Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

Red Bull - Έλεγχος στην εταιρεία από την Ευρωπαική Επιτροπή για αθέμιτο ανταγωνισμό

Ενδεχόμενο κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης στα ενεργειακά ποτά , απέναντι στον κύριο ανταγωνιστή της
Red Bull
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

14/11/2025

Επίσημη έρευνα για τη Red Bull ανακοίνωσαν οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές της ΕΕ για πρακτικές που παραβιάζουν τους νόμους περί αθέμιτου ανταγωνισμού ειδικά απέναντι σε αυτόν που πιστεύεται ότι είναι ο κύριος ανταγωνιστής της.

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, η Κομισιόν πιστεύει ότι η Red Bull μπορεί να έχει παραβιάσει τους ευρωπαϊκούς νόμους περί αθέμιτου ανταγωνισμού, δημιουργίας μονοπωλίων και σύστασης καρτέλ με σκοπό τη χειραγώγηση της αγοράς και των τιμών.

Ένας από τους μεγαλύτερους χορηγούς του μηχανοκίνητου αθλητισμού σήμερα, η Red Bull ενδέχεται επίσης να έχει παραβιάσει και τους νόμους γύρω από την κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που μπορεί να έχει μία εταιρεία στην αγορά που δραστηριοποιείται, εις βάρος των ανταγωνιστών της. Αυτό μπορεί να γίνει με οικονομικά κίνητρα που μπορεί να προσφέρει για παράδειγμα σε ένα σούπερ μάρκετ ώστε τα προϊόντα της να είναι τα μοναδικά που πωλούνται εκεί ή να είναι τα πρώτα -ή τα μοναδικά- που βλέπει ο καταναλωτής με τα υπόλοιπα να έχουν κρυφτεί επιμελώς. 

Με τον όρο "σούπερ μάρκετ" δεν εννοούμε απαραίτητα το ίδιο το κατάστημα ή την αλυσίδα αλλά συγκεκριμένα άτομα σε διευθυντικές θέσεις, τα οποία καθορίζουν ποιο προϊόν θα μπει σε ποιο ράφι και πού μέσα στο κατάστημα και είναι συνήθως υπεύθυνο για όλα τα προϊόντα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία. Αυτό μπορεί να έχει γίνει πίσω από την πλάτη της διεύθυνσης της αλυσίδας ή του ιδιοκτήτη του σούπερ μάρκετ.

Red Bull

Η Κομισιόν κάνει λόγο συγκεκριμένα για πρακτικές που ενδέχεται να έχει εφαρμόσει η Red Bull τουλάχιστον στην Ολλανδία, οι οποίες ισχυρίζεται ότι μπορεί να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που εφαρμόζει και σε άλλα κράτη-μέλη. Στρατηγική που έχει στόχο να περιορίσει τον ανταγωνισμό στην αγορά των ενεργειακών ποτών σε συσκευασίες άνω των 250 ml, σε συγκεκριμένα κανάλια διανομής, όπως είναι τα σούπερ μάρκετ και τα βενζινάδικα.

Αυτή είναι η πρώτη επίσημη σχετική έρευνα που πραγματοποιεί η Κομισιόν για τέτοιου είδους πρακτική από την πλευρά μιας επιχείρησης και αν αποδειχθεί "οι πρακτικές που διερευνώνται μπορεί να παραβιάζουν τους νόμους της ΕΕ περί ανταγωνισμού που απαγορεύουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης."

Η Κομισιόν τονίζει ότι θα διερευνήσει σε βάθος την υπόθεση και υπογραμμίζει ότι η εν λόγω επίσημη έρευνα δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη παραβίαση των σχετικών νόμων.

Red Bull

Η Κομισιόν είχε προχωρήσει σε αιφνιδιαστικούς ελέγχους τον Μάρτιο του 2023 στις κεντρικές εγκαταστάσεις της Red Bull αλλά και στις εγκαταστάσεις πολλών από τις θυγατρικές που έχει σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα ξεχωριστά. Οι έρευνες συνεχίστηκαν στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο, αλλά και μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

H Red Bull πήγε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) αμφισβητώντας την απόφαση για τους ελέγχους της Κομισιόν και ζήτησε και την παύση της διαρκούς επιθεώρησης των εγκαταστάσεών της. Το Σεπτέμβριο του 2023 ο πρόεδρος του δικαστηρίου απέρριψε το αίτημα για την παύση των επιθεωρήσεων διαρκείας και τον Οκτώβριο που μας πέρασε απορρίφθηκε και η αμφισβήτηση. Το ΔΕΕ έκρινε ότι υπήρχε βάση για να πραγματοποιηθούν οι έλεγχοι, οι ενδείξεις ήταν επαρκείς και ότι οι έλεγχοι δεν ήταν ούτε αυθαίρετοι αλλά ούτε και δυσανάλογοι.

"Σήμερα ανοίξαμε μια έρευνα για το υποτιθέμενο σχέδιο της Red Bull να προστατέψει το γνωστό ενεργειακό ποτό της από προϊόντα των ανταγωνιστών της, παραβιάζοντας τους νόμους περί ανταγωνισμού. Θέλουμε να δούμε αν αυτές οι πρακτικές (σ.σ. της Red Bull) ενδέχεται να κρατούν ψηλά της τιμές και να περιορίζουν τις επιλογές στα ενεργειακά ποτά για τους καταναλωτές", δήλωσε μεταξύ άλλων η Teresa Ribera, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής για την Καθαρή, Δίκαιη και Ανταγωνιστική Μετάβαση.

Στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η Red Bull είχε όντως εφαρμόσει αυτές τις πρακτικές το πρόστιμο αναμένεται τσουχτερό αφού μπορεί να φτάσει έως και το 10% του ετήσιου τζίρου της πολυεθνικής, ο οποίος το 2024 ήταν 11,2 δισ ευρώ, ήτοι περί το 1,1 δισ. ευρώ.

Μένει να δούμε τι θα αποφανθεί η Ε.Ε., και αν επιβληθεί πρόστιμο, πόσο αυτό θα επηρεάσει τις χορηγίες της Red Bull στον μηχανοκίνητο αθλητισμό.

Red Bull