Τον περασμένο Ιούνιο ο Νόμος 5209/2025 μας σύστησε τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), με αρκετές αλλαγές και βασικό γνώμονα την αυστηροποίηση των ποινών για τους παραβάτες.

Η Ελληνική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία (ΕΛΜΟΤΟ) σε συνεργασία με τον νομικό της σύμβουλο, Θεόδωρο Γαζούλη, και τον σύμβουλό της σε θέματα οδικής ασφάλειας, Θανάση Χούντρα, παίρνει θέση με ένα δελτίο Τύπου στο οποίο σχολιάζει τα σημεία που θεωρεί προβληματικά και κάνει τις ανάλογες αντιπροτάσεις.

Προκύπτουν τέσσερα θέματα στα οποία η ΕΛΜΟΤΟ δηλώνει πως “αντιτάσσεται σθεναρά”:

1. Στις άδικες κυρώσεις του ΚΟΚ (πρόστιμο 75€ και αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης για 20 ημέρες) για στάθμευση δίκυκλου σε πεζοδρόμιο, όταν εμφανώς δεν συνεπάγεται παρακώλυση των πεζών (ούτε βρίσκεται φυσικά σε διάδρομο τυφλών, ράμπα ΑΜΕΑ κλπ.).

2. Στις μη ρεαλιστικές ρυθμίσεις για την διήθηση δίκυκλων, η παράβαση των οποίων συνεπάγεται πρόστιμο 30€ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες. Στην πράξη ο νέος ΚΟΚ μας κάνει παραβάτες “με το ζόρι” αγνοώντας ότι το δίκυκλο συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος και στην μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως αποδεικνύουν σοβαρές έρευνες.

3. Στις δρακόντειες κυρώσεις για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας (το οποίο ο νέος ΚΟΚ μειώνει κατά 40% στις πόλεις) έστω και για 5 χλμ./ώρα.

4. Στην απουσία κατάλληλης δικαστικής προστασίας για τους οδηγούς και τους αναβάτες. Αναφερόμαστε στην αφαίρεση της δυνατότητας αμφισβήτησης της παράβασης σε πταισματοδικείο (δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα).

ΘΕΜΑ 1 - Κυρώσεις του ΚΟΚ, άρθρο 38 που ορίζει πρόστιμο 75€ και αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης για 20 ημέρες για στάθμευση δίκυκλου σε πεζοδρόμιο.

Όσον αφορά στο πρώτο σημείο, η λογική της ΕΛΜΟΤΟ είναι φυσικότατη και εκφράζει αυτό που σκεφτόμαστε όλοι οι μοτοσυκλετιστές επί του θέματος. Περιγράφει μια “άστοχη προσέγγιση” από πλευράς νομοθέτη που βάλλει επί του συνόλου με αφορμή μια μερίδα μοτοσυκλετιστών που όντως δημιουργεί πρόβλημα.

Η πρότασή της είναι προφανώς να επιτρέπεται η στάθμευση μοτοσυκλετών στα πεζοδρόμια, υπό την προϋπόθεση να μην ενοχλεί τη διέλευση πεζών και να μην κλείνει τις διαγραμμίσεις κίνησης τυφλών και τις ράμπες ΑΜΕΑ. Επιπλέον, τονίζει ένα παράδοξο που δημιουργείται, καθώς ο ίδιος ΚΟΚ επιτρέπει τη χρήση του πεζοδρομίου από ποδήλατα και Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ), παρότι αυτά είναι συγκρίσιμα με μοτοσυκλέτα σε επίπεδο όγκου που απασχολούν στο πεζοδρόμιο.

Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ: Χρειάζεται διαμόρφωση και διευκρίνηση ώστε να αρθούν οι προφανείς αδικίες, οπότε όλα τα δίκυκλα, ποδήλατα μοτοσυκλέτες και ΕΠΗΟ, να έχουν την ίδια δυνατότητα χρήσης των πεζοδρομίων για τη στάθμευσή τους.

Με δεδομένο πάντα ότι η στάθμευσή τους δεν συνεπάγεται παρακώλυση των πεζών (ούτε βρίσκεται φυσικά σε διάδρομο τυφλών, ράμπα ΑΜΕΑ κλπ.).

ΘΕΜΑ 2 - Ρυθμίσεις για την διήθηση δίκυκλων, η παράβαση των οποίων συνεπάγεται πρόστιμο 30€ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες.

Η κίνηση των δικύκλων μεταξύ λωρίδων (διήθηση) νομιμοποιήθηκε για πρώτη φορά με αυτήν την αναθεώρηση του ΚΟΚ και την επιτρέπει μόνο όταν “η κυκλοφορία είναι πυκνή, τα οχήματα καταλαμβάνουν ολόκληρο το οδόστρωμα και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου (πρακτικά, σε ακινητοποιημένη ή πολύ αργή κυκλοφορία)”.

Το πρώτο σημείο ασάφειας είναι ξεκάθαρο από τη διατύπωση: πόση είναι η “πολύ αργή” ταχύτητα; Στις προηγμένες χώρες που έχουν νομοθετήσει επί της διήθησης εδώ και δεκαετίες, ο ορισμός είναι σαφής και μπορεί να οριστεί αριθμητικά με σαφήνεια βάσει της ταχύτητας των αυτοκινήτων στον δρόμο.

