Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Στο κόκκινο τα βενζινάδικα στη Βουλγαρία – Κλείνουν τα παραμεθόρια οι Έλληνες!

Πάνω από 0,50 Ευρώ το λίτρο η διαφορά!
Στο κόκκινο τα βενζινάδικα στη Βουλγαρία – Κλείνουν τα παραμεθόρια οι Έλληνες!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

5/9/2025

Από την πρώτη στιγμή που μπήκε το 2025, από την Πρωτοχρονιά του νέου έτους που σταμάτησαν οι συνοριακοί έλεγχοι μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, αυξήθηκε και η κίνηση στα πρώτα βενζινάδικα που συναντά κανείς μπαίνοντας στην γειτονική χώρα.

Πάντα περνούσαν οι Έλληνες τα σύνορα για φθηνότερη βενζίνη και αγορές και όπως ήταν αναμενόμενο μόλις η διαδικασία αλλαγής συνόρων έγινε πολύ πιο απλή διαδικασία, αυξήθηκε και η κίνηση.

Κι ενώ όλα αυτά ήταν αναμενόμενα, κανείς από την Πολιτεία δεν πήρε μέτρα για τους βενζινοπώλες στην παραμεθόριο και έτσι 8 μήνες μετά αρχίζουν να φαίνονται και τα πρώτα λουκέτα. Σε λίγο η επιλογή να διασχίσεις τα σύνορα για ανεφοδιασμό θα είναι και η μόνη επιλογή που θα υπάρχει για τους κατοίκους περιοχών του Έβρου, Ροδόπης, Ξάνθης, Δράμας και Σερρών, που συνορεύουν με την Βουλγαρία.

Στην Ελλάδα βρισκόμαστε στην κορυφή της Ευρώπης σε κόστος καυσίμου με σχεδόν 70% καπέλο που προκύπτει από την υψηλότατη φορολογία σε ΦΠΑ και Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Στην Βουλγαρία ο ΕΦΚ είναι λιγότερο από το μισό της Ελλάδας με το ΦΠΑ τους να ανέρχεται στο 20% κι έτσι η μέση τιμή ανά λίτρο με στοιχεία 2ας Σεπτεμβρίου δεν ξεπερνά το 1,220 Ευρώ.

Αντίστοιχα η φθηνότερη τιμή ανά λίτρο στην ελληνική παραμεθόριο επικράτεια είναι 1,670 Ευρώ αυτή την περίοδο όταν στην Αττική η χαμηλότερη ήταν 1,515 Ευρώ.

Αυτό δείχνει την μεγάλη διαφορά τιμών με τα σύνορα της χώρας και έπειτα με την γειτονική Βουλγαρία όπου η βενζίνη σταθερά κοστίζει 30% φθηνότερα και πολλές φορές υπερβαίνει το 0,50 Ευρώ το λίτρο.

Η αρχική πρόταση των βενζινοπωλών να μειωθεί ο ΕΦΚ στους νομούς που συνορεύουν με την Βουλγαρία όχι μόνο βρήκε άρνηση, αλλά ακόμη περισσότερο έπεσε στο κενό και δεν εξετάστηκε ποτέ ως ενδεχόμενο. Κανονικά θα έπρεπε να υπήρχε πρόβλεψη πριν ανοίξουν τα σύνορα, τώρα είμαστε 8 μήνες μετά και συζητάμε για το αν θα υπάρξουν μέτρα.

Ο κάτοικος της περιοχής έχει το πρόσθετο κίνητρο να περάσει τα σύνορα από την αρχή του έτους, ενώ είχε ήδη το κίνητρο για να κάνει τα έξτρα χιλιόμετρα. Τώρα λοιπόν που έχει διπλό το τυράκι, θα μπει στην διαδικασία και δεν θα σταματήσει μόνο στον ανεφοδιασμό, θα πραγματοποιήσει και άλλες αγορές επωφελούμενος από την διαφορά τιμών, επηρεάζοντας έτσι ακόμη μεγαλύτερο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας. Η διαφορά τιμών είναι τόση, που συμφέρει ακόμη και με μοτοσυκλέτα να κάνει κάποιος τα πρόσθετα χιλιόμετρα όταν μένει κοντά στα σύνορα και όχι μόνο για τα ΙΧ αυτοκίνητα από μεγαλύτερα χωριά που βρίσκονται πιο μέσα στη χώρα μας.