ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ, μοτοσυκλετών της ΔΙΑΣ και περιπολικών με αναμμένους φάρους, να υπάρξουν μερικές φορές καθυστερήσεις. Μιλάμε πάντα για δευτερόλεπτα, ωστόσο ο χρόνος είναι πολύτιμος και πέφτει βαρύγδουπος, όταν πρόκειται για έκτακτη ανάγκη. Κι έπειτα δεν ξέρεις ποτέ, αν αυτή η καθυστέρηση δεν θα γίνει σε ένα ασθενοφόρο που μεταφέρει κάποιον τραυματία που κρέμεται από τα δευτερόλεπτα, οπότε απαιτείται η διαδικασία διελεύσεων να έρθει στο προσκήνιο.

το πρόβλημα είναι επί της διαδικασίας και μόνο

Αφορμή για το άρθρο αυτό είναι περιστατικό που έγινε εχθές αργά το βράδυ, όταν ασθενοφόρο της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών καθυστέρησε για αρκετά λεπτά στην Υπηρεσιακή Λωρίδα σταθμού διοδών στης Αττικής Οδού, μέχρι ο εισπράκτορας να καταγράψει την πινακίδα του οχήματος, γιατί δεν αναγνώριζε αν το ασθενοφόρο με τους φάρους αναμμένους, ανήκε στο ΕΚΑΒ ή όχι. Το ζήτημα είναι πως το ασθενοφόρο αυτό μετάφερε περιστατικό, κι όταν πρόκειται για Μ.Ε.Ν.Ν. δεν χρειάζεται να τονίσουμε την αναγκαιότητα της μηδαμινής καθυστέρησης.

Το πρόβλημα είναι στην διαδικασία. Δεν υπάρχει δόλος ή σκοπιμότητα από την Αττική Οδό, ή από την υπάλληλο που με άγχος προσπαθούσε να καταγράψει τους αριθμούς του ασθενοφόρου. Υπάρχει ένα σφάλμα στην διαδικασία που ακολουθείται στους σταθμούς διοδίων, και μάλιστα αυτό το αναγνωρίζουμε και στις υπόλοιπες εταιρίες που διαχειρίζονται τους σταθμούς των διοδίων σε όλη την χώρα. Προ τριετίας υπήρξε εισαγγελική έρευνα για την γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου και τις μεγάλες καθυστερήσεις που αντιμετωπίζουν τα ασθενοφόρα στην διέλευσή τους. Κι εκεί δεν υπήρχε καμία πρόθεση από την εταιρία, κι εκεί περνούσαν ελεύθερα, όχι όμως στον ελάχιστο χρόνο, και όχι πάντοτε.

Ξεκαθαρίζοντας λοιπόν ότι δεν υπάρχει πρόθεση, αναγνωρίζουμε ένα σφάλμα στην διαδικασία κι επίσης αναγνωρίζουμε και την θετική διάθεση της Αττικής Οδού, με τους οποίους επικοινωνήσαμε, για ανοικτό διάλογο. Η ανταπόκρισή τους ήταν άμεση, συνομιλώντας τηλεφωνικά με αφορμή το παραπάνω περιστατικό και δέχτηκαν να καταγράψουν τόσο την πρόταση, όσο και την ένσταση –από την πλευρά μας- επί της διαδικασίας. Αυτό είναι αρκετά σημαντικό.

Ποιο είναι ακριβώς το πρόβλημα; Τα οχήματα εκτάκτων αναγκών θα πρέπει να φρενάρουν πλήρως, και να περιμένουν να σηκωθεί η μπάρα. Αν αριστερά τους έχει κάποιο ψηλό όχημα και δεν διακρίνονται από τον εισπράκτορα ή αν εκείνος είναι απασχολημένος με κάτι άλλο τότε υπάρχει μικρή καθυστέρηση μέχρι να σηκωθεί η μπάρα. Κι έπειτα μιλάμε για τις πιο σπάνιες περιπτώσεις, που όμως συμβαίνουν όπως φαίνεται και από το παραπάνω παράδειγμα, που η καθυστέρηση παύει να μετριέται σε δευτερόλεπτα. Αν το όχημα δεν αναγνωρίζεται ευδιάκριτα, παρόλο που φέρει μπλε φάρους, παρόλο που ξεκάθαρα έχει έκτακτο περιστατικό (αν βλέπεις φώτα μέσα στην καμπίνα και διασώστες να κάνουν απότομες κινήσεις δεν χρειάζεσαι πολλά περισσότερα για να αντιληφθείς τι συμβαίνει) σε αυτές τις περιπτώσεις λοιπόν η διέλευση δεν είναι άμεση. Ο υπάλληλος συνομιλεί με τον οδηγό και χάνεται χρόνος που κατά περίπτωση είναι πολλαπλάσια πολύτιμος.

Η πρότασή μας, που την καταθέσαμε και στην Αττική Οδό, είναι σε δύο σκέλη. Πρώτα να άρει από τον υπάλληλο το βάρος της ευθύνης να αναγνωρίσει την εγκυρότητα ενός οχήματος με αναμμένους μπλε φάρους. Στην εξαιρετική περίπτωση που κάποιος τοποθετεί μπλε φάρους σε ένα βαν για να περάσει τα διόδια, υπεύθυνη είναι η τροχαία καθώς διαπράττει ποινικό αδίκημα, και δεν θα πρέπει να εξετάζεται από τον υπάλληλο στον σταθμό. Από εκεί και πέρα, η Υπηρεσιακή Λωρίδα πρέπει να εξοπλιστεί με ένα σύστημα «epass» που θα φέρουν όλα τα οχήματα εκτάκτων αναγκών και που θα τους επιτρέπει την διέλευση χωρίς καμία ανάμειξη του υπαλλήλου. Σε περίπτωση που η Υπηρεσιακή Λωρίδα είναι κατειλημμένη το «epass» αυτό θα πρέπει να αναγνωρίζεται και από τις υπόλοιπες λωρίδες ώστε η μπάρα να σηκώνεται αυτόματα μπροστά από τα οχήματα εκτάκτων αναγκών χωρίς να σταματούν στα διόδια. Ο οδηγός θα είναι έτσι σε θέση να διαλέγει την λωρίδα με την μικρότερη ουρά, σε περίπτωση κατάλειψης της Υπερεσιακής, κατά την προσέγγισή του στους σταθμούς των διοδίων. Και μάλιστα το μέτρο αυτό θα πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα ασθενοφόρα, και τα ιδιωτικά. Πρόκειται για ασθενοφόρο άλλωστε, δεν έχει σημασία η κλινική στην οποία ανήκει.

Μηδενική καθυστέρηση, αυτός είναι ο σκοπός, αυτό πρέπει να επιτευχθεί. Και η Αττική Οδός με την οποία συνομιλήσαμε, έχει την διάθεση να συζητήσει την πρόταση.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις