Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Πωλήσεις Μοτοσυκλετών Η.Π.Α. 2025 - Αλλαγές στις προτιμήσεις και πτώση 7,6% 

Μεγάλη άνοδος στις μοτοσυκλέτες κάτω από 750 κ.εκ. - Στο +52% οι adventure σε σχέση με το 2019!
Πωλήσεις μοτοσυκλετών ΗΠΑ 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/2/2026

Με πτώση έναντι της προηγούμενης χρονιάς έκλεισε η αγορά μοτοσυκλέτας και ATV στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το 2025, με το κοινό να στρέφει παράλληλα το ενδιαφέρον του σε μικρότερου κυβισμού μοτοσυκλέτες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε το Συμβούλιο Βιομηχανίας Μοτοσυκλετών (Motorcycle Industry Council -MIC), στην αμερικάνικη αγορά πωλήθηκαν τη χρονιά που μας πέρασε 486.468 μοτοσυκλέτες και ATVs. Σε σχέση με το 2024 και τις 526.625 μονάδες που πωλήθηκαν τότε η πτώση βρίσκεται στο 7,6%.

Τα σκούτερ, τα οποία δεν είναι και τόσο μεγάλο κομμάτι της αγοράς όπως στην Ευρώπη και την Ελλάδα, ήταν και εκείνα που κατέγραψαν τη μεγαλύτερη πτώση με 29,4% με το 2025 να πωλούνται στις ΗΠΑ 11.104 μονάδες έναντι 15.720 σκούτερ την προηγούμενη χρονιά. Ο λόγος σύμφωνα μα τους αναλυτές προέρχεται από τη στροφή του κοινού σε λύσεις κινητικότητας όπως είναι τα ηλεκτρικά ποδήλατα που αποτελούν από ό,τι καταλαβαίνουμε και τον μεγάλο ανταγωνιστή των σκούτερ στις ΗΠΑ.

Στις επόμενες τρεις κατηγορίες που χωρίζει το MIC τις μοτοσυκλέτες που πωλήθηκαν στις ΗΠΑ, βλέπουμε μικρή πτώση 6,5% στις μοτοσυκλέτες δρόμου (On-Highway) που έχουν και τη μερίδα του λέοντος επί του συνολικού όγκου με 273.612 μονάδες έναντι 292.763 το 12μηνο του 2024. 

Στις off-road (λογικά πρόκειται για τις Εnduro-MX) η πτώση το 2025 ήταν 5,9% για 132.114 μοτοσυκλέτες έναντι 140.457 την προηγούμενη χρονιά.

Τέλος, στις "Dual-Sport", οι on-off για εμάς τους Ευρωπαίους, καταγράφηκε πτώση 10,4%. Ωστόσο η κατηγορία έχει σημειώσει εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 52% σε σχέση με το 2019 -ως έτος αναφοράς προ Covid-, με τις μοτοσυκλέτες κάτω από 600 κ.εκ. να σημειώνουν 10% αύξηση στις πωλήσεις τους το 2025.

Τα ATVs που δεν υπολογίζονται στις παραπάνω πωλήσεις των μοτοσυκλετών είχαν πτώση 3,5%. Η αγορά της γουρούνας στις ΗΠΑ είναι πραγματικά τεράστια με 1 στα 4 που πωλείται είναι ATV!

Οι αναλυτές τις αμερικάνικης αγοράς κάνουν λόγο για ανάμεικτα αποτελέσματα με την πτώση να μην τους ανησυχεί ιδιαίτερα, με δεδομένα τα υψηλότερα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια επιτόκια των δανείων στις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή αλλά και την αύξηση του πληθωρισμού, όπως και η αλλαγή στις προτιμήσεις που παρατηρείται στο κοινό. Για παράδειγμα υπάρχει για μία ακόμη χρονιά σημαντική αύξηση στις σπορ μοτοσυκλέτες, η οποία έφτασε στο 13% και αφορούσε σχεδόν αποκλειστικά μοντέλα με κυβισμό κάτω από 750 κ.εκ., όπως το δημοφιλές στην άλλη μεριά του Ατλαντικού Yamaha R7 και το Kawasaki ZX-4R!

Στις enduro-MX καταγράφηκε επίσης αύξηση 9% στις μοτοσυκλέτες άνω των 125 κ.εκ. σε σχέση με το 2024, ενώ πτώση είχαμε στις πωλήσεις των τουριστικών και των cruisers με το ποσοστό να βρίσκεται στο 13% και 6% αντίστοιχα.

Με μισό περίπου εκατ. πωλήσεις το 2025 η αμερικάνικη αγορά μοιάζει πλέον πολύ μικρή σε σχέση με την ινδική για παράδειγμα, όπου η ετήσιες πωλήσεις δικύκλων είναι της τάξης των 20 εκατομμυρίων. Ωστόσο ο ετήσιος τζίρος της αμερικάνικης αγοράς μοτοσυκλέτας και ATV, όπου τα μοντέλα είναι πολύ πιο ακριβά, φτάνει τα 43 δισ. ευρώ αν υπολογίσει κανείς και τα χρήματα που ξοδεύονται σε σέρβις, ανταλλακτικά, εξοπλισμό αναβάτη κτλ.

Να θυμίσουμε ότι το 2025 η Kawasaki έκανε την έκπληξη στις ΗΠΑ και με διψήφιο ποσοστό αύξησης βρέθηκε στην πρώτη θέση των πωλήσεων στην αμερικάνικη αγορά, με τη Honda να σημειώνει πτώση και να βρίσκεται στη δεύτερη θέση, ενώ τρίτη ήταν η Harley-Davidson που είδε τις πωλήσεις της να μειώνονται για μία ακόμη χρονιά.