Η νέα μέθοδος εξελασμένων αλουμινένιων τροχών της Yamaha

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

3/12/2021

Εξελιγμένη για το καινούργιο MT-09 του 2021, η μέθοδος για τους εξελασμένους τροχούς της Yamaha, αποτελεί μια καινοτομία στην προσπάθεια μείωσης του βάρους κατά την διάρκεια της κατασκευής. Ένας από τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν στην εξέλιξη και την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου για πρώτη φορά στον κόσμο σε μαζικής παραγωγής μοτοσυκέτα, ήταν η δημιουργία ενός ειδικού κράματος αλουμινίου ειδικά για αυτή την μέθοδο, από το τμήμα έρευνας υλικών του εργοστασίου.

Ένα μέλος του τμήματος με εξειδίκευση στο αλουμίνιο, ο οποίος έπαιξε βασικό ρόλο στην εξέλιξη και την δημιουργία των πανάλαφρων τροχών του ΜΤ-09, είναι η Kahori Oshima, η οποία εξηγεί και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε στην όλη διαδικασία.

"Η αλλαγή μερικών μόνων παραμέτρων μπορεί να μεταβάλλει εντελώς το πώς αντιδρά το αλουμίνιο ή την "προσωπικότητά" του", λέει η Oshima, η οποία μιλάει προσδίδοντας μια ανθρώπινη προσωπικότητα στο υλικό. "Μπορεί μερικές φορές να είναι ευαίσθητο χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο για μετατροπές". Παρά όμως αυτήν την ιδιαίτερη "προσωπικότητα", το αλουμίνιο είναι ένα από τα βασικά υλικά στην κατασκευή μοτοσυκλετών, και όχι μόνο.

Γι' αυτό το λόγο η Oshima αποτελεί ένα "κεφάλαιο" για την Yamaha, με τον Υπεύθυνο του τμήματος να την παρομοιάζει σαν μία "μπάργουμαν για αλουμίνια", με την Yamaha να εξυμνεί την ικανότητά της να φτιάχνει τέτοιου είδους κοκτέιλ.

Πέρα από αυτό όμως, ενώ αναφερόμαστε στο υλικό γενικά ως αλουμίνιο, οι απαιτήσεις που υπάρχουν από το συγκεκριμένο υλικό μπορεί να διαφέρουν πάρα πολύ, ανάλογα με το προϊόν, το πού θα χρησιμοποιηθεί το κάθε εξάρτημα, αλλά και την μέθοδο μηχανουργικής κατεργασίας που χρησιμοποιείται. Η Yamaha έχει έναν μεγάλο… τσελεμεντέ με ανάλογες "συνταγές" που έχουν δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια από το αντίστοιχο τμήμα του εργοστασίου και πάνω σε αυτό χτίζονται και οι νέες.

Όπως αναφέρει η Oshima στις δηλώσεις της, η Yamaha έχει ως αρχή της να είναι πάντα πρωτοπόρος σε ό,τι αφορά το αλουμίνιο και αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλες οι εξιλάσεις γίνονται μέσα στο εργοστάσιο από την απαρχή της δημιουργίας του.

Για να "δουλευτεί" το αλουμίνιο απαιτούνται ο εξαιρετικά προσεκτικός έλεγχος της θερμοκρασίας του λιωμένου υλικού, η μίξη του "μυστικού" χαρμανιού από επιπλέον στοιχεία και η θερμική κατεργασία του διαμορφωμένου κομματιού για το φινίρισμα. Ο ρόλος της Oshima ως ερευνήτρια, είναι να ανατρέξει στην εμπειρία και τις γνώσεις της για να προτείνει νέες ιδέες που θα αφορούν την ισορροπία ανάμεσα στην ακαμψία και τις ελαστικότητες, η οποία θα πρέπει να συνδυαστεί με την συνολική αντοχή, αλλά και την ωραία εξωτερική εμφάνιση…

Οι νέοι αλουμινένιοι τροχοί που έχουν τοποθετηθεί στο πιο πρόσφατο ΜΤ-09, έχουν κατασκευαστεί με την μέθοδο που αποτελεί την τελευταία ανακάλυψη της Oshima. Ένας από τους στόχους που έθεσαν στην Yamaha κατά την διάρκεια εξέλιξης του μοντέλου, ήταν η θεαματική μείωση του βάρους, βασιζόμενοι στην ιδέα πως αν αυξήσεις τα βασικά χαρακτηριστικά του αλουμινίου, θα προκύψουν νέες καινοτομίες.

Το τμήμα των μηχανολόγων και το τμήμα κατασκευής συμμετείχαν ενεργά στο project και δημιούργησαν ένα ειδικό κράμα αλουμινίου και μια ειδική διαδικασία θερμικής επεξεργασίας. Αυτός ο συνδυασμός έδωσε την δυνατότητα στο εργοστάσιο να προσφέρει τους πρώτους τροχούς μοτοσυκλέτας μαζικής παραγωγής με την μέθοδο της εξέλασης με ροή. Η Yamaha τους ονόμασε SinForged Wheels, όπου το πάχος της ζάντας είναι μόλις στα 2mm (σε σχέση με τα 3,5mm του προηγούμενου μοντέλου), ενώ η μείωση του βάρους και από τους δύο τροχούς (εμπρός-πίσω) είναι 700 γραμμάρια.

Για να δώσουμε μια εικόνα πως λειτουργεί η μέθοδος αυτή, φανταστείτε πως ξεκινάμε αρχικά από ένα χυτό κομμάτι που έχει τα βασικά χαρακτηριστικά (σχήμα και μπράτσα.) Στη συνέχεια το κομμάτι τοποθετείται πάνω σε έναν επίπεδο τροχό που γυρίζει πολύ γρήγορα, σαν να ήταν τόρνος. Όσο γυρίζει, μια πολύ δυνατή φλόγα ζεσταίνει το υλικό για να αποκτήσει ευκαμψία και ένας τύπου ρουλεμάν που βρίσκεται στο εσωτερικό του τροχού παίζει το ρόλο που θα έπαιζε το χέρι ενός αγγειοπλάστη στο κομμάτι του πηλού που περιστρέφεται, για να του δώσει το τελικό σχήμα. Αυτή η διαδικασία συμπιέζει και την δομή του υλικού για να αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή. Στο τέλος γίνεται το φινίρισμα και η τελική επεξεργασία, αλλά με πολύ λιγότερη πολυπλοκότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους εξελασμένους τροχούς.

"Η πιο μεγάλη δυσκολία ήταν ότι δεν είχαμε σημείο αναφοράς για να συνεχίσουμε από εκεί. Χωρίς αυτό, δεν μπορούσαμε να καθορίσουμε τον στόχο μας, οπότε ήταν δύσκολο να φτιάξουμε ένα υλικό και παράλληλα να δημιουργήσουμε την κατάλληλη μέθοδο αξιολόγησης", λέει η Oshima. "Για παράδειγμα, αν λάβουμε υπόψιν μας μόνο την αντοχή, το αλουμίνιο δεν μπορεί να νικήσει το σίδερο. Αλλά από την άλλη, το αλουμίνιο έχει πλεονεκτήματα όπως το χαμηλότερο βάρος, δεν σκουριάζει, είναι εύκολη η κατεργασία του και είναι πιο όμορφο. Ακόμη και το "Monozukuri" μας (σ.σ. η ιαπωνική λέξη για την παραγωγή και τον τρόπο που γίνονται τα πράγματα) αλλάξει στο μέλλον, το αλουμίνιο θα παραμείνει μέσα στις επιλογές μας."

Το βέβαιο είναι πως η αρχή που έγινε με το ΜΤ-09 θα έχει και συνέχεια και σε άλλα μοντέλα της Yamaha. Τα οφέλη από το μικρότερο μη αναρτώμενο βάρος στην δημιουργία του γυροσκοπικού φαινομένου και κατ' επέκταση στην συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας, αλλά και στην διατήρηση του κόστους χαμηλά καθώς είναι μια πιο φτηνή παραγωγική διαδικασία, αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο για την Yamaha.

H Yamaha έχει μεγάλη παράδοση στην χύτευση, από τα πλαίσια των πιάνων της Nippon Gakki Co. Ltd (η σημερινή Yamaha Corporation). Σε εκείνες τις τεχνικές βασίστηκε για να φτιάξει εξαρτήματα και τον κινητήρα για την πρώτη μοτοσυκλέτα της η Yamaha το 1955, το ΥΑ-1. Από τότε, η Yamaha έχει προχωρήσει με την χύτευση πάρα πολλών εξαρτημάτων, όχι μόνο για κινητήρες, αλλά για πλαίσια, για προϊόντα θαλάσσης, κινητήρες αυτοκινήτων κ.α. Είναι μάλιστα από τους λίγους κατασκευαστές μοτοσυκλετών στον κόσμο που κάνουν χύτευση μεγάλων και μικρών εξαρτημάτων μέσα στο ίδιο το εργοστάσιο.

Πέρα από την χύτευση αλουμινένιων τροχών σε κενό αέρα, η Yamaha έχει καταφέρει την χύτευση τροχών από μαγνήσιο σε μαζική παραγωγή για το YZF-R1 το 2015. Η διαδικασία της εξέλασης με ροή για την δημιουργία των SpinForged τροχών, χρησιμοποιείται ήδη στην κατασκευή τροχών για αυτοκίνητα, αλλά οι τροχοί των μοτοσυκλετών απαιτούν μια ωραία εμφάνιση και από τις δύο όψεις τους, γι' αυτό και η χρήση της συγκεκριμένης μεθόδου είχε αρκετά μεγάλες δυσκολίες.

Προκειμένου να ξεπεραστούν αυτές, η Yamaha επέλεξε με προσοχή το είδος του αλουμινίου, έκανε διαρκείς δοκιμές με διαφορετικούς συνδυασμούς κραμάτων, έτσι ώστε να πετύχει την σωστή αντοχή, ενώ μεγάλη μελέτη έγινε και για την θερμική κατεργασία.

Να θυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο τμήμα του εργοστασίου της Yamaha έχει φέρει πολλές πρωτιές και καινοτομίες στην μοτοσυκλέτα, όπως η ελεγχόμενης πλήρωσης χύτευση (CF die-casting), μια τεχνολογία που δίνει την δυνατότητα μαζικής παραγωγής εξαρτημάτων με μεγάλο μέγεθος και λεπτού πάχους, όπως στους DiASil κυλίνδρους της εταιρείας.

https://bit.ly/MOTO_680

Επικαιρότητα

Ο πρόεδρος της ΑΕΚ, Μάριος Ηλιόπουλος, προανήγγειλε πίστα στην Πάτρα – 30 χρόνια υποσχέσεις [Video]

Για μια φορά ακόμη εξαγγέλλεται μια πίστα διεθνών προδιαγραφών στη χώρα μας, αυτή τη φορά πάντως όχι από πολιτικό πρόσωπο

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

22/6/2026

Ο πρόεδρος της ποδοσφαιρικής ΑΕΚ και ιδιοκτήτης της Seajets, Μάριος Ηλιόπουλος, πυροδότησε μια εκρηκτική είδηση σε εκδήλωση στην Πάτρα. Μιλώντας ενώπιον του κοινού από το βήμα ο εφοπλιστής ανακοίνωσε πως έβαλε την υπογραφή του στη θεμελίωση ενός νέου αυτοκινητοδρομίου στην πόλη της Πελοποννήσου.

«Θα αναφερθώ σε ένα μεγάλο γεγονός αγάπης, ένα γεγονός που θα κάνει σεισμό. Η έκπληξη της βραδιάς. Αυτό που αναγεννήθηκε από τη μεγάλη μου αγάπη, τον αθλητισμό και τον μηχανοκίνητο αθλητισμό. Έβαλα προ ολίγων ημερών την υπογραφή μου για τον πρώτο λίθο πραγματοποίησης, για την κατασκευή του καλύτερου, διεθνών προδιαγραφών, αυτοκινητοδρομίου εδώ στην Πάτρα.»

Ο κ. Ηλιόπουλος είχε ξεκινήσει από πέρυσι να εκδηλώνει έμπρακτα το ενδιαφέρον του για την αναβίωση της πίστας στη Χαλανδρίτσα, καθώς είχε εκφράσει προφορικά την πρόθεσή του να αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο μετοχών της εταιρείας Αυτοκινητοδρόμιο Πατρών Α.Ε.. Η συνέχεια σε αυτή τη διαδικασία ήρθε τώρα, καθώς εταιρεία συμφερόντων του κατέθεσε δεσμευτική πρόταση προς τους μετόχους της εν λόγω εταιρείας για εξαγορά του 85% των μετοχών της.

Με αντίτιμο της τάξης των 3,5 εκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα του ημερήσιου Τύπου, ο κ. Ηλιόπουλος φέρεται να έχει θέσει δύο προϋποθέσεις. Πρώτον, η συμφωνία δεν θα προχωρήσει αν δεν αφορά το 85% των μετοχών και, δεύτερον, η συναλλαγή να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο ως την 31η Ιουλίου 2026. Παράλληλα, η εταιρεία του θα αναλάβει και όποιες άλλες υφιστάμενες οικονομικές υποχρεώσεις υπάρχουν σε εκκρεμότητα προς τρίτους.

Η κατασκευή πίστας στη Χαλανδρίτσα συνιστά μιαν ιστορία που κρατά από το μακρινό 1995, όταν και συστάθηκε ως εταιρεία η “Αυτοκινητοδρόμιο Πατρών Α.Ε.”, με στόχο την κατασκευή του στη θέση Ρέντες του Δημοτικού Διαμερίσματος Χαλανδρίτσας, περίπου 20 χιλιόμετρα έξω από την Πάτρα.

Διαβάστε σχετικά: Το αμαρτωλό ιστορικό της πίστας στην Χαλανδρίτσα

Το αποκορύφωμα στην πορεία της μη-κατασκευής της πίστας ήταν πιθανότατα το 2011, όταν τα ελληνικά ΜΜΕ πλημμύρισαν από μεγαλόσχημες δηλώσεις για έγκριση των προδιαγραφών της πίστας από τη FIA για αγώνα F1, ωστόσο ουσιαστικά το έργο δεν ξεκίνησε ποτέ και μάλιστα έχει κοστίσει πολλά χρήματα στους Έλληνες φορολογούμενους για να μην γίνει απολύτως τίποτα στην πορεία αυτών των 31 ετών.

Ακόμη χειρότερα, η Αυτοκινητοδρόμιο Πατρών ΑΕ φέρεται να βρίσκεται σε δεινή οικονομική θέση, καθώς η έκταση 1.145 στρεμμάτων που έχει αγοράσει από το 1998 για την κατασκευή της πίστας απειλείται ήδη από το 2013 από μεγάλες ληξιπρόθεσμες οφειλές που επιβαρύνονται με τόκους υπερημερίας σε όλο αυτό το διάστημα.

Η πρόταση του κ. Ηλιόπουλου φαντάζει αυτή τη στιγμή ως μοναδική διέξοδος για μια εταιρεία που έχει παγιδευτεί ανάμεσα στις μεγάλες της φιλοδοξίες και έναν κρατικό μηχανισμό που φαίνεται να έχει μόνο μια λειτουργική ταχύτητα, την όπισθεν. Τριάντα χρόνια αναζητείται επενδυτής, αλλά ως τώρα ουδεμία πρόταση δεν έχει καρποφορήσει.

Μπορεί λοιπόν η πρόθεση του κ. Ηλιόπουλου να είναι η καλύτερη του κόσμου, μα η μάχη με το τέρας του πολιτικού κράτους είναι εκ φύσεως άνιση, γι’ αυτό κρατάμε μικρό καλάθι.

Είναι προφανές πως στηρίζουμε κάθε πρόταση για ανάπτυξη του μηχανοκίνητου αθλητισμού στην Ελλάδα της μιάμισης πίστας και ευχόμαστε για την καλύτερη έκβαση, καθώς αναμένουμε να μάθουμε περισσότερα επί του θέματος και κυρίως ποιες είναι οι προθέσεις του κ. Ηλιόπουλου.

Μιλάμε για μια χλιδάτη πίστα προδιαγραφών F1 και MotoGP ή για κάτι άλλο; Διότι η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από μια νέα πανάκριβη Sepang ή μια Istanbul Park - η τουρκική πίστα που επανειλημμένα τσίγκλησε τα ρεφλέξ των Ελλήνων πολιτικών για μεγαλόσχημες εξαγγελίες που κατ’ επανάληψη αποδείχθηκαν κενές περιεχομένου και ατελέσφορες.

Αυτό που χρειάζεται ο μηχανοκίνητος αθλητισμός στη χώρα μας είναι μερικές ακόμη Σέρρες.

Και σίγουρα δεν χρειάζεται άλλη μια θεμελίωση έργου που σε λίγα χρόνια θα την ψάχνουμε και δεν θα τη βρίσκουμε θαμμένη στα ξερόχορτα, όπως αυτή στον Ορχομενό που έγινε με φιέστες και παράτες επί της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη (πατέρα του σημερινού πρωθυπουργού) το 1993, ή άλλη μια χαμένη ευκαιρία όπως το Αιγίνιο, που επίσης έχει αφεθεί ξεχασμένο στη Φύση.