FEMA - Οι προτάσεις της για βελτίωση του συστήματος εκπαίδευσης και εξέτασης αναβατών μοτοσυκλέτας

Από τον

Κώστα Γκαζή

2/3/2023

Η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Συνδέσμων Μοτοσυκλέτας FEMA δηλώνει πολύ απογοητευμένη από τις προτάσεις της Ε.Ε. για αναθεώρηση των αδειών οδήγησης μοτοσυκλέτας, θεωρώντας πως αυτές αγνοούν τις πραγματικές ανάγκες των αναβατών. Η FEMA επιθυμεί την έκδοση μιας καλύτερης οδηγίας, καταθέτοντας τις δικές της προτάσεις στο θέμα.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου της FEMA:

“Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια νέα δέσμη μέτρων για την οδική ασφάλεια. Μέρος αυτού είναι η πρόταση για μια νέα οδηγία για τις άδειες οδήγησης. Τα νέα στοιχεία είναι κυρίως η εισαγωγή της ψηφιακής άδειας οδήγησης και η εναρμόνιση της ανανέωσης των αδειών οδήγησης.

Σε γενικές γραμμές, η FEMA ζητά αλλαγή κατεύθυνσης από τη σημερινή εστίαση στις τεχνικές δεξιότητες σε χαμηλές ταχύτητες, σε υψηλότερες δεξιότητες που οδηγούν σε καλύτερη επίγνωση του κινδύνου και προετοιμασία για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων. Αυτό μπορεί να γίνει χωρίς να αυξηθεί το ηλικιακό κατώφλι για την απόκτηση πλήρους άδειας οδήγησης Α, κάνοντας διαφορετικές επιλογές και διευκολύνοντας τη μετάβαση από την άδεια Α1 στην Α.

Εφιστούμε επίσης την προσοχή στην παρούσα δομή της οδηγίας όσον αφορά τις μοτοσυκλέτες κατάρτισης και εξέτασης, η οποία δυσκολεύει τις γυναίκες και γενικότερα τα χαμηλότερα αναστήματα. Μια αλλαγή στις απαιτήσεις για τις μοτοσυκλέτες εκπαίδευσης και δοκιμών θα μπορούσε να αλλάξει αυτή την κατάσταση. Τέλος, ζητάμε περαιτέρω εναρμόνιση όσον αφορά τα ρυμουλκούμενα και τη δυνατότητα οδήγησης ελαφριάς μοτοσυκλέτας με άδεια Β (αυτοκινήτου) σε όλα τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή διατύπωσε επίσης πέντε στόχους για την επίλυση των παραπάνω βασικών προβλημάτων, τους οποίους και κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτοί εν συντομία είναι οι εξής:

1. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη μείωση των επικίνδυνων συμπεριφορών

2. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη βελτίωση των οδηγικών δεξιοτήτων καθώς και με την αύξηση της αναγνώρισης των κινδύνων και των γνώσεων σχετικά με την οδική ασφάλεια

3. Αύξηση της ασφάλειας στους δρόμους της Ένωσης με τη διασφάλιση της επαρκούς ιατρικής ικανότητας των οδηγών. αξιολογείται με συνεπή τρόπο σε ολόκληρη την Ένωση

4. Άρση των εναπομεινάντων εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία που προκύπτουν από το πεδίο εφαρμογής και την εφαρμογή της

των υφιστάμενων κανόνων για την έκδοση, την ανταλλαγή και την ανανέωση των αδειών οδήγησης

5. Να επιτρέψει την αναγνώριση των ψηφιακών αδειών οδήγησης μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πιο αναλυτικά:

1. Συμπεριφορά. Αυτό είναι θέμα επιβολής και εκπαίδευσης. Οι νέοι χρήστες του οδικού δικτύου πρέπει να εκπαιδεύονται πώς να συμπεριφέρονται και τι σημαίνει αυτό για εκείνους από μικρή ηλικία με τρόπο κατανοητό. Τα μέλη της FEMA έχουν εμπειρία με εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας 12-16 ετών και έχουν αποδείξεις ότι αυτό είχε θετική επίδραση στη μείωση του αριθμού των ατυχημάτων. Επίσης, κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης για τις εξετάσεις, το να μαθαίνει κανείς να είναι υπεύθυνος χρήστης του δρόμου είναι σημαντικότερο από την εκπαίδευση στον ΚΟΚ.

