BMW Motorrad Automated Shift Assistant (ASA) - Καταργώντας τη μανέτα του συμπλέκτη
Στα χνάρια των DCT, E-Clutch και SCS, με στόχο την απλούστευση της διαδικασίας αλλαγής ταχυτήτων
Από τον
Κώστα Γκαζή
8/5/2024
Με το νέο Automated Shift Assistant (ASA), η BMW Motorrad παρουσιάζει τη δική της λύση για ένα απλούστερο σύστημα συμπλέκτη, στα χνάρια των Honda (DCT & E-Clutch), MV Agusta (Smart Clutch System) αλλά και της Yamaha με το FJR1300AS το οποίο όμως πλέον δεν υπάρχει στην γκάμα της ιαπωνικής εταιρείας.
Το ASA δεν είναι σύστημα διπλού συμπλέκτη, αλλά θυμίζει περισσότερο τα E-Clutch και SCS, με μια ειδοποιό διαφορά. Ενώ Honda και MV Agusta άφησαν στα προαναφερθέντα δυο συστήματα τη μανέτα στη θέση της για να μπορεί ο αναβάτης να έχει και τα πλεονεκτήματα της χειροκίνητης λειτουργίας (απότομη αύξηση ισχύος αλλά και πατινάρισμα), η BMW την αφαίρεσε εντελώς, όπως συμβαίνει στο DCT της Honda.
Οι Βαυαροί αναφέρουν πως σύμφωνα με το σλόγκαν “Simplify your ride”, η εμπειρία του αναβάτη αναβαθμίζεται περαιτέρω με την αυτοματοποίηση του συμπλέκτη και της αλλαγής ταχυτήτων, “χωρίς να θυσιάζεται η σημαντική -σε συναισθηματικό επίπεδο- δυναμική διαδικασία της αλλαγής ταχυτήτων”.
Το Automated Shift Assistant είναι η λογική και τεχνική εξέλιξη του BMW Motorrad Shift Assistant Pro και βασίζεται σε μια έξυπνη τεχνολογία με δύο ηλεκτρομηχανικούς ενεργοποιητές να αυτοματοποιούν τη λειτουργία του συμπλέκτη και την αλλαγή σχέσεων στο εξατάχυτο κιβώτιο.
Πρόσθετοι αισθητήρες καθορίζουν τις στροφές του πρωτεύοντα άξονα μετάδοσης και τη θέση του συμπλέκτη. Οι τιμές αυτές μεταδίδονται στην Μονάδα Ελέγχου Μετάδοσης TCU (Transmission Control Unit), η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με τη μονάδα ελέγχου κινητήρα ECU, για την μοντελοποίηση και τον έλεγχο του συμπλέκτη και την ενεργοποίηση της αλλαγής ταχυτήτων.
Ο συμπλέκτης λειτουργεί μέσω ενός ηλεκτρομηχανικού ενεργοποιητή σε συνδυασμό με ένα υδραυλικό σύστημα για άμεση σύνδεση μεταξύ της κύριας και δευτερεύουσας αντλίας του συμπλέκτη. Ο ενεργοποιητής ρυθμίζει την απαιτούμενη ολίσθηση του συμπλέκτη, τον εμπλέκει σε κάθε αλλαγή ταχύτητας και τον απεμπλέκει εν στάσει.
Στο χειροκίνητο πρόγραμμα αλλαγής ταχυτήτων "M" ο αναβάτης μπορεί να αλλάζει ταχύτητες με τον λεβιέ αλλαγής ταχυτήτων στο πόδι, χωρίς χρήση μανέτας συμπλέκτη. Αν τώρα οι στροφές του κινητήρα πέσουν κάτω από ένα ελάχιστο όριο που εξαρτάται από την επιλεγμένη σχέση, τα κατεβάσματα πραγματοποιούνται αυτόματα και στη χειροκίνητη λειτουργία, αποτρέποντας το σβήσιμο του κινητήρα.
Στο πρόγραμμα "D" οι σχέσεις αλλάζουν αυτόματα ανάλογα με το riding mode, τις στροφές του κινητήρα, τη θέση του γκαζιού και τις παραμέτρους που αφορούν την κλίση της μοτοσικλέτας. Οι σχέσεις αλλάζουν ανάλογα με την κατάσταση οδήγησης και τις δυναμικές απαιτήσεις.
