Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

ΕΕ: Μια πόλη χάθηκε στους δρόμους και το 2025 - Μείωση θανατηφόρων τροχαίων, όμως εκτός στόχων

Στο 3% η μείωση έναντι 2024 - Βελτίωση για Ελλάδα, έχουμε όμως πολύ δρόμο ακόμη
Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/4/2026

Με λιγότερα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε η χρονιά που μας πέρασε έναντι του 2024, ωστόσο ο ρυθμός μείωσης είναι μικρότερος από εκείνον που έχει θέσει σαν στόχο η ΕΕ έως το 2030.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Κομισιόν, το 2025 έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ 19.400 άνθρωποι. Ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώνονται στους δρόμους κάθε χρόνο εξακολουθεί να είναι τραγικός, αν και έναντι του 2025 χάθηκαν 580 λιγότερες ζωές. 

Αυτοί οι 19.400 συμπολίτες μας και πέρσι δεν βρίσκονταν σε κάποια εμπόλεμη ζώνη, είχαν άμεση πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό, οπότε δεν κινδύνευαν από πείνα ή δίψα και δεν κινδύνευαν να πεθάνουν από το κρύο ή τη ζέστη σε καμία περίπτωση. Τη στιγμή που έχασαν τη ζωή τους απλά κινούνταν σε κάποιον δρόμο είτε με όχημα είτε με τα πόδια.

Τα δεδομένα της Κομισιόν προκαλούν προβληματισμό καθώς τα σχέδια της ΕΕ για μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 50% έως το 2030, πέφτουν στο κενό -απώτερος στόχος η πλήρη εξάλειψη των θανάτων έως το 2050. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος της Ένωσης έχει σαν έτος αναφοράς το 2019 και τους 22.800 θανάτους που είχαν σημειωθεί τότε και όπως δείχνουν όλα η αποτυχία για επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι παταγώδης.

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των κρατών-μελών που πέτυχαν μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις σε ποσοστό στα θανατηφόρα τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων μεταξύ 2025 και 2025. Συγκεκριμένα το ποσοστό έφτασε στο -22%, το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ, και ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων ανά εκατ. κατοίκων έπεσε από τους 64 στους 50. 

Ωστόσο θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι η Ελλάδα έχει σταθερά από τα πλέον τραγικά σε αυτόν τον τομέα νούμερα με πάνω από 50+ θανάτους ανά εκατομμύριο, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 43 τη χρονιά που μας πέρασε. Το 2025 η Ελλάδα ήταν 6η από το τέλος στη σχετική λίστα των 30 χωρών μπροστά μόνο τις Πορτογαλία (55), Λετονία (63), Κροατία (67), Ρουμανία (68) και Βουλγαρία (71).

Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025

Το μεγαλύτερο ποσοστό σε μείωση είχε η Εσθονία που πέτυχε το εντυπωσιακό -38% για να πέσει πολύ πιο κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ με 31 θανάτους ανά εκατομμύριο το 2025 έναντι 50 το 2024. Στην κορυφή παραμένουν η Σουηδία και η εκτός ΕΕ Νορβηγία (ως μέλος της EFTA), οι οποίες για το 2025 είχαν 20 θανάτους από τροχαίο ατύχημα ανά εκατομμύριο κατοίκων. Αυτές οι δύο χώρες έχουν και έναν σχετικά σύγχρονο στόλο επιβατικών με μέσο όρο ηλικίας τα 11,8 και 11,4 χρόνια αντίστοιχα. 

Η Ελλάδα είναι επί σειρά ετών η πρωταθλήτρια της Ευρώπης έχοντας τον πιο γερασμένο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων με μέσο όρο τα 17,8 έτη και αυτό παίζει τεράστιο ρόλο στην αδυναμία μείωσης των θανατηφόρων τροχαίων, αν και η Εσθονία που πέτυχε την πιο εντυπωσιακή μείωση πέρσι έχει επιβατικά με μέσο όρο ηλικίας τα 17,5 έτη!

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν για κάθε θανατηφόρο τροχαίο υπολογίζεται ότι τραυματίζονται και άλλοι πέντε άνθρωποι. Ο αριθμός θανάτων των ανδρών παραμένει σημαντικά υψηλότερος έναντι των γυναικών με 77% και 23% αντίστοιχα, ενώ τα σημαντικότερα νούμερα συγκεντρώνονται στις ηλικίες 18-24 και 65+.

Στην ΕΕ, οι οδηγοί και συνοδηγοί αυτοκινήτου αντιστοιχούν στο 44% όλων των θανάτων σε τροχαίο ατύχημα, ενώ οι μοτοσυκλετιστές στο 21%, οι πεζοί στο 18% και οι ποδηλάτες στο 9%.

Αναφορικά με τις περιοχές τα περισσότερα ατυχήματα με 53% γίνονται σε δευτερεύοντες/επαρχιακούς δρόμους, το 38% των ατυχημάτων γίνεται σε αστικές περιοχές και μόλις το 8% αφορά θανατηφόρα σε περιβάλλον αυτοκινητόδρομου. Εντός αστικού ιστού, το 70% των θανατηφόρων τροχαίων αντιστοιχεί σε ευάλωτους χρήστες των δρόμων (μοτοσυκλετιστές, πεζοί, ποδηλάτες).