Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκούς κολοσσούς

Για “δεκαετίες εξαπάτησης” και για ζημιές δισεκατομμυρίων από τα ορυκτά καύσιμα
Η πολιτεία της Καλιφόρνια μηνύει 5 πετρελαϊκές εταιρείες
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/9/2023

Η πολιτεία της Καλιφόρνια υπέβαλλε μήνυση σε 5 από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου, κατηγορώντας τις για ζημιές δισεκατομμυρίων δολαρίων, και για εξαπάτηση του κοινού λόγω συνειδητής υποβάθμισης των κινδύνων από τα ορυκτά καύσιμα.

Η μήνυση υπεβλήθη στο ανώτατο δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, με την πολιτεία της Καλιφόρνια να ζητά από τις 5 εταιρείες (Exxon Mobil, Shell, BP, ConocoPhillips, και Chevron) να δημιουργήσουν ένα ταμείο αποζημίωσης ζημιών από κλιματολογικές καταστροφές. Για το παραπάνω αίτημα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο, όταν πολλές πόλεις της Καλιφόρνια είχαν μηνύσει τους παραγωγούς μπογιάς που περιείχε μόλυβδο, κερδίζοντας την υπόθεση, με τις εταιρείες να συμβιβάζονται με την καταβολή 305 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η πολιτεία της Καλιφόρνια δεν είναι η μόνη που μηνύει πετρελαϊκές εταιρείες, καθώς επτά ακόμα πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο στο πρόσφατο παρελθόν. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη μήνυση είναι από τις πιο σημαντικές, καθώς η Καλιφόρνια είναι η πιο πολυπληθής πολιτεία των Η.Π.Α., και παράλληλα μια εκ των μεγαλυτέρων παραγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ ο Γενικός Εισαγγελέας της πολιτείας Rob Bonta έχει ιστορικό υποθέσεων που αποτελούν σημεία αναφοράς, πάνω στις οποίες πατούν στη συνέχεια οι Εισαγγελείς των μικρότερων πολιτειών για τις δικές τους υποθέσεις. Επίσης η Καλιφόρνια βρίσκεται στις πρώτες γραμμές του ακραίου καιρού που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή, επηρεαζόμενη ιδιαίτερα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, καύσωνες, ακόμα και τροπικές καταιγίδες.

Από την πλευρά της βιομηχανίας πετρελαίου, ο Ryan Meyres, σύμβουλος του American Petroleum Institute, του μεγαλύτερου εμπορικού συνδέσμου παραγωγών πετρελαίου και αερίου, δήλωσε πως: “Αυτή η συνεχιζόμενη και συνδυασμένη καμπάνια με τις άνευ αξίας, πολιτικώς υποκινούμενες μηνύσεις ενάντια σε μια θεμελιώδη αμερικάνικη βιομηχανία και τους εργαζομένους της, δεν είναι τίποτα άλλο από έναν περισπασμό από άλλα σημαντικά εθνικά θέματα και μια τεράστια σπατάλη των χρημάτων των φορολογούμενων πολιτών της Καλιφόρνια. Οι αποφάσεις για την κλιματική στρατηγική ανήκουν στο Κογκρέσο και όχι στο δικαστικό σύστημα.”

Στη μήνυση αναφέρεται πως από τη δεκαετία του 1950, οι εταιρείες πετρελαίου και οι συνεργάτες τους, υποβάθμισαν εσκεμμένα τους κινδύνους των ορυκτών καυσίμων προς το κοινό, ενώ γνώριζαν πως τα προϊόντα τους το πιθανότερο ήταν πως θα οδηγούσαν στη σημαντική υπερθέρμανση του πλανήτη. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι 5 κατονομαζόμενες εταιρείες συνέχισαν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με τη δέσμευση τους να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων στο πρόσφατο παρελθόν, υπερηφανευόμενες για μικρές επενδύσεις σε εναλλακτικά καύσιμα (greenwashing), ενώ την ίδια ώρα σημείωναν κέρδη-ρεκόρ από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων υπεύθυνων για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

“Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν (σσ. για την υπερθέρμανση του πλανήτη) και όμως μας έλεγαν ψέμματα, και θα μπορούσαμε να είχαμε αποτρέψει μερικές από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις”, αναφέρει ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια, Gavin Newsom. “Είναι αισχρό, σε αρρωσταίνει.”