Η μανέτα δεν χρειάζεται για τη λειτουργία του συμπλέκτη και η BMW έχει επιλέξει να την αφαιρέσει. Η εκκίνηση, η ακινητοποίηση και οι ελιγμοί γίνονται με το Automated Shift Assistant προσφέροντας μεγαλύτερη απλότητα και ευκολία χρήσης, αν και παράλληλα ο έλεγχος της ισχύος από τον αναβάτη είναι μικρότερος σε σύγκριση με τα συστήματα που διαθέτουν μανέτα συμπλέκτη, κάτι που ισχύει και για το DCT.
Οι αλλαγές σχέσεων με το ASA γίνονται ταχύτατα και ομαλά, προσαρμοσμένες τόσο στη στροφές όσο και στο φορτίο του κινητήρα, εξασφαλίζοντας ακρίβεια στην όλη διαδικασία. πέρα από τον… μικρότερο “φόρτο εργασίας” του αναβάτη στον χειρισμό της μοτοσυκλέτας.
Στα ανεβάσματα, το τίναγμα που σχετίζεται με το κλασικό χειροκίνητο κιβώτιο με μηχανικό συμπλέκτη εξαλείφεται σε μεγάλο βαθμό, όπως και ο κίνδυνος να έρθουν σε επαφή τα κράνη οδηγού και συνεπιβάτη -ένα πλεονέκτημα στο οποίο είχε αναφερθεί και η Honda με το DCT.
Τα κατεβάσματα είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλά, ώστε να μην επηρεάζεται η ευστάθεια της μοτοσυκλέτας.
Brembo: Λέει "άντε γεια" σε ABS και υδραυλικό κύκλωμα με το σύστημα Sensify
Με τεχνητή νοημοσύνη Brake-by-Wire, έρχεται στα αυτοκίνητα - Και στο βάθος μοτοσυκλέτα
Από τον
Θοδωρή Ξύδη
27/5/2026
Η Brembo ανακοίνωσε πως είναι έτοιμη να προχωρήσει στη μαζική παραγωγή του συστήματος Sensify, το οποίο φέρνει μεγάλες αλλαγές στα φρένα των αυτοκινήτων αρχικά, με σημαντικότερες την κατάργηση της μονάδας του ABS και του παραδοσιακού υδραυλικού κυκλώματος για την ενεργοποίηση των δαγκανών.
Με ένα τεχνολογικό άλμα που περνά κυριολεκτικά πάνω από τα παραδοσιακά συστήματα πέδησης, η Brembo έκανε λόγο για πρώτη φορά για το Sensify το 2021, το οποίο και ήθελε να φέρει στην μαζική παραγωγή στα αυτοκίνητα τρία χρόνια αργότερα, το 2024. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο πριν από αυτήν την ημερομηνία, όπως και όσα επακολούθησαν, οδήγησαν αναμενόμενα σε καθυστέρηση, με τη Brembo να παρουσιάζεται πλέον έτοιμη για το επόμενο βήμα που περνά το σύστημα της από τη θεωρία στην πράξη. Μάλιστα, οι Ιταλοί θέλουν να επιταχύνουν τις εξελίξεις ανακοινώνοντας και σχετική κοινοπραξία με την κινέζικη Ningbo Huaxiang Electronic Co., μια από τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικών συστημάτων της Κίνας (ίδιος κλάδος με Bosch και Continental) που παρέχει τα προϊόντα της σε εγχώριους κατασκευαστές αυτοκινήτου.
H Brembo παράγει ήδη μαζικά το σύστημά της για μεγάλο κατασκευαστή αυτοκινήτου τον οποίο και δεν κατονομάζει, ενώ αναφέρει, ίσως και για λόγους μάρκετινγκ ότι και άλλα συμβόλαια έχουν πάρει τον δρόμο των υπογραφών.
Με όνομα που προκύπτει από το ουσιαστικό "Sense" (Αίσθηση) και το ρήμα Simplify (Απλοποιώ), το Sensify κάνει τα πλήρως ηλεκτρονικά/ηλεκτρικά ελεγχόμενα φρένα πραγματικότητα, ενώ καταργεί επί της ουσίας το ABS, η λειτουργία του οποίου ενσωματώνεται μόνο ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα ελέγχου του συστήματος.
