Χειροποίητη εξάτμιση Τιτανίου σε δουλειά έργο τέχνης - VIDEO κατασκευής

Ιάπωνας ειδικός σε BMW
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/9/2021

Το 2015 ανακάλυψα κάπου έξω από το Τόκυο τον Shiro Nakajima, όχι τον ίδιο απευθείας, αλλά την δουλειά του παρατηρώντας μία παλιά BMW σε ένα συνεργείο. Όχι ένα τυχαίο συνεργείο όμως, αλλά ΤΟ συνεργείο από το οποίο δημιουργήθηκε το άθλημα gymkhana! Είναι μία διαφορετική και παλαιότερη ιστορία που οι αναγνώστες του MOTO σίγουρα θα θυμούνται. Είχα πάει εκεί για να γνωρίσω τον πρωτο-μάστορα του αθλήματος και μου είχε κάνει εντύπωση μία από τις μοτοσυκλέτες που είχε στο μαγαζί ρωτώντας λεπτομέρειες και λαμβάνοντας περιγραφή με λόγια θαυμασμού για τον Nakajima. Λεπτομέρεια αλλά οι Ιάπωνες μηχανικοί μιλάνε με σεβασμό για κάποιον άλλο μηχανικό ή δεν μιλάνε καθόλου, σε καμία περίπτωση δεν περνάνε στο αντίθετο ρεύμα όμως, όπως γίνεται σε εμάς εδώ. Μου είχε κάνει εντύπωση τότε που υπάρχει ένα ειδικός στην ανακατασκευή των BMW στην Ιαπωνία και στο βαθμό που νοείται «ειδικός» σε μία τέτοια αγορά. Δηλαδή ιδιαίτερα ικανός! Ο Nakajima είχε μόλις ένα χρόνο πριν ξεκινήσει το 46Works και εκείνη την εποχή γινόταν γνωστός μέσα από την συνεργασία του με την BMW Motorrad με ένα custom R nine T που κέρδιζε συνέχεια αντίστοιχους διαγωνισμούς.

ο χώρος εργασίας του Nakajima - το 46works

Ο Nakajima δεν περιορίζεται στις BMW μόνο, έχει customάρει και KTM RC8 όπως και Ιαπωνικές μοτοσυκλέτες όμως είναι γνωστός κυρίως για τις BMW. Πολύ πριν από αυτό μάλιστα, πίσω στο 2001 όταν ξεκινούσε το πρώτο του μαγαζί. Είχε λοιπόν ήδη σχεδόν μία δεκαετία παγκόσμιας φήμης σε μία εποχή χωρίς social media, μέχρι να καταφέρω να δω δουλειά του από κοντά.

Αφορμή το τελευταίο του video που ανέβασε στο κανάλι του φτιάχνοντας μία χειροποίητη εξάτμιση τιτανίου. Δεν είναι το πρώτο τέτοιο video που ανεβάζει αλλά είναι σίγουρα το πιο καλοφτιαγμένο. Το τιτάνιο είναι δύσκολο μέταλλο και όσοι το δουλεύουν είναι λίγοι και πολύ καλοί στην δουλειά τους. Αναγκάστηκαν να γίνουν γιατί κάθε λάθος και κάθε αποτυχία κοστίζει πάρα πολύ σε υλικό.

Αναμφισβήτητα τα πρωτεία τα είχε και τα έχει ο Igor Akrapovic που η επίσκεψη στο εργοστάσιό του είναι στο top3 της καριέρας μου μέχρι στιγμής! Οι λύσεις που μόνος του βρήκε για να κατασκευάζει σωλήνες τιτανίου, να τους κουρμπάρει και να τους κολλάει είναι η επιτομή της βιομηχανικής παραγωγής τιτανίου και αξεπέραστη έως και σήμερα.

Εδώ έχουμε μία διαφορετική περίπτωση, έναν καλλιτέχνη όπως θα δείτε στο παρακάτω video που ο τρόπος δουλειάς του -φαίνεται ξεκάθαρα- τον κάνει να ανήκει σε ένα μικρό ποσοστό εκεί έξω. Δεν πιάνουν όλοι το τιτάνιο να αρχίσουν να το «στρίβουν» το κάνουν λίγοι. Κι αυτό είναι ένα ωραίο παράδειγμα:

Η FIM ρίχνει στον κατασκευαστή την ευθύνη που ο Bulega δανείστηκε αγωνιστικό κράνος

Η FIM ρίχνει την ευθύνη σε κατασκευαστές που άργησαν να προβούν στη σχετική διαδικασία για τα αγωνιστικά κράνη
FIM racing homologation label
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/2/2026

Ο εναρμονισμός με τις νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 δεν εξελίχθηκε εντελώς ομαλά και το γεγονός απέκτησε δημοσιότητα κατά τον πρώτο αγώνα του Motul WSBK 2026 στο Phillip Island, όπου ο Nicolo Bulega αγωνίστηκε με δανεικό κράνος και όχι με το επίσημο ΚΥΤ που θα φορά την υπόλοιπη χρονιά.

Όπως προέκυψε, το πρόβλημα εντοπίζεται στη διαδικασία πιστοποίησης των κρανών κατά τις νέες προδιαγραφές FRHPhe-02, καθώς υπάρχει μόνο ένα εργαστήριο στον κόσμο - στην Ισπανία συγκεκριμένα - εξουσιοδοτημένο να διεξάγει τα κατάλληλα τεστ και να δώσει την ομολογκασιόν. Η FIM, με τη σειρά της, βλέποντας τα σχετικά δημοσιεύματα ανά τον κόσμο προβαίνει τώρα σε επίσημη ανακοίνωση προκειμένου να διαλευκάνει το τοπίο.

Ξεκινώντας, η διεθνής Ομοσπονδία υπερασπίζεται το γεγονός ότι υπάρχει μόνο ένα εγκεκριμένο εργαστήριο για τη δουλειά αυτή, καθώς θεωρεί πως είναι ο μοναδικός τρόπος να εγγυηθεί την απόλυτη αξιοπιστία της διαδικασίας.

Στη συνέχεια υπενθυμίζει πως οι νέες προδιαγραφές δεν είναι και τόσο “νέες” για τους κατασκευαστές, καθώς έχουν θεσπιστεί από το 2022 και όλοι οι κατασκευαστές κρανών είχαν συμφωνήσει πως το 2026 θα είναι ο χρόνος εφαρμογής τους.

Ως παράδειγμα η FIM αναφέρει τις Arai, LS2 και 6D που είχαν σπεύσει να αποκτήσουν τη νέα ομολογκασιόν πολύ έγκαιρα, το 2022, 2023 και 2024 αντιστοίχως.

Συνεχίζει εξηγώντας πως οι περισσότεροι κατασκευαστές κατέθεσαν τα κράνη τους για πιστοποίηση τον Σεπτέμβριο του 2025, αλλά κάποιοι εξ αυτών ζήτησαν να γίνουν πρώτα ιδιωτικά τεστ πριν το επίσημο. Ο λόγος, όπως αποδείχθηκε, ήταν πως κάποιοι επιχείρησαν να περάσουν παλαιότερα μοντέλα κρανών τους από τη δοκιμή, στην οποία φυσικά απέτυχαν καθώς οι νέες προδιαγραφές της FIM υπερβαίνουν κατά πολύ αυτές που εξασφαλίζουν πιστοποιήσεις όπως οι εμπορικές ECE 22.06, Snell M2020 και JIS T8133, αλλά και η προηγούμενη αγωνιστική ομολογκασιόν FRHPhe-01.

Αυτό σήμαινε πως οι συγκεκριμένοι κατασκευαστές θα έπρεπε να κατασκευάσουν νέα κράνη για να πάρουν το σφραγίδα FRHPhe-02, αφού τα πολύ αυστηρότερα τεστ του τελευταίου κανονισμού περιλαμβάνουν νέες δοκιμασίες και μεγαλύτερες καταπονήσεις από πριν.

Η διαδικασία πιστοποίησης είναι από μόνη της εξαιρετικά χρονοβόρα, καθώς πρέπει να περάσουν όλες τις δοκιμές και ελέγχους τέσσερα κράνη από κάθε μοντέλο και δη σε όλα τα μεγέθη κελύφους.

Αν κάποιο από αυτά αποτύχει σε ένα τεστ, αυτό σημαίνει πίσω στο εργοστάσιο, νέα κατασκευή και επιστροφή εκ νέου για δοκιμές μέχρι να ικανοποιηθούν οι προδιαγραφές της FIM. Αυτή είναι μια ανελαστική διαδικασία που δεν μπορεί να επισπευστεί και η εμπειρία έδειξε πως συχνά δεν ήταν εύκολο ούτε καν να βρεθεί ο κατάλληλος χρόνος για να κλειστεί το τεστ από το ισπανικό εργαστήριο.

Μάλιστα η FIM αναφέρει παράδειγμα κατασκευαστή (που δεν ονοματίζεται) ο οποίος αιτήθηκε τεστ για κράνος μόλις τον Ιανουάριο του 2026! Αναφέρει επίσης άλλο παράδειγμα κατασκευαστή, επίσης ανώνυμου, για τον οποίο χρειάστηκε να επαναληφθεί επτά φορές η διαδικασία μέχρις ότου το συγκεκριμένο κράνος να αποκτήσει το πολυπόθητο ταμπελάκι της κεντρικής φωτογραφίας στο λουράκι του.

Κατά τη FIM οι νέες αγωνιστικές προδιαγραφές FRHPhe-02 θεσπίστηκαν για να εγγυηθούν τη βέλτιστη δυνατή προστασία των αναβατών, με δοκιμές που εξετάζουν ένα σωρό τρομακτικά σενάρια και υποβάλλουν τα κράνη σε εξαιρετικά απαιτητικές δοκιμασίες.

Και, όπως φαίνεται από τη διευκρίνηση αυτή της FIM, τα όσα κυκλοφόρησαν το προηγούμενο διάστημα σχετικά με τις καθυστερήσεις στην ομολογκασιόν των αγωνιστικών κρανών δεν ήταν ανακριβή μεν, αλλά ούτε και όλη η αλήθεια. Γνωρίζοντας δε τώρα πως η μετάβαση στις FRHPhe-02 είχε κανονιστεί από το 2022 με σύμφωνους όλους τους κατασκευαστές - ως ισχυρίζεται η FIM - μάλλον δικαιώνουν τη διεθνή Ομοσπονδία, ακόμη κι αν το ένα και μοναδικό εργαστήριο όντως φαντάζει λίγο για να καλύψει δεκάδες κατασκευαστές με πολλά μοντέλα κρανών που απευθύνονται τόσο σε ασφάλτινους όσο και χωμάτινους αγώνες.