"Έφυγε" ο Peter Williams: Ο πιο ολοκληρωμένος Βρετανός αναβάτης/μηχανικός των GP

Έσβησε σε ηλικία 81 ετών
28/12/2020

Ο Peter Williams ήταν για πολλούς ο καλύτερος και πιο σημαντικός Βρετανός αναβάτης/μηχανικός των GP της σύγχρονης εποχής. Δυστυχώς, αυτή η μεγάλη προσωπικότητα των αγώνων, "έφυγε" από την ζωή πριν από λίγες μέρες στον ύπνο του, σε ηλικία 81 ετών.

Η απώλεια είναι μεγάλη, καθώς ο Williams ήταν ένας άνθρωπος που άφησε έντονο το σημάδι του στην Ιστορία της μοτοσυκλέτας, όχι μόνο από την οπτική των αγώνων, αλλά και από μηχανολογικής πλευράς, με επιτεύγματα και επιτυχίες που αποτέλεσαν σημεία αναφοράς.

Ας πάρουμε τα πράγματα όμως από την αρχή. Δεν υπάρχουν, λοιπόν, πολλοί άνθρωποι που να έχουν απορρίψει την δυνατότητα να τρέξουν με την εργοστασιακή ομάδα της Suzuki, να χάνουν την ευκαιρία για ένα εργοστασιακό Honda και να απορρίπτουν και την προσφορά για μια θέση σχεδιαστή στην Yamaha, είτε για πατριωτικούς λόγους, είτε για λόγους αφοσίωσης. Ο Peter Williams όμως τα έκανε και τα τρία! Εκτός από ένα μικρό χρονικό διάστημα που είχε συνδέσει το όνομά του με την MZ, με την οποία πήρε την τελευταία νίκη του γερμανικού εργοστασίου στα GP 350 το 1971 στο Ulster GP (ήταν και η μοναδική δική του νίκη στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα), ο Williams έτρεξε αποκλειστικά με βρετανικές μοτοσυκλέτες, κατά την διάρκεια της δεκαετούς του καριέρας του. Αυτή η καριέρα τελείωσε άδοξα το 1974 με το τραγικό ατύχημα στο Outlon Park πάνω στη σέλα του F750 John Player Norton, μια μοτοσυκλέτα που αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους ο Williams έμεινε στο Πάνθεον της Ιστορίας.

Γιος του Jack Williams, του δημιουργού του Matcless G50 και του υπεύθυνου εξέλιξης του δικύλινδρου AJS Porcupine και του μονοκύλινδρου 7R ως αρχιμηχανικός της AMC, ο Peter ήταν εξίσου ταλαντούχος τόσο ως σχεδιαστής όσο και ως αγωνιζόμενος. Αφού εκπαιδεύτηκε πάνω στον σχεδιασμό, δούλεψε στο εργοστάσιο αυτοκινήτων της Ford όπου εκτέθηκε στον όλο και πιο επιτηδευμένο σχεδιασμό αυτοκινήτων της δεκαετίας του '60. Παράλληλα, ξεκίνησε να τρέχει με μοτοσυκλέτες το 1964, τερματίζοντας τρίτος στο Manx GP το 1965, πάνω σε ένα δίχρονο Greeves 250cc.

Μόλις έναν χρόνο μετά, το 1966, ο Williams ξεκίνησε την καριέρα του στα GP ως ο μόνιμα δεύτερος πίσω από το εργοστασιακό MV Agusta του Agostini, πάνω στα πιο αργά αλλά με καλύτερη συμπεριφορά μονοκύλινδρα AJS και Matchless (αργότερα αυτές οι μοτοσυκλέτες απέκτησαν  πιο μοντέρνους χυτούς τροχούς τους οποίους είχε σχεδιάσει ο ίδιος ο Williams το 1967, ενώ ανάρρωνε από έναν τραυματισμό στα GP). Ο Peter ήταν πάντα πιο μπροστά στις νέες τεχνολογίες και εκτός από τους χυτούς τροχούς ήταν επίσης πρωτοπόρος στην χρήση των δισκόφρενων και του full face κράνους, τα οποία πλέον αποτελούν κοινό τόπο στις μοτοσυκλέτες σήμερα.

Ο Williams τερμάτισε δεύτερος στο Isle of Man TT εφτά φορές, πάνω σε διάφορες μοτοσυκλέτες: δύο φορές στην κατηγορία Production TT πάνω σε ένα Norton Commando 750 και τις υπόλοιπες με τα πιο αργά βρετανικά μονοκύλινδρα στα 350 και 500cc, κόντρα στα δυνατά πολυκύλινδρα MV Agusta και Honda. Ήταν επίσης δεύτερος στους αγώνες των GP στο Assen, στην Monza, στο Hockenheim και στο Dundrof. Ο Mike Hailwood, που θαύμαζε πολύ τον Williams, είχε κανονίσει να τον έχει ως ομόσταυλό του στην Honda το 1968, λίγο πριν ανακοινώσει το ιαπωνικό εργοστάσιο την απόσυρσή του από τους αγώνες, δίνοντας έτσι την δυνατότητα στον Williams να πάει στο νέο αγωνιστικό τμήμα του εργοστασίου της Norton, στο Thruxton, στις αρχές του '70.

Χτίζοντας μια δυνατή σχέση με τον Dennis Poore (το αφεντικό των NVT/Norton, Villiers και Triumph), ο Williams κατάφερε να δημιουργήσει μια επιτυχημένη καριέρα ως αναβάτης μεγάλων μοτοσυκλετών, κερδίζοντας πολλούς αγώνες, συμπεριλαμβανομένου και του Thruxton 500. Το μεγαλύτερο όμως επίτευγμά του ήταν το 1971, όταν κατασκεύασε ένα πρωτότυπο αγωνιστικό Norton 750, το οποίο έπεισε τον Poore για την προοπτική, να αποτελέσει ένα δυνατό εργαλείο προώθησης για την μάρκα η κατηγορία Formula 750.

Αυτό οδήγησε στην δημιουργία της ομάδας John Player Norton, την πρώτη αγωνιστική ομάδα μοτοσυκλετών με υποστήριξη από εξωτερικό χορηγό. Το αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας ήταν η κατασκευή, αρχικά, του αγωνιστικού F750 Norton (με το ρεζερβουάρ να εκτείνεται στα πλαϊνά της μοτοσυκλέτας) το 1972, και στην συνέχει του ριζοσπαστικού Monocoque, τα οποία όχι μόνο σχεδιάστηκαν και τα δύο από τον Williams αλλά οδηγήθηκαν και από αυτόν με επιτυχία!

Κερδίζοντας το 1973 το Isle of Man F750TT με το John Player Norton Monocoque, ο Williams απέδειξε τον μοναδικό συνδυασμό των ταλέντων του, τόσο πάνω στο τραπέζι του σχεδιασμού όσο και στις πίστες, με μια πρωτοποριακή μοτοσυκλέτα που του επέτρεψε να πετύχει τα υψηλά στάνταρ που έθεσε μόνος του ως μηχανικός και ως αναβάτης.

Το 1974 όμως, ο Williams αναγκάστηκε να σταματήσει την εξέλιξη του εμβληματικού –και επιτυχημένου- JPN Motocoque, το οποίο αντικαταστάθηκε από έναν πιο ογκώδη, πιο αργό, αλλά με πιο προσβάσιμο πλαίσιο, σχεδιασμό μοτοσυκλέτας. Με ένα τέτοιο έπεσε στο Outlon Park τον Αύγουστο του 1974, όταν το ενιαίο κομμάτι ρεζερβουάρ-σέλας αποκολλήθηκε και ο άνθρωπος που ήταν ευρέως αναγνωρισμένος ως ο καλύτερος συνδυασμός αναβάτη και μηχανικού εξέλιξης που έτρεξε ποτέ με μοτοσυκλέτα, πετάχτηκε από την μοτοσυκλέτα με μεγάλη ταχύτητα, αποκομίζοντας βαρύτατους τραυματισμούς στο αριστερό του χέρι που τον ανάγκασαν να σταματήσει τους αγώνες.

Στην μετά τους αγώνες ζωή του, ο Peter Williams προσλήφθηκε από την Cosworth, δουλεύοντας σε διάφορα projects για την εταιρεία που έτρεχε στην Formula 1, συμπεριλαμβανομένου του αγωνιστικού Supermono, το οποίο όμως δυστυχώς δεν έφτασε ποτέ στο τελικό στάδιο. Είχε εμπλακεί επίσης και σε ένα αντίστοιχα εγκαταλελειμμένο project για την Lotus Cars, που είχε να κάνει με την εξέλιξη ενός Superbike με ανθρακονημάτινο monocoque πλαίσιο. Το 2015, και ενώ εργαζόταν ως σύμβουλος σε μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες, ο Williams παρουσίασε ένα ακριβές αντίγραφο της αγωνιστικής του F750 JPN Monocoque προς πώληση, πριν αρρωστήσει δυστυχώς αναγκάζοντάς τον να σταματήσει τον σχεδιασμό του και αφού είχαν ήδη φτιαχτεί μερικές μοτοσυκλέτες.

Ο Peter Williams ήταν ένα οραματιστής στον χώρο της μοτοσυκλέτας, τον οποίο πολλές φορές τον συνέκριναν με τον αείμνηστο John Britten, σε ό,τι αφορά την ικανότητά του να εφαρμόζει ριζοσπαστικές ιδέες πάνω στον σχεδιασμό των μοτοσυκλετών, και να κερδίζει αγώνες με το αποτέλεσμα. Το συνολικό όμως ταλέντο του Peter ξεπερνούσε αυτό του Νεοζηλανδού σχεδιαστή, καθώς ο "PJW" είχε και τις οδηγικές ικανότητες για να οδηγήσει το προϊόν της ευφυίας του στα όριά του και να κερδίζει αγώνες με αυτό, απέναντι σε πιο ισχυρούς αντιπάλους. Γι' αυτό και του ταιριάζει γάντι ο τίτλος του πιο ολοκληρωμένου Βρετανού αναβάτη/μηχανικού των αγώνων μοτοσυκλέτας. Ο Peter Williams συνδύαζε ένα μοναδικό "χαρμάνι" ικανοτήτων, οι οποίες είναι τόσο σπάνιες σήμερα, όσο ήταν και τότε.

Του Alan Cathcart

Φωτό: Αρχείο Alan Cathcart

Γερμανοί οικολόγοι κάνουν επίθεση σε όλα τα Enduro εντός Ε.Ε.! Πρώτος στόχος η KTM!

Προσπαθούν να αναδείξουν το ζήτημα σε επίπεδο “dieselgate”
Γερμανοί οικολόγοι κάνουν επίθεση σε όλα τα Enduro εντός Ε.Ε.! Πρώτος στόχος η KTM!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

8/6/2026

Μερίδα μέσων ενημέρωσης κυρίως σε γερμανόφωνες χώρες (αν και βλέπουμε να εξαπλώνεται και σε άλλες γλώσσες) αναπαράγουν χωρίς κανένα έλεγχο της πληροφορίας ή εμβαθύνοντας στο ζήτημα, την καταγγελία πως η KTM παραποιεί την ιπποδύναμη των δίχρονων Enduro μοτοσυκλετών της οικογένειας EXC που θα έπρεπε να είναι μόλις 15 ίππους σύμφωνα με τους Euro 4 και Euro 5 κανονισμούς. Το ζήτημα των ρύπων και κατά συνέπεια της ιπποδύναμης είναι ένα φυσικά, και είναι βέβαια το πιο βασικό αλλά δεν είναι το μόνο, οι Γερμανοί ζητούν καθρέφτες, φλας κτλ στις Enduro μοτοσυκλέτες που προορίζονται για εκτός δρόμου χρήση.

Πριν εξετάσουμε πολύ γρήγορα την καταγγελία κατά της KTM ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα σημεία της είδησης:


Ο στόχος μπορεί να είναι η KTM αλλά ομοίως επεκτείνεται προς όλες τις μάρκες που κάνουν ακριβώς το ίδιο.
Τα άρθρα των ZDF και Der Spiegel είναι κατάπτυστα ως προς τον τρόπο γραφής και την επιχειρηματολογία τους.

Αρκεί κανείς να διαβάσει την παράγραφο που λέει πως «η KTM έβαλε μέσα στην καθημερινή κίνηση των Γερμανικών δρόμων 27.000 παράνομες μοτοσυκλέτες το 2025», για να καταλάβει πως η αρθρογραφία αυτή είναι κατευθυνόμενη και κάπου αποσκοπεί. Κανείς, πουθενά, δεν είδε στην Γερμανία να κυκλοφορούν σωρηδόν τα EXC καθημερινά στους δρόμους, ανάμεσα στα υπόλοιπα αυτοκίνητα.

Στο μεταξύ το νούμερο αυτό, των 27.000 Enduro δεν απέχει απλά από την πραγματικότητα, αλλά είναι τόσο χοντρό ψέμα που φαίνεται σαν να έδωσαν την δουλειά αυτή της λασπολογίας στον νεότερο συντάκτη που είχαν και δεν τον έλεγξαν κιόλας.

Αν αθροίσει κανείς τα KTM EXC 250/300, 350/450/500 EXC-F και όλες τις special εκδόσεις που πωλούνται στην Γερμανία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Πολιτείας εκεί, τότε έχουμε 2,378 πωλήσεις το 2024 και μόλις 332 το 2025.

Από Husqvarna TE 150/250/300 και FE 250/350/450/501 μαζεύουμε 1,083 μονάδες το 2024 και 90 το 2025 ενώ από Gasgas EC έχουμε 800 το 2024 και 42 το 2025.

Φαντάζομαι πως δεν χρειάζεται να εξηγήσει κανείς την τεράστια διαφορά πωλήσεων της KTM μεταξύ 2024 και 2025 και πως όλοι θυμόμαστε το πώς δικαιολογείται κάτι τέτοιο.

Σε κάθε περίπτωση αυτό μας κάνει 4,261 Enduro το 2024 και 464 Enduro το 2025 την ίδια ώρα που τα γερμανικά δημοσιεύματα αναφέρουν 27.000 προβληματικές μοτοσυκλέτες. Δεν έχει νόημα να υποθέσει κανείς πως μπορεί να πωλούνται άλλες τόσες μοτοσυκλέτες Enduro χωρίς πινακίδα που δεν φαίνονται στο παραπάνω νούμερο, γιατί αυτές έτσι και αλλιώς δεν κυκλοφορούν «στους Γερμανικούς δρόμους καθημερινά». Το νούμερο αυτό είναι ένα τεράστιο ψέμα και δυστυχώς αναπαράγεται στην γερμανική τηλεόραση και έτσι, δίχως κανένα φιλτράρισμα, καταλήγουν όλα τα παραπάνω και σε άλλες σελίδες των copy-paste άρθρων, διογκώνοντας το πρόβλημα.

Σημειώστε τώρα πως πουθενά δεν γίνεται λόγος για Beta, Sherco κτλ, αλλά μόνο για την KTM, λες και τα υπόλοιπα Enduro περνούν τις προδιαγραφές ρύπων και ήχου.

Προφανώς στοχεύουν σε ανάδειξη του ζητήματος σε σκάνδαλο για να αξιώσουν κάποιου είδους αποζημίωσης, κατέληξαν όμως να γίνουν περίγελος στο ίδιο το κοινό τους. Το γεγονός πως γελά κανείς με τέτοια αρθρογραφία, δεν σημαίνει απαραίτητα πως δεν αποτελεί και πραγματικό πρόβλημα καθώς η μοτοσυκλέτα ως όχημα έχει ελλιπέστατη εκπροσώπηση εντός της Ε.Ε., την ίδια στιγμή που το κυνήγι των ρύπων γίνεται ολοένα και αυστηρότερο. Το γεγονός επίσης πως υπάρχει ξεκάθαρη στόχευση στην KTM, ξεπερνά το στάδιο του «ύποπτου» είναι μία κανονική δήλωση σε αυτό το σημείο.