Το "Simplify" προκύπτει επίσης από την ουσιαστική απλοποίηση του συστήματος αφού καταργείται και το υδραυλικό κύκλωμα που μεταφέρει τη δύναμη από την τρόμπα που βρίσκεται έπειτα από το πεντάλ του φρένου στις δαγκάνες και τα τακάκια - μην ξεχνάτε ότι προς το παρόν μιλάμε για αυτοκίνητα. Η Brembo αναφέρει και τα περιβαλλοντικά οφέλη που προκύπτουν από αυτήν την κατάργηση αφού η αλλαγή των υγρών των φρένων και τα σωληνάκια του κυκλώματος περνάνε στην ιστορία, κάτι που μειώνει και το κόστος συντήρησης. Οφέλη προκύπτουν και στην ασφάλεια σύμφωνα με τους Ιταλούς αφού δεν υπάρχουν υγρά στο σύστημα που μπορεί να βράσουν σε σκληρή χρήση και να μείνει το αυτοκίνητο από φρένα, δεν υπάρχουν σωληνάκια που μπορεί να διαβρωθούν και να σπάσουν, ενώ μειώνεται και η φθορά στα τακάκια αφού δεν ακουμπάνε διαρκώς πάνω στη δισκόπλακα και έτσι φθείρονται λιγότερο.
Στο Sensify ένα ποτενσιόμετρο αναλαμβάνει να μεταφέρει την επιθυμία του οδηγού στα φρένα με τις δαγκάνες να ενεργοποιούνται ηλεκτρομηχανικά μέσω ενεργοποιητών, ενώ αισθητήρες καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τις συνθήκες και τα δεδομένα -όπως κάνει για παράδειγμα μια IMU στις μοτοσυκλέτεςς.
Στα αρχικά της σχέδια πριν από πέντε χρόνια η Brembo έδειχνε ότι το κύκλωμα δεν καταργείται εντελώς, με τους ενεργοποιητές να βρίσκονται κοντά στις δαγκάνες και όχι πάνω σε αυτές, ενώ στις τελευταίες εικόνες που έχει δώσει στη δημοσιότητα, απουσιάζει αυτή η "λεπτομέρεια". Εδώ πρέπει να αναφέρει ότι το σύστημα της Brembo είναι προσαρμόσιμο ως προς την κλίμακα/μέγεθος και την εφαρμογή του όντας σχεδιασμένο και για μελλοντικά αυτοκίνητα που θα φέρουν αμιγώς ηλεκτρομηχανικά φρένα με συστήματα αυτόνομης οδήγησης. Παρόλο που έχει σχεδιαστεί κυρίως για αυτά τα μοντέλα που καθορίζονται από το λογισμικό τους (Software Defined Vehicles), ήτοι οχήματα που βελτιώνονται ποικιλοτρόπως μόνο με αναβάθμιση του λογισμικού τους (ηλεκτρικά κυρίως), είναι σε θέση να προσαρμοστεί και σε συμβατικά συστήματα πέδησης. Για αυτό σε κάποιες εκδόσεις του διατηρεί και μικρά σωληνάκια με υγρό φρένων που παρεμβάλλονται μεταξύ ενεργοποιητή και δισκόφρενου, κάτι που ωστόσο αναιρεί σε ένα βαθμό το περιβαλλοντικό όφελος και το όφελος που προκύπτει στον τομέα της ασφάλειας. Από αυτά που καταλαβαίνουμε στα ηλεκτρικά μοντέλα μπορεί ακόμη και να χρησιμοποιήσει τους ηλεκτροκινητήρες που βρίσκονται σε κάθε άξονα για να επιβραδύνει τους τροχούς μέσω του συστήματος ανάκτησης ενέργειας. Στο βίντεο που ακολουθεί φαίνεται καλύτερα η λειτουργία του συστήματος που μπορεί να είναι και μικτή, "υβριδική", με ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες στους πίσω τροχούς, και υδραυλικούς ενεργοποιητές μπροστά.