2. Δεξιότητες οδήγησης και επίγνωση των κινδύνων. Πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα, αλλά κατά κάποιο τρόπο η Επιτροπή τα βάζει στο ίδιο καλάθι. Οι δεξιότητες οδήγησης είναι τεχνικές δεξιότητες, οι οποίες για τους μοτοσυκλετιστές διδάσκονται και εξετάζονται με τρόπο και σε περιβάλλον που έχει ελάχιστη σχέση με τις καταστάσεις που αντιμετωπίζει κανείς στον δρόμο. Οι σημερινές απαιτήσεις σχετικά με τις δεξιότητες οδήγησης έχουν περιορισμένο αντίκτυπο στην οδική ασφάλεια. Η επίγνωση του κινδύνου είναι πολύ πιο σημαντική και απαιτεί την ικανότητα αναγνώρισης, αξιολόγησης και πρόβλεψης καταστάσεων που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τον αναβάτη. Αυτές μπορεί να είναι οι άλλοι χρήστες του δρόμου, η κατάσταση του οδοστρώματος, και άλλες αναμενόμενες ή απροσδόκητες καταστάσεις. Το να είσαι προετοιμασμένος για τις παραπάνω καταστάσεις είναι κατά την άποψή μας η σημαντικότερη συμβολή στην οδική ασφάλεια που μπορεί να συνδεθεί με τον αναβάτη, και είναι ακριβώς αυτό το στοιχείο που λείπει από τις σημερινές απαιτήσεις για τις άδειες οδήγησης. Για την ανάπτυξη αυτών των δεξιοτήτων απαιτείται μια καλή αρχική εκπαίδευση, ενώ σημαντική είναι και η εκπαίδευση μετά την απόκτηση της άδειας οδήγησης. Ταυτόχρονα, η εκπαίδευση και οι εξετάσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν αναίτια τον αναβάτη από άποψη χρόνου, ενέργειας και κόστους. Το όριο για την απόκτηση πλήρους άδειας οδήγησης μοτοσυκλέτας είναι ήδη πολύ υψηλότερο από ό,τι για την άδεια οδήγησης αυτοκινήτου, ως αποτέλεσμα των των πολλών σταδίων μέχρι να φτάσει κανείς εκεί (Α1, Α2, Α), με επαναλαμβανόμενες εξετάσεις (και συνεπώς εκπαίδευσης). Κάνοντας τις σωστές επιλογές είναι δυνατόν να έχουμε καλύτερα εκπαιδευμένους αναβάτες, οι οποίοι δείχνουν μια ασφαλέστερη και πιο υπεύθυνη στάση και συμπεριφορά στον δρόμο, και ταυτόχρονα να μειωθούν τα όρια για κάθε άδεια. Η FEMA έχει ήδη έδειξε τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει αυτό στο έργο "Αρχική εκπαίδευση αναβατών" και στην έκθεση του έργου που προέκυψε και στο ανάλογο εγχειρίδιο (Το μοντέλο IRT)

3. Ιατρική καταλληλότητα. Αναγνωρίζουμε τη σημασία της ιατρικής καταλληλότητας. Πρέπει να γίνεται διάκριση όσον αφορά στις σωματικές αναπηρίες, τις χρόνιες ασθένειες και τη χρήση φαρμάκων που μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ικανότητα οδήγησης. Οι συνέπειες μιας σωματικής αναπηρίας μπορούν συχνά να ξεπεραστούν με με τη χρήση προσαρμοσμένων χειριστηρίων (ακόμη και στην περίπτωση των PTWs)- οι σωματικές αναπηρίες δεν πρέπει απαραίτητα να αποτελούν εμπόδιο για την απόκτηση άδειας οδήγησης. Αυτό σημαίνει επίσης ότι πρέπει να είναι δυνατή η παρακολούθηση της εκπαίδευσης και των εξετάσεων με όχημα που έχει προσαρμοσμένα χειριστήρια. Η άδεια που χορηγείται από τις αρχές ενός κράτους μέλους για οδήγηση με αυτόν τον τρόπο πρέπει να αναγνωρίζεται και στις υπόλοιπες χώρες μέλη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περίπτωση χρόνιων ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της κακής όρασης, ή/και χρήσης φαρμάκων που μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα οδήγησης.

4. Εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία. Εδώ ζητάμε προσοχή για τη χρήση ρυμουλκούμενων από μοτοσυκλέτες. Το συγκεκριμένο θέμα εξακολουθεί να μη ρυθμίζεται, ενώ σε ορισμένα κράτη μέλη επιτρέπεται και σε άλλα όχι. Επίσης, η χρήση ελαφριάς μοτοσυκλέτας (<125cc) με άδεια οδήγησης Β πρέπει να ρυθμιστεί σε επίπεδο ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ελάχιστων απαιτήσεων για την εκπαίδευση. Τώρα αρκετά κράτη μέλη έχουν τους δικούς τους κανονισμούς και απαιτήσεις, αλλά αυτό ισχύει μόνο στο έδαφός τους και όχι διασυνοριακά. Αυτές οι ελαφριές μοτοσυκλέτες χρησιμοποιούνται κυρίως σε κυκλοφορία χαμηλών ταχυτήτων από commuters που προσπαθούν να αποφύγουν το μποτιλιάρισμα. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στη μείωση της αστικής συμφόρησης. Προτείνουμε στην Επιτροπή να ξεκινήσει μια αξιολόγηση κόστους-οφέλους στο θέμα.

5. Αμοιβαία αναγνώριση των ψηφιακών αδειών οδήγησης. Υποστηρίζουμε τη θέσπιση ενός πλαισίου για τις ψηφιακές άδειες οδήγησης.”

https://bit.ly/MOTO_681

Επικαιρότητα

Ε.Ε.: Χάνεται ο στόχος της οδικής ασφάλειας – Προτείνει ακόμη περισσότερους περιορισμούς και αστυνόμευση

Το πόρισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφάλειας των Μεταφορών καταλήγει σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων – Ο καλός βορράς και ο απείθαρχος νότος

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

16/7/2026

Στα τέλη του Ιούνη δημοσιεύτηκε το πόρισμα του ETSC, European Transport Safety Council ή Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών, για τα πεπραγμένα της γηραιάς ηπείρου στον τομέα της οδικής ασφάλειας. Πρόκειται για μια μελέτη που έγινε σε ένα ενδιάμεσο στάδιο της δεκαετίας 2020-2030, για την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε ως στόχο να μειωθούν στο μισό οι θάνατοι από τροχαία.

Τέσσερα χρόνια πριν φτάσουμε στο 2030, το ETSC διαπιστώνει πως ο ρυθμός μείωσης των θανάτων σε τροχαία είναι ο μισός από τον επιθυμητό, κάτι που σημαίνει πως ο στόχος πιθανότατα δεν θα επιτευχθεί.

Το 2025 περίπου 19.500 άνθρωποι έχασαν τις ζωές τους σε τροχαία και περισσότεροι από 100.000 τραυματίστηκαν σοβαρά. Αυτό ωστόσο συνιστά μείωση κατά 15% από τα επίπεδα προ covid, δηλαδή ως το 2019, ενώ η Ε.Ε. αναζητούσε μια μείωση της τάξης του 31% για να βγει ο στόχος του 2030.

eu road death rates — Με γαλάζιο η καμπύλη που αντιστοιχεί στην μετρήσιμη πραγματικότητα, με μπλε σκούρο η καμπύλη που στόχευε η Ε.Ε.

Αυτό σημαίνει επιπλέον πως για τα επόμενα χρόνια ως το τέλος αυτής της δεκαετίας η ετήσια μείωση θα πρέπει να είναι διπλάσια του τρέχοντος ρυθμού για να επιτευχθεί το ποθητό αποτέλεσμα.

Η μελέτη ενσωματώνει στοιχεία από 31 χώρες, περιλαμβάνοντας τις 27 χώρες-μέλη της Ε.Ε. – που έχουν δεσμευτεί στον στόχο του 2030 – συν τις Μεγάλη Βρετανία, Ελβετία, Νορβηγία και Σερβία.

Το συμπέρασμα που αβίαστα αναδύεται από την επεξεργασία των στατιστικών στοιχείων από τις χώρες αυτές είναι πως κάποιες λίγες έχουν υπερβεί τους στόχους τους, ενώ οι περισσότερες υπολείπονται, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Τη μεγαλύτερη μείωση σε θανάτους από τροχαία μετά το 2019 σημειώνει η Πολωνία με 43%, ενώ πάνω από τον στόχο κινήθηκαν στο διάστημα αυτό η Δανία (32%) και το Βέλγιο (31%).

Η Νορβηγία και η Σουηδία δεν εμφάνισαν ανάλογα μεγάλα ποσοστά μείωσης, αλλά δεν χρειαζόταν κιόλας καθώς αυτές είναι οι δύο χώρες που ήδη είχαν τα μικρότερα ποσοστά θανατηφόρων τροχαίων σε όλη την Ευρώπη, με 19 θανάτους ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους.

Υπάρχει δε και το αντιπαράδειγμα της Ολλανδίας, η οποία εμφάνισε αύξηση των θανάτων σε τροχαία κατά την τελευταία δεκαετία και είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με επίδοση που επιδεικνύει “λάθος” πρόσημο.