Η KTM μπήκε στην διαδικασία να σχολιάσει το γεγονός, όταν είδε πως πέρα από τα συγκεκριμένα γερμανικά μέσα, το ζήτημα προχωρούσε με την μορφή copy-paste. Εμείς με την σειρά μας το παρακολουθούμε από την πρώτη στιγμή, και αποφασίσαμε να έχουμε σχετική αρθρογραφία μόνο όταν είδαμε να γίνεται ζήτημα και στην Ελλάδα παίρνοντας την λάθος κατεύθυνση. Η ανακοίνωση της KTM AG, είναι η εξής:

Η τοποθέτηση της KTM AG σχετικά με τα τρέχοντα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης για τα μοντέλα Enduro

Η KTM AG απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε πρόσφατα δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης (γερμανικών τότε) ότι η KTM διαθέτει παράνομες μοτοσυκλέτες στην αγορά. Ο Όμιλος KTM πουλά τις μοτοσυκλέτες του αποκλειστικά σε πλήρη συμμόρφωση με τους ισχύοντες ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Τα δημοσιεύματα βασίζονται σε μια θεμελιώδη παρανόηση: Κατά βάση τα μοντέλα enduro είναι μοτοσυκλέτες κατασκευασμένες για μία συγκεκριμένη αθλητική δραστηριότητα και οι οποίες, στην ομολογκαρισμένη κατάσταση την στιγμή της παράδοσής τους, επιτρέπεται κανονικά να κυκλοφορούν σε δημόσιους δρόμους. Αυτή η δυνατότητα διπλής χρήσης είναι προβλεπόμενη, είναι αναγκαία και αποτελεί το πρότυπο εργασίας ολόκληρης της βιομηχανίας. Προκειμένου οι μοτοσυκλέτες enduro να συμμετέχουν σε επίσημους αγώνες, πρέπει να παραδίδονται σε εγκεκριμένη κατάσταση σύμφωνα με τους κανονισμούς της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μοτοσυκλετισμού (FIM). Αυτό δεν αποτελεί ούτε μια πρακτική που αφορά αποκλειστικά την KTM ούτε μια διαδικασία που θα έδινε στην KTM οποιοδήποτε αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της. Όλα τα μοντέλα enduro με τις επωνυμίες KTM, Husqvarna και GASGAS φεύγουν από το εργοστάσιό μας αποκλειστικά σε εγκεκριμένη κατάσταση, απολύτως νόμιμη για κυκλοφορία στον δρόμο.

Κατόπιν αιτήματος του πελάτη, οι μοτοσυκλέτες διαμορφώνονται από τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο για αγωνιστική και εκτός δρόμου χρήση μετά την αγορά. Οι ιδιοκτήτες των μοτοσυκλετών enduro ενημερώνονται ρητά ότι η άδεια κυκλοφορίας στον δρόμο λήγει με τη μετατροπή τους για εκτός δρόμου χρήση και ότι το όχημα δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί σε δημόσιους δρόμους.

Τα μοντέλα enduro που πωλούνται στην Ευρώπη αντιπροσωπεύουν περίπου το 3% των παγκόσμιων πωλήσεων της KTM.

Τα ζητήματα εκπομπών ρύπων που εγείρονται στα δημοσιεύματα χρήζουν επίσης μιας αντικειμενικής αξιολόγησης: Σύμφωνα με τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, οι μοτοσυκλέτες ευθύνονται για περίπου το 0,3% των συνολικών εκπομπών CO₂ στη Γερμανία. Τα αγωνιστικά μοντέλα Enduro αντιπροσωπεύουν μόνο ένα πολύ μικρό κλάσμα αυτού του ποσοστού. Η ετήσια χιλιομετρική τους απόσταση είναι πολλαπλάσια μικρότερη από αυτή των μοτοσυκλετών δρόμου, καθώς χρησιμοποιούνται μόνο για λίγες ώρες τον χρόνο σε αθλητικές και προπονητικές δραστηριότητες.

Οπότε ναι, όλοι γνωρίζουν χρόνια τώρα, πως οι Enduro μοτοσυκλέτες έχουν φτιαχτεί για το βουνό και πως εκεί και μόνο χρησιμοποιούνται, δεν πηγαίνει κανείς με αυτές στο γραφείο του το πρωί μυρίζοντας διχρονίλα και αλλάζοντας πιστόνι κάθε τρεις και λίγο από την χρήση αυτή. Λογικά το ζήτημα αυτό θα ξεχαστεί άμεσα και στον Γερμανικό τύπο από όπου ξεκίνησε και δεν θα επιφέρει προβλήματα σε όλη την Enduro οικογένεια, όλων των μαρκών συμπεριλαμβανομένων.

Ετικέτες