Ένα όφελος που προκύπτει ακόμη αφορά την εξάλειψη της ανάδρασης στο πεντάλ από την εξάλειψη του ABS αλλά και τον σημαντικά μικρότερο χρόνο που χρειάζεται για να πιάσουν δουλειά οι δαγκάνες που ενεργοποιούνται από ηλεκτρικά μοτέρ. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα αυτοματοποιημένα συστήματα πέδησης που φέρουν τα σύγχρονα αυτοκίνητα τα οποία επεμβαίνουν αυτόνομα στα φρένα αν ανιχνεύσουν επικείμενη σύγκρουση με ζώο, πεζό, ποδηλάτη ή μοτοσυκλετιστή σε ταχύτητες πόλης. Κάθε χιλιοστό του δευτερολέπτου μετρά στην αποφυγή μιας σύγκρουσης.
Τα οφέλη δεν τελειώνουν εδώ αφού ειδικά στο αυτοκίνητο το Sensify μπορεί να επηρεάσει θετικά και τη δυναμική συμπεριφορά με το φρένο που βρίσκεται σε κάθε τροχό να λειτουργεί ανεξάρτητα. Αυτό γίνεται ήδη στα συμβατικά συστήματα πέδησης μέσω του συστήματος δυναμικής ευστάθειας ESP που φέρουν τα αυτοκίνητα (και αυτό ενσωματώνεται ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα), όμως εδώ ο βαθμός ανεξαρτησίας είναι ακόμη μεγαλύτερος και όπως είπαμε νωρίτερα σημαντικά μικρότερος είναι και ο χρόνος. Ανάλογα με τον τροχό που φρενάρει σε ένα αυτοκίνητο μπορεί να μεταβληθεί η ταχύτητα που μπαίνει σε μια στροφή, να σταθεροποιηθεί το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια της στροφής αλλά και να μειωθεί η πιθανότητα να γλιστρήσει με τα τέσσερα, να υποστρέψει ή να υπερστρέψει.
Με μία μόνο κεντρική μονάδα για το σύστημα που ενσωματώνει στο λογισμικό της και τεχνητή νοημοσύνη το Sensify μαθαίνει επίσης τις συνήθειες του οδηγού και προσαρμόζει το φρενάρισμα ανάλογα με το πάτημα στο πεντάλ -πότε, πού, πώς γίνεται αυτό και με ποια συχνότητα-, ενώ παρέχει και τη δυνατότητα παραμετροποίησης της αίσθησης ανάλογα με τα κέφια του οδηγού: στη σπορ οδήγηση για παράδειγμα το πεντάλ γίνεται πιο σκληρό και άμεσο και το αντίθετο σε πιο "τουριστική" χρήση. Μπορεί επίσης να προσαρμόσει την απόδοσή του ανάλογα με το αποθηκευμένο προφίλ του χρήστη του οχήματος για πλήρη εξατομίκευση.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Sensify διενεργεί διαρκώς έλεγχο για την κατάστασή του και έτσι μπορεί να προβλέψει ακόμη και βλάβη πριν αυτή γίνει πραγματικότητα, ενώ σε περίπτωση δυσλειτουργίας υπάρχει και δευτερεύον σύστημα που αναλαμβάνει δράση άμεσα, αν το κυρίως αποτύχει. Τέλος, ακόμη και κάποιος από τους τέσσερεις ενεργοποιητές (ένας για κάθε τροχό) σταματήσει να λειτουργεί, υπάρχουν οι υπόλοιποι για να σταματήσει το αυτοκίνητο με ασφάλεια με τη δύναμη της πέδησης ακόμη και σε αυτή την περίπτωση να κατανέμεται ελεγχόμενα και ανάλογα με την ανάγκη σε κάθε τροχό.
Για τη μοτοσυκλέτα η Brembo δεν κάνει φυσικά κανένα λόγο σε αυτό το σημείο, ίσως γιατί απαιτείται ακόμη μπόλικη εξέλιξη για να προκύψουν οφέλη για τους δύο τροχούς. Από τη στιγμή πάντως που με το σύστημα ασχολείται η Brembo, η ανακοίνωση του και για τον κόσμο της μοτοσυκλέτας είναι μάλλον θέμα χρόνου, εφόσον και το βάρος του συστήματος είναι τέτοιο που δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμπεριφορά. Μιλάμε φυσικά για τις ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται με γοργό ρυθμό και όχι για την έκδοση με το υδραυλικό κύκλωμα, οι οποίες ενσωματώνουν και όλα τα οφέλη του Sensify. Οψόμεθα!