Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Σουηδία: Εντοπίζει δρόμους που γλιστρούν μέσω cloud! - Live ενημέρωση για την κατάστασή τους

Σύντομα η εφαρμογή του καινοτόμου συστήματος ασφάλειας - Με συλλογή δεδομένων από διασυνδεδεμένα αυτοκίνητα!
Sweeden Live road data
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

28/11/2025

Η Σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών πρόκειται να εφαρμόσει μια παγκόσμια πρωτιά στην οδική ασφάλεια, συλλέγοντας σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από τα συστήματα ασφαλείας των αυτοκινήτων για να εντοπίσει δρόμους με αυξημένη ολισθηρότητα.

Η αιχμή της τεχνολογίας στο πλευρό της ασφάλειας με τη Σουηδία που διακρίνεται και σε αυτόν τον τομέα σαν χώρα να εγκαινιάζει έναν πρωτοποριακό τρόπο παρακολούθησης της ολισθηρότητας του οδικού της δίκτυο, ο οποίος μάλιστα, ακόμη και για τα δικά μας οικονομικά δεδομένα σαν χώρα, έχει πολύ ελκυστικό κόστος, τη στιγμή μάλιστα που δεν υπάρχει εναλλακτική!

Ειδικότερα η σουηδική υπηρεσία πρόκειται να αγοράζει δεδομένα που μεταδίδουν σε πραγματικό χρόνο τα διασυνδεδεμένα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στη χώρα, μέσω των κατασκευαστών τους όπως είναι η Volvo και η σουηδική Nira Dynamics (μέλος του Volkswagen Group), με ετήσιο κόστος γύρω στις 635.000 ευρώ.

Τα εν λόγω δεδομένα προέρχονται από τα συστήματα ασφάλειας και υποβοήθησης του οδηγού που φέρει το εκάστοτε αυτοκίνητο και πηγαίνουν απευθείας στον κατασκευαστή, ο οποίος με την επεξεργασία τους μπορεί να προβεί σε μια σειρά από ενέργειες με απώτερο σκοπό, μεταξύ άλλων, τη βελτίωση των συστημάτων της οδικής ασφάλειας αλλά και την καλύτερη κατανόηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες έγινε ένα τροχαίο ατύχημα. Η σουηδική υπηρεσία θέλει να εκμεταλλευτεί αυτά τα ανώνυμα δεδομένα για να γνωρίζει τις συνθήκες που επικρατούν στο οδικό δίκτυο και να προχωρά έγκαιρα σε ενέργειες για τη συντήρηση και τον καθαρισμό του, με μία εξαιρετική πρωτοβουλία.

Ειδικότερα, κάθε φορά που ενεργοποιούνται συστήματα όπως το ABS, το Traction Control ή το σύστημα δυναμικής ευστάθειας ενός αυτοκινήτου (ESP) τα αυτοκίνητα παράγουν δεδομένα, από την στατιστική ανάλυση των οποίων προκύπτουν εκτιμήσεις των συντελεστών τριβής του οδοστρώματος. Έτσι προκύπτει μια σαφής εικόνα για το πόσο ολισθηρός είναι ένας δρόμος στο ακριβές σημείο όπου βρίσκεται το αυτοκίνητο εκείνη τη στιγμή.

Το πρόγραμμα προσφέρει περίπου 300 εκατ. σημεία μέτρησης, σε σύγκριση με τα μόλις 3.000 ειδικά οχήματα που είχε ήδη η Σουηδία στους δρόμους της για αυτόν τον σκοπό, τα οποία πραγματοποιούσαν και δοκιμαστικά φρεναρίσματα! Ναι οι Σουηδοί παίρνουν πολύ σοβαρά την οδική ασφάλεια στους δρόμους τους και είχαν ήδη βρει μια λύση για να το κάνουν αυτό. Τώρα θα γίνεται πολύ καλύτερα και από αυτά που καταλαβαίνουμε και πολύ πιο οικονομικά. Όπως αναφέραμε, τα δεδομένα είναι πλήρως ανώνυμα και συνδυάζονται με μετρήσεις από 750 μετεωρολογικούς σταθμούς, δημιουργώντας μια εξαιρετικά λεπτομερή και δυναμική εικόνα της κατάστασης των δρόμων τον χειμώνα και όχι μόνο.

Με αυτές τις πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, η Σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών μπορεί να κινητοποιείται γρηγορότερα για χρήση αλατιού, στην αντιμετώπιση πάγου και τον εκχιονισμό ή ακόμα και συντήρηση του οδοστρώματος όταν απαιτείται, ενώ αποκτά και τη δυνατότητα να αξιολογεί με ακρίβεια την ποιότητα εργασίας των εργολάβων συντήρησης! Το αποτέλεσμα είναι βελτιωμένη ασφάλεια, μειωμένοι κίνδυνοι και άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων στο οδικό δίκτυο καθ’ όλη τη διάρκεια του σκανδιναβικού χειμώνα.