Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Έλλειψη νέων πινακίδων κυκλοφορίας: Ξύνουμε πλέον τον πάτο του βαρελιού

Πίεση στο Υπουργείο Μεταφορών και από τον χώρο του αυτοκινήτου
Έλλειψη νέων πινακίδων κυκλοφορίας: Ξύνουμε πλέον τον πάτο του βαρελιού
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

6/3/2026

Δύο διαφορετικές εταιρείες που κατασκευάζουν πινακίδες βρίσκονται σε πόλεμο ακυρώνοντας τον διαγωνισμό της ανάθεσης από το Υπουργείο Μεταφορών και για αυτό τον λόγο τα νέα οχήματα δεν μπορούν να βγάλουν πινακίδες και άρα να παραδοθούν στους ιδιοκτήτες που σε πολλές περιπτώσεις έχουν δώσει ήδη προκαταβολές.

Μόνο η Ελλάδα είναι τόσο εχθρική στα νέα οχήματα, ανάμεσα στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, την ίδια στιγμή που καταγράφει τον πλέον γερασμένο στόλο οχημάτων.

Ποια στοιχεία συγκροτούν αυτή την εχθρότητα: Υψηλή φορολογία, ιδιαίτερα όταν αυτή συγκριθεί με το μέσο εισόδημα και το κυριότερο, πρόσθετη φορολογία σε κάθε νέο όχημα, κατά παράβαση των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για το οποίο πληρώνουμε μάλιστα και πρόστιμο. Το όφελος της Πολιτείας από την πρόσθετη φορολογία εξανεμίζεται δηλαδή και καταλήγει στο ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου μένει μόνο μία μικρή διαφορά, που είναι ικανή να συγκρατεί την όρεξή τους και να μην καταργούν το ειδικό τέλος ταξινόμησης. Στο μεταξύ είναι ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό μέτρο στις μοτοσυκλέτες καθώς αυξάνεται με τον κυβισμό και φτάνει σε σημείο να είναι οριακά ίσο ή μεγαλύτερο από το κέρδος του καταστήματος!

Σε αυτό τώρα το εχθρικό κλίμα, έρχεται να προστεθεί άλλος ένα βραχνάς που μετρά από το περασμένο καλοκαίρι την επίδρασή του, με διαλείμματα ενέσεων, όπως αυτό που περιγράφαμε εδώ.

Το Υπουργείο Μεταφορών ολοκλήρωσε διαγωνισμό από τον οποίο πλειοψήφησε μία εταιρεία κατασκευής, όμως ο δεύτερος κατά σειρά διαγωνιζόμενος πρόσβαλε την διαδικασία και μετέφερε το ζήτημα στην δικαιοσύνη.

Αυτό έχει γίνει εδώ και μήνες και δεν αναμένεται να αλλάξει κάτι άμεσα. Στο μεσοδιάστημα από την ακύρωση του διαγωνισμού και μετά, το Υπουργείο Μεταφορών είχε σκαρφιστεί την λύση των τακτικών άμεσων αναθέσεων με μικρά ποσά, στο χρηματικό όριο που προβλέπεται να μην απαιτείται διαδικασία ανοικτού διαγωνισμού. Το πρόβλημα με αυτή τη διαδικασία όμως, είναι πως υπάρχει από την Ευρωπαϊκή Ένωση ένα παντζούρι για να κλείνει το παράθυρο αυτό, ορίζοντας και τον αριθμό που μπορούν να γίνουν επαναληπτικές απευθείας αναθέσεις για τον ίδιο λόγο, στον ίδιο προμηθευτή, ακριβώς για να μην προσπερνούν την διαδικασία του ανοικτού διαγωνισμού.

 

Πόλεμος διαγωνισμών δημιουργεί έλλειψη πινακίδων κυκλοφορίας: Τεράστιες ευθύνες στο Υπουργείο Μεταφορών

Προσπάθησαν με απευθείας αναθέσεις να λύσουν το πρόβλημα

Μέχρι τώρα τα καταστήματα μετέφεραν την έκδοση πινακίδων στην περιφέρεια, χαλώντας και τα στατιστικά στοιχεία των οχημάτων γιατί ξαφνικά φαίνονται 500 νέες μοτοσυκλέτες εκεί που κάθε χρόνο πωλούνταν 15, αλλά το κυριότερο μεταφέρθηκε και το πρόβλημα, ξεκινώντας πλέον οι ελλείψεις να εμφανίζονται πανελλαδικά.

Στο μεταξύ με τις ενέσεις των απευθείας αναθέσεων υπήρξε και κάμψη των αντιδράσεων, καθώς για κάθε έναν που παραπονιόταν πως δεν μπορεί να παραλάβει την μοτοσυκλέτα του επειδή δεν έχει πινακίδα κυκλοφορίας, κάποιος άλλος του απαντούσε πως παρέλαβε σχετικά γρήγορα.

Τώρα όμως, μετά από μήνες που το πρόβλημα αυτό υποβόσκει, οδηγούμαστε σε μία πλήρη έλλειψη, για αυτό και επανερχόμαστε εκ νέου.

Στο μεταξύ το πρόβλημα αγγίζει εδώ και καιρό και τον χώρο των αυτοκινήτων και εκεί τα μεγέθη είναι πολύ μεγαλύτερα, όπως μεγαλύτερο είναι και το εκτόπισμα των εταιρειών. Ίσως τώρα το Υπουργείο Μεταφορών νιώσει την πίεση ακόμη περισσότερο, για να δώσει μία οριστική λύση στο πρόβλημα.

Σε κάθε περίπτωση το να μην γίνονται πωλήσεις από ένα τόσο χαζό λόγο, σημαίνει πως η Πολιτεία χάνει έσοδα και μάλιστα πολλαπλά. Για τα καταστήματα ή για την ταλαιπωρία των νέων ιδιοκτητών εννοείται πως δεν υπάρχει άμεσο ενδιαφέρον διαφορετικά θα είχε βρεθεί και λύση, όμως τώρα φαίνεται πως το Υπουργείο Μεταφορών δεν θα μπορεί πλέον να αποφύγει την πίεση ή να προσποιηθεί πως το πρόβλημα είναι μικρότερο από αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα.