Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Red Bull - Έλεγχος στην εταιρεία από την Ευρωπαική Επιτροπή για αθέμιτο ανταγωνισμό

Ενδεχόμενο κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης στα ενεργειακά ποτά , απέναντι στον κύριο ανταγωνιστή της
Red Bull
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

14/11/2025

Επίσημη έρευνα για τη Red Bull ανακοίνωσαν οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ για πρακτικές που παραβιάζουν τους νόμους περί αθέμιτου ανταγωνισμού ειδικά απέναντι σε αυτόν που πιστεύεται ότι είναι ο κύριος ανταγωνιστής της.

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, η Κομισιόν πιστεύει ότι η Red Bull μπορεί να έχει παραβιάσει τους ευρωπαϊκούς νόμους περί αθέμιτου ανταγωνισμού, δημιουργίας μονοπωλίων και σύστασης καρτέλ με σκοπό τη χειραγώγηση της αγοράς και των τιμών.

Ένας από τους μεγαλύτερους χορηγούς του μηχανοκίνητου αθλητισμού σήμερα, η Red Bull ενδέχεται επίσης να έχει παραβιάσει και τους νόμους γύρω από την κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που μπορεί να έχει μία εταιρεία στην αγορά που δραστηριοποιείται, εις βάρος των ανταγωνιστών της. Αυτό μπορεί να γίνει με οικονομικά κίνητρα που μπορεί να προσφέρει για παράδειγμα σε ένα σούπερ μάρκετ ώστε τα προϊόντα της να είναι τα μοναδικά που πωλούνται εκεί ή να είναι τα πρώτα -ή τα μοναδικά- που βλέπει ο καταναλωτής με τα υπόλοιπα να έχουν κρυφτεί επιμελώς. 

Με τον όρο "σούπερ μάρκετ" δεν εννοούμε απαραίτητα το ίδιο το κατάστημα ή την αλυσίδα αλλά συγκεκριμένα άτομα σε διευθυντικές θέσεις, τα οποία καθορίζουν ποιο προϊόν θα μπει σε ποιο ράφι και πού μέσα στο κατάστημα και είναι συνήθως υπεύθυνο για όλα τα προϊόντα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία. Αυτό μπορεί να έχει γίνει πίσω από την πλάτη της διεύθυνσης της αλυσίδας ή του ιδιοκτήτη του σούπερ μάρκετ.

Red Bull

Η Κομισιόν κάνει λόγο συγκεκριμένα για πρακτικές που ενδέχεται να έχει εφαρμόσει η Red Bull τουλάχιστον στην Ολλανδία, οι οποίες ισχυρίζεται ότι μπορεί να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που εφαρμόζει και σε άλλα κράτη-μέλη. Στρατηγική που έχει στόχο να περιορίσει τον ανταγωνισμό στην αγορά των ενεργειακών ποτών σε συσκευασίες άνω των 250 ml, σε συγκεκριμένα κανάλια διανομής, όπως είναι τα σούπερ μάρκετ και τα βενζινάδικα.

Αυτή είναι η πρώτη επίσημη σχετική έρευνα που πραγματοποιεί η Κομισιόν για τέτοιου είδους πρακτική από την πλευρά μιας επιχείρησης και αν αποδειχθεί "οι πρακτικές που διερευνώνται μπορεί να παραβιάζουν τους νόμους της ΕΕ περί ανταγωνισμού που απαγορεύουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης."

Η Κομισιόν τονίζει ότι θα διερευνήσει σε βάθος την υπόθεση και υπογραμμίζει ότι η εν λόγω επίσημη έρευνα δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη παραβίαση των σχετικών νόμων.

Red Bull

Η Κομισιόν είχε προχωρήσει σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους τον Μάρτιο του 2023 στις κεντρικές εγκαταστάσεις της Red Bull αλλά και στις εγκαταστάσεις πολλών από τις θυγατρικές που έχει σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα ξεχωριστά. Οι έρευνες συνεχίστηκαν στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο, αλλά και μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

H Red Bull πήγε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) αμφισβητώντας την απόφαση για τους ελέγχους της Κομισιόν και ζήτησε και την παύση της διαρκούς επιθεώρησης των εγκαταστάσεών της. Το Σεπτέμβριο του 2023 ο πρόεδρος του δικαστηρίου απέρριψε το αίτημα για την παύση των επιθεωρήσεων διαρκείας και τον Οκτώβριο που μας πέρασε απορρίφθηκε και η αμφισβήτηση. Το ΔΕΕ έκρινε ότι υπήρχε βάση για να πραγματοποιηθούν οι έλεγχοι, οι ενδείξεις ήταν επαρκείς και ότι οι έλεγχοι δεν ήταν ούτε αυθαίρετοι αλλά ούτε και δυσανάλογοι.

"Σήμερα ανοίξαμε μια έρευνα για το υποτιθέμενο σχέδιο της Red Bull να προστατέψει το γνωστό ενεργειακό ποτό της από προϊόντα των ανταγωνιστών της, παραβιάζοντας τους νόμους περί ανταγωνισμού. Θέλουμε να δούμε αν αυτές οι πρακτικές (σ.σ. της Red Bull) ενδέχεται να κρατούν ψηλά της τιμές και να περιορίζουν τις επιλογές στα ενεργειακά ποτά για τους καταναλωτές", δήλωσε μεταξύ άλλων η Teresa Ribera, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση.

Στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η Red Bull είχε όντως εφαρμόσει αυτές τις πρακτικές το πρόστιμο αναμένεται τσουχτερό αφού μπορεί να φτάσει έως και το 10% του ετήσιου τζίρου της πολυεθνικής, ο οποίος το 2024 ήταν 11,2 δισ ευρώ, ήτοι περί το 1,1 δισ. ευρώ.

Μένει να δούμε τι θα αποφανθεί η Ε.Ε., και αν επιβληθεί πρόστιμο, πόσο αυτό θα επηρεάσει τις χορηγίες της Red Bull στον μηχανοκίνητο αθλητισμό.

Red Bull