Η ΕΛΜΟΤΟ τονίζει πως η διήθηση είναι πιο επικίνδυνη ανάμεσα σε σταματημένα οχήματα, γιατί τότε είναι που ανοίγουν πόρτες και τότε είναι που εμφανίζονται πεζοί από το πουθενά διασχίζοντας δρόμους μακριά από διαβάσεις απλά γιατί προέκυψε η ευκαιρία με όλα τα αυτοκίνητα ακινητοποιημένα.

Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ:

Να γίνει αναδιατύπωση σχετικά με τη διήθηση στα επίμαχα θέματα, ταχύτητας και συνθηκών:

Η διήθηση επιτρέπεται μόνο όταν η κυκλοφορία είναι πυκνή, τα οχήματα καταλαμβάνουν ολόκληρο το οδόστρωμα και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου.

Η ταχύτητα του δικύκλου δεν υπερβαίνει τα +20 χλμ./ώρα (επιπλέον) της ταχύτητας (η οποία θα είναι μικρή, δηλαδή έως 20 χλμ./ώρα) των οχημάτων στα οποία πραγματοποιεί τη διήθηση.

Οι οδηγοί πρέπει να έχουν αναμμένα τα φώτα διασταύρωσης, να παραχωρούν προτεραιότητα, να τηρούν ασφαλή πλευρική απόσταση από άλλα οχήματα, να μειώνουν ταχύτητα και να ακινητοποιούνται αν χρειάζεται για αποφυγή κινδύνου.

Συμπληρωματικά και για λόγους ασφαλείας, θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει και ότι:

Με ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να γίνεται μεταξύ στοίχου αυτοκινήτων και πεζοδρομίων για ενδεχόμενες κακοτεχνίες των δρόμων, φρεάτια κλπ.

Απαγορεύεται η διήθηση σε οδούς έξω από σχολικές μονάδες και επί σημασμένων διαβάσεων πεζών όπου οι πεζοί έχουν προτεραιότητα.

Θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και με υποχρεωτική στάση (STOP) όταν διασχίζουν διασταυρώσεις οδών όπου τα ακινητοποιημένα οχήματα έχουν αφήσει χώρο ώστε να μην μπλοκάρουν τη διασταύρωση.

ΘΕΜΑ 3 - Σχετικά με τις δρακόντειες κυρώσεις για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας (το οποίο ο νέος ΚΟΚ μειώνει κατά 40% στις πόλεις) έστω και για 5 χλμ./ώρα.

Ένα από τα πιο καυτά θέματα του νέου ΚΟΚ, ειδικά σε συνδυασμό με τις νέες κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που έχει δρομολογήσει η κυβέρνηση. Για την ΕΛΜΟΤΟ ένα πρόβλημα είναι πως η ακριβής τήρηση των ορίων ταχύτητας σημαίνει πως οι οδηγοί όλων των οχημάτων θα πρέπει να έχουν διαρκώς το βλέμμα στα όργανα – ώστε να μην εγκληματήσουν κινούμενοι με 31 km/h σε ζώνη των 30 – με αποτέλεσμα να αποσπάται συχνότερα η προσοχή τους από την οδήγηση.

Επιπλέον θέτει ένα θέμα με την ακρίβεια των οργάνων και το τι ακριβώς θα τιμωρείται, όταν συχνά το σφάλμα ενός κοντέρ ή ενός ραντάρ μπορεί να είναι μεγαλύτερο της υπέρβασης του ορίου για την οποία τιμωρείται κάποιος.

Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ:

Καθώς δεν ορίζεται ρητά κάποιο όριο «ανοχής» στον νέο ΚΟΚ, να αναφερθεί ότι για την επιβολή προστίμου θα υπολογίζονται οι ενδεχόμενες αποκλίσεις των οργάνων μέτρησης και άλλων συνθηκών που επηρεάζουν την ακρίβεια της μέτρησης, ΑΛΛΑ μέχρι του ποσοστού 10% ή των 1Οχλμ/ώρα, ό,τι από τα δύο είναι ευνοϊκότερο για τον οδηγό.

Αυτό «επιτρέπει» τα μικρά και ακούσια λάθη, δίνει αίσθηση δικαίου και ταυτόχρονα κάνει αποδεκτή την αυστηροποίηση των μεγαλύτερων αποκλίσεων, που το πιθανότερο να γίνονται με επίγνωση από τον οδηγό.

Υπογραμμίζουμε ότι τα όρια ταχύτητας πρέπει να είναι εύλογα.

ΘΕΜΑ 4 - Απουσία κατάλληλης δικαστικής προστασίας για τους οδηγούς και τους αναβάτες, καθώς αφαιρέθηκε η δυνατότητα αμφισβήτησης της παράβασης σε πταισματοδικείο (δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα).

Εδώ τα πράγματα είναι λίγο-πολύ ξεκάθαρα. Το Σύνταγμα της χώρας, αλλά και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση δικαιωμάτων του Ανθρώπου ορίζουν πως δικαίωμα δικαστικής προστασίας πρέπει να υπάρχει σε κάθε περίπτωση και για όλους.

Επίσης υπάρχει και το Δίκαιο της ανάγκης με βάση το οποίο όταν διακυβεύεται η ανθρώπινη ζωή επιτρέπονται παραβάσεις του ΚΟΚ (υπέρβαση ορίου ταχύτητας, παράνομη στάθμευση κλπ.).

Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ: Ναι στη δικαστική προστασία που υπήρχε παλαιότερα, με βελτιώσεις.