Αυστηρό παράδειγμα από το Παρίσι: Απαγόρευση μοτοσυκλετών με κατασκευή πριν από το 1999

Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

15/6/2016

Οι Γάλλοι φημίζονται για την επιθετική νομοθεσία τους απέναντι στις μοτοσυκλέτες, παρά το πρόσφατο παράδειγμα που δείχνει την διάθεση να νομιμοποιήσουν την διήθηση ανάμεσα στα αυτοκίνητα. Η τελευταία είδηση ωστόσο, είναι ξεκάθαρα εχθρική απέναντι στα δίτροχα.

Από την 1η Ιουλίου, σε σχεδόν δεκαπέντε μέρες, απαγορεύεται η κυκλοφορία όλων των μοτοσυκλετών που κατασκευάστηκαν πριν το ΄99 σε ολόκληρη την μητροπολιτική περιοχή του Παρισιού. Το μέτρο δεν ισχύει για τα Σαββατοκύριακα, ενώ το πρόστιμο έχει οριστεί στα 35 Ευρώ για το πρώτο διάστημα, καθώς αργότερα θα αυξηθεί.

Η επιβολή αυτού του μέτρου δεν έρχεται ξαφνικά και απότομα, καθώς ακολουθεί παλιότερη οδηγία της ευρωπαϊκής ένωσης, σχετικά με την σταδιακή απομάκρυνση από τις πόλεις, όλων των οχημάτων παλαιότερης τεχνολογίας. Το καινούριο είναι ότι ειδικά για τις μοτοσυκλέτες, αποφασίστηκε καθολική απαγόρευση με βάση την χρονολογία και όχι στοχευμένη αναλόγως των ρύπων, όπως ισχύει για τα υπόλοιπα οχήματα.

Το αυστηρότερο μέτρο συγκεκριμένα για τις μοτοσυκλέτες, αποφασίστηκε σε συνεργασία του δήμου Παρισιού με το υπουργείο περιβάλλοντος και την γραμματεία μεταφορών. Θα μας άφηνε αδιάφορους η γαλλική νομοθεσία, αν δεν ήταν τόσο άρρηκτα συνδεδεμένη με το μέλλον της μοτοσυκλέτας σε ολόκληρη την Ευρωζώνη και κατ’ επέκταση και στην Ελλάδα. Μπορεί να έχουμε ιστορικό καθυστέρησης στην εναρμόνιση των κοινοτικών οδηγιών, ωστόσο στο τέλος ακολουθούμε πιστά τους κανόνες.

Ήδη έχει ψηφιστεί και καθιερωθεί αυστηρότερο μέτρο και για την Αγγλία, που ωστόσο θα εφαρμοστεί από το 2020. Οποιοδήποτε όχημα έχει κατασκευαστεί πριν το 2007, θα απαγορεύεται να κυκλοφορήσει στο Λονδίνο.

Από την άλλη υπάρχει κάτι πολύ ενδιαφέρον στους παραπάνω περιορισμούς. Ενώ υπάρχει ειδική μέριμνα για τις κλασσικές μοτοσυκλέτες, από το μέτρο εξαιρούνται τελείως όλες όσες έχουν κατασκευαστεί πριν το 1973, την χρονιά δηλαδή που εισήχθησαν οι αντιρυπαντικοί κανονισμοί. Φανταστείτε λοιπόν κάποια κακο-συντηρημένη δίχρονη με ηλικία μεγαλύτερη των σαράντα ετών, να βάζει μπροστά στον κρύο χειμώνα που επικρατεί εκεί και ο αναβάτης της να ξεκινά πηγαίνοντας σημειωτόν…

Το πραγματικά θετικό βέβαια για όλους τους λάτρεις των παλιότερων μοτοσυκλετών, είναι ότι σύμφωνα με τα υπουργεία περιβάλλοντος της Γαλλίας και της Αγγλίας, η διεύρυνση του μέτρου σε εθνικό επίπεδο, θα καθυστερήσει ιδιαίτερα να πραγματοποιηθεί…

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις