Χειροποίητη εξάτμιση Τιτανίου σε δουλειά έργο τέχνης - VIDEO κατασκευής

Ιάπωνας ειδικός σε BMW
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/9/2021

Το 2015 ανακάλυψα κάπου έξω από το Τόκυο τον Shiro Nakajima, όχι τον ίδιο απευθείας, αλλά την δουλειά του παρατηρώντας μία παλιά BMW σε ένα συνεργείο. Όχι ένα τυχαίο συνεργείο όμως, αλλά ΤΟ συνεργείο από το οποίο δημιουργήθηκε το άθλημα gymkhana! Είναι μία διαφορετική και παλαιότερη ιστορία που οι αναγνώστες του MOTO σίγουρα θα θυμούνται. Είχα πάει εκεί για να γνωρίσω τον πρωτο-μάστορα του αθλήματος και μου είχε κάνει εντύπωση μία από τις μοτοσυκλέτες που είχε στο μαγαζί ρωτώντας λεπτομέρειες και λαμβάνοντας περιγραφή με λόγια θαυμασμού για τον Nakajima. Λεπτομέρεια αλλά οι Ιάπωνες μηχανικοί μιλάνε με σεβασμό για κάποιον άλλο μηχανικό ή δεν μιλάνε καθόλου, σε καμία περίπτωση δεν περνάνε στο αντίθετο ρεύμα όμως, όπως γίνεται σε εμάς εδώ. Μου είχε κάνει εντύπωση τότε που υπάρχει ένα ειδικός στην ανακατασκευή των BMW στην Ιαπωνία και στο βαθμό που νοείται «ειδικός» σε μία τέτοια αγορά. Δηλαδή ιδιαίτερα ικανός! Ο Nakajima είχε μόλις ένα χρόνο πριν ξεκινήσει το 46Works και εκείνη την εποχή γινόταν γνωστός μέσα από την συνεργασία του με την BMW Motorrad με ένα custom R nine T που κέρδιζε συνέχεια αντίστοιχους διαγωνισμούς.

ο χώρος εργασίας του Nakajima - το 46works

Ο Nakajima δεν περιορίζεται στις BMW μόνο, έχει customάρει και KTM RC8 όπως και Ιαπωνικές μοτοσυκλέτες όμως είναι γνωστός κυρίως για τις BMW. Πολύ πριν από αυτό μάλιστα, πίσω στο 2001 όταν ξεκινούσε το πρώτο του μαγαζί. Είχε λοιπόν ήδη σχεδόν μία δεκαετία παγκόσμιας φήμης σε μία εποχή χωρίς social media, μέχρι να καταφέρω να δω δουλειά του από κοντά.

Αφορμή το τελευταίο του video που ανέβασε στο κανάλι του φτιάχνοντας μία χειροποίητη εξάτμιση τιτανίου. Δεν είναι το πρώτο τέτοιο video που ανεβάζει αλλά είναι σίγουρα το πιο καλοφτιαγμένο. Το τιτάνιο είναι δύσκολο μέταλλο και όσοι το δουλεύουν είναι λίγοι και πολύ καλοί στην δουλειά τους. Αναγκάστηκαν να γίνουν γιατί κάθε λάθος και κάθε αποτυχία κοστίζει πάρα πολύ σε υλικό.

Αναμφισβήτητα τα πρωτεία τα είχε και τα έχει ο Igor Akrapovic που η επίσκεψη στο εργοστάσιό του είναι στο top3 της καριέρας μου μέχρι στιγμής! Οι λύσεις που μόνος του βρήκε για να κατασκευάζει σωλήνες τιτανίου, να τους κουρμπάρει και να τους κολλάει είναι η επιτομή της βιομηχανικής παραγωγής τιτανίου και αξεπέραστη έως και σήμερα.

Εδώ έχουμε μία διαφορετική περίπτωση, έναν καλλιτέχνη όπως θα δείτε στο παρακάτω video που ο τρόπος δουλειάς του -φαίνεται ξεκάθαρα- τον κάνει να ανήκει σε ένα μικρό ποσοστό εκεί έξω. Δεν πιάνουν όλοι το τιτάνιο να αρχίσουν να το «στρίβουν» το κάνουν λίγοι. Κι αυτό είναι ένα ωραίο παράδειγμα:

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις