Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Κίνδυνος απεργίας διαρκείας στα βενζινάδικα – Κλείνουν επ’ αόριστο τα πρατήρια στη Λέσβο

Συνεδριάζει σήμερα, Τετάρτη 18/3, η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος με ανοικτό το ενδεχόμενο η κινητοποίηση να επεκταθεί πανελλαδικά
benzinadiko
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

18/3/2026

Την Τετάρτη 11 Μαρτίου η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη θέσπιση πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα και κάποια βασικά είδη πρώτης ανάγκης, όπως τα τρόφιμα, απόφαση που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την πλευρά των πρατηριούχων.

Η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) εξέδωσε σχετικό δελτίο Τύπου την Πέμπτη 12/3, τονίζοντας πως “η επιβολή πλαφόν ως μέτρο, για άλλη μια φορά,  στοχοποιεί τους πρατηριούχους, ενώ το πρόβλημα εντοπίζεται στην υψηλή φορολογία. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να συγκρατήσει τις αυξήσεις και να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των τιμών για τον καταναλωτή, καθώς οι τιμές επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές και τους φόρους. Το 61% της τελικής τιμής είναι φόροι, δηλαδή ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ και στην  τελική τιμή προστίθεται και η διυλιστηριακή αξία που ανέρχεται σε περίπου 31%. Επομένως, απομένει ένα 8% για τις εταιρείες πετρελαιοειδών, τους μεταφορείς και τα πρατήρια”.

Έδειξε μάλιστα πίνακες όπου αποδεικνύεται πως οι αυξήσεις τιμών στα πρατήρια ήταν εν γένει μικρότερες από αυτές στις χονδρικές τιμές που πληρώνουν για τον εφοδιασμό τους, στηρίζοντας την άποψη πως για την ακρίβεια οι πρατηριούχοι είναι οι τελευταίοι τροχοί της αμάξης και κακώς στοχοποιούνται.

Υπενθυμίζει επίσης πως πολλά πρατήρια αντιμετωπίζουν πολύ υψηλά λειτουργικά κόστη, κάτι που οδήγησε στο κλείσιμο πάνω από 300 πρατηρίων την προηγούμενη φορά που επιβλήθηκε πλαφόν.

Ως λύση συγκράτησης των τιμών καυσίμων στην Ελλάδα προτείνει τη μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση.

Στο μεταξύ, η ΟΒΕ συνεδριάζει σήμερα, Τετάρτη 18/3, για να σχεδιάσει τις επόμενες κινήσεις της, την ώρα που οι πρατηριούχοι της Λήμνου ανακοίνωσαν απεργία επ’ αόριστο από την Πέμπτη 19/3, δηλώνοντας πως “η Λέσβος, ως νησί της παραμεθορίου, δεν αντέχει την περαιτέρω αποδυνάμωση ενός ζωτικού κλάδου,” αντιπροτείνοντας να διαμορφωθεί το ανώτατο όριο κερδοφορίας στα 20 λεπτά ανά λίτρο (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), από τα 12 λεπτά που ισχύουν σήμερα για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου ή, εναλλακτικά, να καθοριστεί το περιθώριο κέρδους στα επίπεδα που ήταν πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν.

Αναμένουμε νεότερα από το μέτωπο της ΟΒΕ, καθώς είναι ορατός ο κίνδυνος να αποφασιστεί πανελλαδική απεργία.