Η δε Ελλάδα, κατά την προηγούμενη δεκαετία ήταν σταθερά μεταξύ των χειρότερων κρατών σε θανάτους από τροχαία, με πάνω από 113 ανά εκατομμύριο κατοίκων την πρώτη δεκαετία του 2000. Το 2015 η χώρα μας είχε βελτιώσει πολύ τη θέση της, αλλά παρέμενε μεταξύ των χειρότερων παραδειγμάτων με πάνω από 68 θανάτους ανά εκατομμύριο. Αφήσαμε πίσω την κόκκινη αυτή ζώνη για να περάσουμε στη δεύτερη χειρότερη το τελευταίο διάστημα (2020-2025) όπου βρίσκονται χώρες με 44-55 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, όπως οι Πορτογαλία, Ιταλία, Γαλλία, Αυστρία και Ουγγαρία. Μάλιστα το 2021 το ETSC είχε βραβεύσει την Ελλάδα για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση σε θανατηφόρα ατυχήματα εκείνη τη χρονιά.

Το πρόβλημα τώρα είναι πώς το ETSC, βλέποντας πως ο στόχος δεν επιτυγχάνεται, στρέφει τα βέλη του προς κάθε σκέψη ή τακτική που θεωρεί πως εκτροχιάζει τον σκοπό του. Έτσι επιτίθεται εναντίον μέτρων που είχαν περισσότερο οικονομική χροιά, όπως το πάγωμα των απαιτήσεων για εξοπλισμό ασφαλείας στα μικρά ηλεκτρικά αυτοκίνητα για μια δεκαετία, απόφαση που είχε ληφθεί για να βοηθήσει την εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης διατηρώντας το κόστος τους σε σταθερά επίπεδα.

Ζητά από την Ε.Ε. να μην κάνει καμιά υποχώρηση στα στάνταρ ασφαλείας των οχημάτων (όπως η προαναφερθείσα για ηλεκτρικά αυτοκίνητα), ενώ προτείνει οριζόντια θέσπιση ορίων ταχύτητας 30 km/h στις πόλεις, 70 km/h στους επαρχιακούς και 120 km/h στους αυτοκινητοδρόμους.

Θέλει επίσης από τα κράτη-μέλη να εντείνουν την επιβολή του νόμου – βλέπε ακόμη περισσότερα μπλόκα και τεχνικοί έλεγχοι – και να δώσουν περισσότερα κονδύλια για την οδική ασφάλεια.

Αν δεν διαβάσατε πουθενά σε αυτό το κείμενο τη λέξη “παιδεία”, μην ψάχνετε, δεν σας διέφυγε, απλώς δεν υπάρχει καν. Η κλασική λύση κάθε πολιτικού φορέα είναι πάντα η ίδια: αστυνόμευση, αστυνόμευση κι άλλη αστυνόμευση. Αυτή όμως είναι μόνο μια πτυχή του προβλήματος και δυστυχώς η λιγότερο αποδοτική, καθώς στοχεύει στις συνέπειες του προβλήματος και όχι στις αιτίες του.

Αν θεωρείται πρόβλημα όταν κάποιος τρέχει πολύ γρήγορα με τη μοτοσυκλέτα μου, είναι ακόμη χειρότερο πρόβλημα να θεωρεί ως αναφαίρετο δικαίωμά του να τρέχει. Το δε κράτος, όχι απλώς δεν φρόντισε από νωρίς να του μάθει τι σημαίνει υπευθυνότητα στην κοινωνία που όλοι μαζί ζούμε, αλλά δεν του προσφέρει και καμιά εναλλακτική για να μπορεί να ξεμπουκώσει νόμιμα.

autobahn — Το μαγικό σήμα των γερμανικών Autobahn που δηλώνει πως δεν υπάρχει όριο ταχύτητας

Η Γερμανία είναι η μόνη χώρα σε όλη την Ευρώπη που έχει αυτοκινητόδρομους χωρίς όρια ταχύτητας και ταυτόχρονα απολαμβάνει μια από τις καλύτερες επιδόσεις σε οδική ασφάλεια με λιγότερους από 34 θανάτους ανά εκατομμύριο. Αυτό με τη λογική του ETSC θα έπρεπε να είναι πρακτικά αδύνατον. Ίσως λοιπόν να μην είναι η ίδια η ταχύτητα το πρόβλημα, αλλά το πώς και πότε τη χρησιμοποιούμε.

Αν λοιπόν υπάρχει κάτι με ουσιαστική αξία σε αυτήν την έκθεση, κρύβεται στις λέξεις “περισσότερα κονδύλια για την οδική ασφάλεια”. Ναι, χρειάζονται πόροι, όχι όμως για νέα περιπολικά και κάμερες μόνο, αλλά για σωστούς δρόμους και για εκπαιδευτικά προγράμματα που να μαθαίνουν στα παιδιά τη σωστή κουλτούρα οδήγησης πριν πιάσουν τιμόνι, αντί για συμμόρφωση υπό τον φόβο του προστίμου.

https://bit.ly/MOTO_681