Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

Απαγόρευση πατινιών για ανήλικους εξετάζει η κυβέρνηση – Αλλάζει τον νέο ΚΟΚ πριν καν κλείσει χρόνο

Πέρυσι παρουσίασαν μετά βαΐων και κλάδων τον ΚΟΚ, φέτος σχεδιάζουν να τον αλλάξουν γιατί αποδεικνύεται προβληματικός
patini
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

12/5/2026

Την 13η Ιουνίου 2025 ο νέος πολυδιαφημισμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με πρωταγωνιστές τα πολύ αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και ρυθμίζοντας για πρώτη φορά μερικά θέματα που ως τώρα συνιστούσαν γκρίζες ζώνες, όπως η διήθηση των δικύκλων και η χρήση των λεγόμενων ΕΠΗΟ, των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων.

Δεν πρόλαβε όμως να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ και σήμερα βρισκόμαστε προ επείγουσας τροποποίησής του, επειδή τον τελευταίο καιρό σημειώθηκαν δύο σοβαρά ατυχήματα με μικρά παιδιά σε ηλεκτρικά πατίνια, το ένα (στην Ηλεία) δυστυχώς θανατηφόρο.

Κάπως έτσι το τελευταίο διάστημα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλούν ανοικτά για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης.

Το μέτρο που φαίνεται πως επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, ζήτημα που ο κ. Χρυσοχοΐδης περιέγραψε ως “ιδιαίτερο και δύσκολο” καθώς έριχνε στο τραπέζι και άλλη μια διάσταση του θέματος: “αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι ποιος θα σε αποζημιώσει; Χρειάζεται υποχρεωτική ασφάλιση”.

Το ερώτημα είναι το εξής: όταν η ίδια ακριβώς κυβέρνηση επεξεργαζόταν τον νέο ΚΟΚ πριν έναν χρόνο, δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα με το να κυκλοφορούν στους δρόμους 12χρονοι με ηλεκτρικά πατίνια;

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Όταν ένας γονιός επιτρέπει στο παιδί του να βγαίνει μόνο του στους δρόμους με πατίνι, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ίδιο και καθόλου τον ΚΟΚ, ο οποίος αναφέρει καθαρά πως τα ηλεκτρικά πατίνια μπορεί να τα οδηγήσει νόμιμα οποιοσδήποτε έχει κλείσει τα 12 έτη (ΚΟΚ, άρθρο 44, παράγραφος 10).

Διότι κατά τον καινούργιο Κώδικα είναι νόμιμο, άρα θεμιτό να κυκλοφορήσει στους δρόμους ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία ένα μηχανοκίνητο δίκυκλο με αναβάτη που δεδομένα δεν έχει την παραμικρή ιδέα από τους κανόνες τους δρόμου, τα σήματα, τις προτεραιότητες κλπ.

Να όμως που αυτά που ήταν ψιλά γράμματα ως τη δημοσίευση του ΚΟΚ, τώρα έγιναν γιγάντιοι δυσάρεστοι τίτλοι.

Κατά τον νέο ΚΟΚ, εφόσον το πατίνι έχει τελική ταχύτητα έως 25 km/h, τότε λογίζεται ως ποδήλατο (άρθρο 4, παρ. 17) και εμπίπτει στις αντίστοιχες ρυθμίσεις, ήτοι ένα παιδί που έχει κλείσει τα 12 χρόνια του μπορεί νόμιμα να το βγάλει στον δρόμο χωρίς επιτήρηση μεγαλύτερου (άρθρο 44, παρ. 11) και με μόνη υποχρέωση να φορά κράνος (άρθρο 44, παρ. 12).

Μάλιστα η μόνη περίπτωση που απαγορεύεται να κινείται στον δρόμο είναι όταν υπάρχει διαθέσιμος ποδηλατόδρομος, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση το πατίνι μπορεί νόμιμα να κινηθεί στο οδόστρωμα μαζί με τα υπόλοιπα μηχανοκίνητα οχήματα, αρκεί στον συγκεκριμένο δρόμο το όριο ταχύτητας να μην υπερβαίνει τα 50 km/h.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές πως η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια προώθησε πέρυσι και φαίνεται τώρα να προετοιμάζει (ή  μήπως τρομάζει;) το κοινό για απαγόρευση χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Αυτό που προλογίζουν στελέχη της κυβέρνησης σε τακτικότατη βάση στην τηλεόραση και άλλα ΜΜΕ είναι επί της ουσίας τροποποίηση του νέου ΚΟΚ, αυτού που διαφημίστηκε πως ήρθε, μεταξύ άλλων, για να ρυθμίσει και τη ζούγκλα των ΕΠΗΟ.

Το ερώτημα φυσικά είναι απλούστατο: Κανείς από το επιτελείο που επεξεργάστηκε τον ΚΟΚ δεν είχε σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες του να επιτρέπεις σε μικρά παιδιά να βγαίνουν σε δημόσιους δρόμους με μηχανοκίνητα οχήματα; Δηλαδή το ίδιο κράτος που θεωρεί τον Έλληνα 14χρονο ακατάλληλο να χειριστεί μοτοποδήλατο (ΑΜ) και τον 16χρονο ακατάλληλο να χειριστεί δίκυκλο Α1 - σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους συνομήλικούς του που έχουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες τους - θεωρεί τον 12χρονο ικανό και έτοιμο να πάρει τους δρόμους με ΕΠΗΟ που πιάνουν 25 km/h χωρίς να έχει περάσει από την παραμικρή εκπαίδευση...

Προφανέστατα ισχύει ένα από τα δύο: είτε δεν το σκέφτηκαν ή το αγνόησαν. Γι’ αυτό τρέχουν σήμερα να μαζέψουν τα αμάζευτα μετά τα απανωτά τροχαία ατυχήματα, καθώς το κυρίαρχο κριτήριο για μια φορά ακόμη φαίνεται να είναι η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης στα δελτία ειδήσεων.

Ας μην παραβλέπουμε πως ό,τι λέμε για τα πατίνια ισχύει και για τα ποδήλατα αφού οσαύτως λογίζονται τα ΕΠΗΟ με μέγιστη ταχύτητα από 6 ως 25 km/h κατά τον ΚΟΚ. Αν τα ατυχήματα είχαν γίνει με ποδήλατα αντί ηλεκτρικών πατινιών, θα γινόταν αυτή η συζήτηση άραγε;

Επιπλέον, οι δηλώσεις περί ασφάλισης των πατινιών ακούγονται τόσο ουτοπικές, όσο και προβληματικές. Από τη μια μιλάμε για ένα βαρύτατο πλήγμα στη σχετική αγορά (την οποία ωραιότατα τάισε η νομιμοποίηση χρήσης από μικρά παιδιά), αφετέρου έχει ενδιαφέρον να δούμε αν γίνεται νομικώς να υποχρεώνεις σε ασφάλιση οχήματα που δεν ταξινομούνται. Κι αν ανοίξει αυτό το κουτί της Πανδώρας, μετά τι; Θα ασφαλίσουμε και τα ποδήλατα, τα rollers και τα skateboards; Και πού θα μπει το όριο; Να ασφαλίζουμε και τα κουζινομάχαιρα αν είναι έτσι, όλο και κάποιος κινδυνεύει να κοπεί ετοιμάζοντας τη σαλάτα του.

Όσο για το ζήτημα του παρκαρίσματος των ηλεκτρικών πατινιών, ή μάλλον το πώς βρίσκονται πεταμένα παντού και όπως να ‘ναι, ζήτημα που επίσης φαίνεται να απασχολεί τα μάλα την κυβέρνηση, η λύση είναι απλή και δεν χρειάζεται καμιά νομοθετική πράξη. Ας κάνει η αστυνομία, ΕΛΑΣ και Δημοτική, τη δουλειά της: μάζεμα και πρόστιμα στις εταιρείες που να νοικιάζουν ή στους χρήστες που τα παρατούν.

Ο τελευταίος χρήστης είναι έτσι κι αλλιώς καταγεγραμμένος κανονικότατα μέσω της εφαρμογής με την οποία το νοίκιασε, δεν είναι κάποιος ανώνυμος τυχαίος, έχει ονοματεπώνυμο και ευθύνη για το πού και πώς το άφησε. Αν από την άλλη είναι ιδιωτικό το πατίνι, στο σπανιότατο ενδεχόμενο να βρεθεί πεταμένο σε πεζοδρόμιο η κατάσχεσή του είναι ήδη αρκετή ως τιμωρία.

Να γίνει δηλαδή ό,τι ακριβώς ξέρουν μια χαρά να κάνουν οι αρχές κάθε φορά που βγαίνουν παγανιά για μηχανές παρκαρισμένες στα πεζοδρόμια. Στα πατίνια κολλάμε τώρα;