FEMA και MOTOΕ: Οι μοτοσυκλέτες λύσεις για την πανδημία

Επιβεβαιώνονται και επίσημα όλα όσα γράψαμε
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

28/4/2020

Η ΜΟΤΟΕ προχώρησε σε μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα καμπάνια, σχετικά με το πόσο ασφαλής επιλογή είναι οι μοτοσυκλέτες για την δεύτερη φάση της πανδημίας του κορωνοϊού, και το πόσο εναρμονίζονται με τις νέες συνθήκες της προφύλαξης και της κοινωνικής αποστασιοποίησης, που πρέπει να τηρήσουμε μετά την άρση των πρώτων περιοριστικών μέτρων.

Η συγκεκριμένη καμπάνια προέκυψε και από την τοποθέτηση της FEMA και πιο συγκεκριμένα από το μακροσκελές δελτίο τύπου που έδωσε στην δημοσιότητα ο Γενικός Γραμματέας, Dolf Willigers (που μεταφράστηκε από τον Παναγιώτη Καλαϊτζή, Έφορο Τουρισμού της ΜΟΤΟΕ), στο οποίο αναφέρονται όλοι αυτοί οι λόγοι που καθιστούν τα δίκυκλα ως το ασφαλέστερο –από υγειονομικής άποψης- μέσο μεταφοράς.

Προφανώς για τους αναγνώστες μας αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που διαβάζουν κάτι τέτοιο, καθώς έχουμε γράψει αρκετές φορές (όπως και στο motorial του τεύχους που θα κυκλοφορήσει στα περίπτερα μεθαύριο την Πέμπτη 30 Απριλίου), τα οφέλη που προσφέρει στην ατομική μετακίνηση η μοτοσυκλέτα, σε ότι αφορά την αναγκαστική απόσταση που κρατάς από τον περίγυρο, αλλά και την έμμεση προστασία που προσφέρει ο εξοπλισμός αναβάτη, όπως τα γάντια και το κράνος.

Από την άλλη, μετά το πώς έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες τόσο σε κοινωνικό όσο και οικονομικό επίπεδο, η μετακίνηση και οι μεταφορές θα έχουν βαρύνουσα σημασία στην ανοικοδόμηση της υπό κατάρρευσης οικονομίας, σε παγκόσμιο επίπεδο. Κι εκεί οι μοτοσυκλέτες –και τα δίκυκλα γενικότερα- θα παίξουν έναν πρωταγωνιστικό ρόλο χάρη στην ευκολία και την εξοικονόμηση χρόνου που προσφέρουν.

Αυτό βέβαια δεν είναι κάποια μαγική φόρμουλα, ούτε χρειάζονται γνώσεις εξειδικευμένες για να το αντιληφθεί κανείς, γι' αυτό και ήδη βλέπουμε πως πολλές κυβερνήσεις σε χώρες που έχουν πληγεί άσχημα από την πανδημία, όπως η Ιταλία για παράδειγμα, ήδη προσανατολίζονται στο να προσφέρουν κίνητρα στον κόσμο για την αγορά δικύκλων.

Η Ελλάδα, η χώρα στην οποία μπορεί να κυκλοφορεί κανείς 12 μήνες το χρόνο με μοτοσυκλέτα, χάρη στο ήπιο κλίμα μας, θα φανταζόταν κανείς πως είναι η ιδανική περίπτωση για να συμβεί κάτι τέτοιο και θα είχε απόλυτο δίκιο, αλλά…

Αυτό το "αλλά" είναι μια μεγάλη "πληγή" που έγκειται στο ότι εδώ στην Ελλάδα, την χώρα που επέδειξε την μεγαλύτερη ωριμότητα και σωστή στρατηγική απέναντι σε ένα παγκόσμιο πανδημικό φαινόμενο με αξιοθαύμαστη αποτελεσματικότητα, έχουμε εμμονές και αρνούμαστε να ακολουθήσουμε αντίστοιχα σωστά παραδείγματα των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Ο λόγος για τη μη εναρμόνισή μας με τα ηλικιακά όρια που ισχύουν στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες για την απόκτηση διπλωμάτων, αλλά και στην απαγόρευση οδήγησης μικρών μοτοσυκλετών έως 125cc με δίπλωμα αυτοκινήτου.

Προσοχή, δεν λέμε αυτό να γίνεται ανεξέλεγκτα, όπως άλλωστε έχουμε ξαναγράψει και στην αποκλειστική συνέντευξη με με τον πρώην Υπουργό Μεταφορών, τον κ. Μαυραγάνη, όπου είχαμε προτείνει τα υποχρεωτικά μαθήματα και την εκπαίδευση σε κατόχους διπλωμάτων αυτοκινήτου, ώστε να μπορούν να οδηγούν μικρού κυβισμού μοτοσυκλέτες. Αυτό θα έδινε μια πραγματική ώθηση με άμεσα και απτά αποτελέσματα ακόμη και στην οικονομία, σε συνδυασμό με αυτό που λέμε παραπάνω για την σπουδαιότητα της προσωπικής μετακίνησης στην μετά κορωνοϊού εποχή.

Εκτός και αν αισθανόμαστε περήφανοι σαν χώρα, με φαινόμενα όπως αυτά που συναντήσαμε πέρσι, όταν και είχαμε την ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με μια μεγάλη μερίδα από τις σχολές οδηγών, με πολίτες που έτρεχαν να βγάλουν δίπλωμα την τελευταία στιγμή πληρώνοντας ένα μεγάλο χρηματικό ποσό, για να αποφύγουν μια καταδικαστική απόφαση σε δικαστήριο. Δεν μπορεί με άλλα λόγια το κράτος να μιλά για υπευθυνότητα και ώριμη στάση από τη μια μεριά –όπως στην περίπτωση της πανδημίας- και από την άλλη να εθελοτυφλεί βλέποντας ανθρώπους που οδηγούν έτσι κι αλλιώς μοτοσυκλέτες παράνομα, για να βγάλουν δίπλωμα μόνο όταν αναγκαστούν επειδή τους σταμάτησε ένα μπλόκο.

Ακόμη και το επιχείρημα ότι έτσι μπορεί να χαθούν χρήματα από τα κρατικά ταμεία –είπαμε η έκδοση διπλώματος είναι ένα ακριβό… σπορ- είναι έωλο, μιας και από την στιγμή που θα μπει περισσότερος κόσμος στην μοτοσυκλέτα θα κινηθεί ένα εξίσου μεγάλο κομμάτι της οικονομίας.

Τώρα λοιπόν με τις ανάγκες για διατήρηση της κοινωνικής αποστασιοποίησης και για γρήγορες και αποτελεσματικές μετακινήσεις του παραγωγικού δυναμικού της χώρας, είναι κρίμα να αφήσουμε μια ακόμη ευκαιρία να πάει χαμένη. Η πολιτεία θα βγει διπλά κερδισμένη από αυτό, καθώς θα δώσει μια μερική ώθηση σε έναν κλάδο της αγοράς που έχει χτυπηθεί και μπορεί να ανακάμψει με τεράστια οφέλη για τα κρατικά ταμεία, και από την άλλη θα δώσει λύση -τηρώντας παράλληλα και τα πρωτόκολλα διασφάλισης της υγείας- σε ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου που θα έχει ανάγκη για μετακίνηση.

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις