Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

1.000 παραβιάσεις για κινητό σε 4 μέρες από μία μόνο κάμερα ΑΙ: 500 με κόκκινο σε κεντρική διασταύρωση

Οι πρώτες κάμερες ΑΙ ξεκίνησαν πιλοτικά και ήδη καταγράφουν μαζικές παραβιάσεις του ΚΟΚ
1.000 παραβιάσεις για κινητό σε 4 μέρες από μία μόνο κάμερα ΑΙ: 500 με κόκκινο σε κεντρική διασταύρωση
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

22/12/2025

Παρότι βρίσκονται ακόμη σε φάση “εκπαίδευσης”, οι νέες κάμερες με Τεχνητή Νοημοσύνη στην Αττική κατέγραψαν χιλιάδες παραβάσεις σε ελάχιστες ημέρες, αποτυπώνοντας με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την πραγματικότητα της επόμενης ημέρας.

Kάμερες Τεχνητής Νοημοσύνης τοποθετήθηκαν πιλοτικά σε κομβικά σημεία της Αττικής, το σύστημα βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο λειτουργίας, καθώς απαιτείται χρόνος για την πλήρη “εκπαίδευσή” του, με τα πρώτα στοιχεία να δείχνουν καταιγισμό παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.

Οι πρώτες οκτώ κάμερες ΑΙ εγκαταστάθηκαν σε σημεία που υπέδειξε η Ελληνική Αστυνομία όντας χαρακτηρισμένα ως υψηλής επικινδυνότητας, για τροχαία ατυχήματα. Το επόμενο διάστημα θα διασυνδεθούν πλήρως με το υφιστάμενο σύστημα της Τροχαίας, ενώ παράλληλα ξεκίνησε και η εγκατάσταση των καμερών της Περιφέρειας Αττικής: 388 συνολικά συσκευές υψηλής τεχνολογίας (όχι ΑΙ οι συγκεκριμένες), οι οποίες θα ενταχθούν στο ίδιο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα.

AI Cameras

Συνολικά, το σχέδιο προβλέπει τη λειτουργία 2.500 καμερών σε οδικούς άξονες και μέσα μαζικής μεταφοράς, εκ των οποίων οι 500 θα τοποθετηθούν σε λεωφορεία του ΟΑΣΑ, με βασικό στόχο, τουλάχιστον αρχικά, την επιτήρηση των λεωφορειολωρίδων.

Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία από τη λεωφόρο Συγγρού, στο ύψος της Αγίας Φωτεινής (Νέα Σμύρνη - Καλλιθέα), όπου η κάμερα ΑΙ τέθηκε σε λειτουργία την περασμένη Τρίτη. Από το πρωί της πρώτης ημέρας έως το μεσημέρι της Παρασκευής, καταγράφηκαν περίπου 2.000 παραβάσεις.

Περισσότεροι από 1.000 οδηγοί εντοπίστηκαν είτε να μην φορούν ζώνη ασφαλείας είτε να χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο κατά την οδήγηση, ενώ πάνω από 800 οδηγοί ξεπέρασαν το όριο ταχύτητας των 90 χλμ./ώρα στο συγκεκριμένο σημείο.

AI Cameras

Αντίστοιχα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία και από άλλους κόμβους. Στη διασταύρωση Μεσογείων – Χαλανδρίου, μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες, η κάμερα ΑΙ κατέγραψε 480 διελεύσεις με κόκκινο φανάρι, ενώ στη λεωφόρο Βουλιαγμένης – Τήνου καταγράφηκαν άλλες 285 παραβιάσεις ερυθρού σηματοδότη.

Οι ΑΙ κάμερες είναι “εκπαιδευμένες” όχι μόνο να καταγράφουν τον αριθμό κυκλοφορίας, αλλά και να αναγνωρίζουν μάρκα, μοντέλο και χρώμα οχήματος. Ζουμάρουν αυτόματα στον οδηγό και, με τη βοήθεια λογισμικού Τεχνητής Νοημοσύνης, μπορούν να διαπιστώσουν αν χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο, αν φορά ζώνη ασφαλείας ή κράνος, καθώς και αν παραβιάζει τον ερυθρό σηματοδότη ή το όριο ταχύτητας.

AI Cameras

Οι παραβάσεις κατηγοριοποιούνται και καταχωρούνται στο κεντρικό σύστημα, ενώ τα δεδομένα (εικόνες, βίντεο, χρονικά και γεωγραφικά δεδομένα) διαβιβάζονται κρυπτογραφημένα στο Ενιαίο Ηλεκτρονικό Σύστημα Καταγραφής και Διαχείρισης Παραβάσεων (ΕΗΣ).

Παρόν στην εγκατάσταση των πρώτων καμερών ήταν και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, ο οποίος έχει τονίσει από την πρώτη στιγμή ότι οι κάμερες δεν έχουν εισπρακτικό χαρακτήρα.

AI Cameras

"Οι κάμερες είναι εμφανείς και λειτουργούν με στόχο να αποτρέψουν την παράβαση. Δεν υιοθετούμε μια λογική τιμωρίας", έχει δηλώσει, επισημαίνοντας ότι το εγχείρημα θα θεωρηθεί επιτυχημένο όχι αν κόβονται πολλές κλήσεις, αλλά αν μηδενιστούν τα ατυχήματα στα συγκεκριμένα σημεία.

Όπως υπογραμμίζει, πρόκειται για μια συνειδητή πολιτική επιλογή με ξεκάθαρο κοινωνικό πρόσημο, στοχεύοντας στην μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και τη σωτηρία ανθρώπινων ζωών. Οι κάμερες αποτελούν το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης που περιλαμβάνει την πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας ελέγχου, βεβαίωσης και επίδοσης των παραβάσεων μέσω του gov.gr, με ταχύτητα και κυρίως διαφάνεια.

Οι κάμερες του πιλοτικού συστήματος λειτουργούν ήδη σε οκτώ σημεία υψηλής επικινδυνότητας

  1. Δήμος Αθηναίων – Πανεπιστήμιο και Λ. Βασ. Σοφίας
  2. Δήμος Αγίας Παρασκευής – Λ. Μεσογείων και Λ. Χαλανδρίου
  3. Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου – Λ. Μαραθώνος και Φλέμινγκ
  4. Δήμος Καλλιθέας – Λ. Συγγρού και Αγίας Φωτεινής
  5. Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης – Λ. Ποσειδώνος και Ερμού
  6. Δήμος Αλίμου – Λ. Ποσειδώνος και Λ. Αλίμου
  7. Δήμος Ελληνικού-Αργυρούπολης – Λ. Βουλιαγμένης και Τήνου
  8. Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού – Λ. Κηφισίας και Εθν. ΑντιστάσεωςAI Cameras

     

Η πλήρης ανάπτυξη και διασύνδεση του συστήματος σε όλη τη χώρα να αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2026 με τα πρώτα στοιχεία από τη λειτουργία των καμερών ΑΙ να λειτουργούν ήδη ως ηχηρό καμπανάκι για την οδηγική κουλτούρα στους δρόμους της Αττικής.