Η μήνυση των 135 σελίδων κάνει λόγο για συστηματική παραπληροφόρηση από τις εταιρείες πετρελαίου και αερίου, η οποία βοήθησε να καθυστερήσει η αντίδραση του κοινού, με τεράστιο κόστος σε ανθρώπινες ζωές, στις περιουσίες των πολιτών και στις φυσικές πηγές ενέργειας.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι εταιρείες πετρελαίου προσπάθησαν να μεταφέρουν τις μηνύσεις των πολιτειών από τα κρατικά στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, πιστεύοντας πως έτσι θα είχαν περισσότερες πιθανότητες να κερδίσουν, όμως νωρίτερα μέσα στο 2023, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τις εφέσεις τους, με τις υποθέσεις να παραμένουν σε κρατικά δικαστήρια, με μεγαλύτερες πιθανότητες καταδίκης των εταιρειών

Fuel Pass – Αντιμετωπίζοντας μια οικονομική κρίση με 15 ευρώ/μήνα χαρτζιλίκι

Ανακοινώθηκαν οι πρακτικές λεπτομέρειες του Fuel Pass – Ποιοι, πώς, πόσα
fuel pass
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

23/3/2026

Το νέο Fuel Pass που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός σήμερα, Δευτέρα 23/3, ενεργοποιείται μέσα από ένα πακέτο στήριξης συνολικού ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για τέσσερα μέτρα: κάρτα καυσίμων για ιδιώτες, επιδότηση ντίζελ για διανομές, ενίσχυση αγροτικής παραγωγής και επιδότηση ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.

Όσον αφορά στο πρώτο λοιπόν, ένα κονδύλι 130 εκατομμυρίων ευρώ προορίζεται για το νέο Fuel Pass με στόχο να το πάρουν περίπου 3 εκατομμύρια ιδιοκτήτες οχημάτων (σε σύνολο 4 εκατομμυρίων).

Δικαιούχος του θα είναι κάθε φυσικό πρόσωπο και ελεύθερος επαγγελματίας που είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Υπάρχουν και εισοδηματικά κριτήρια, που έχουν ως εξής:

  • Άγαμος με οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 ευρώ
  • Έγγαμος με οικογενειακό εισόδημα έως 35.000 ευρώ, αυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο
  • Μονογονεϊκή οικογένεια με εισόδημα έως 39.000 ευρώ, αυξανόμενο κατά 5.000 για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του πρώτου.

Η επιδότηση θα δοθεί τον Απρίλιο, καλύπτοντας το δίμηνο Απριλίου και Μαΐου 2026, με τη μορφή ψηφιακής κάρτας ή εναλλακτικά (για όσους δεν έχουν smartphone) με κατάθεση σε τραπεζικό λογαριασμό.

Το ποσό της επιδότησης ορίζεται σε:

  • Μοτοσυκλέτα: 30 ευρώ με κάρτα / 25 ευρώ χωρίς κάρτα στην ηπειρωτική Ελλάδα
  • Μοτοσυκλέτα: 35 ευρώ με κάρτα / 30 ευρώ χωρίς κάρτα στη νησιωτική Ελλάδα
  • Αυτοκίνητο: 50 ευρώ με κάρτα / 40 ευρώ χωρίς κάρτα στην ηπειρωτική Ελλάδα
  • Αυτοκίνητο: 60 ευρώ με κάρτα / 50 ευρώ χωρίς κάρτα στη νησιωτική Ελλάδα

Η διαδικασία θα είναι παρόμοια με αυτή που ίσχυσε την προηγούμενη φορά που δόθηκε Fuel Pass το 2022, δηλαδή ο ενδιαφερόμενος θα δηλώνει το όχημά του σε σχετική πλατφόρμα στην ιστοσελίδα vouchers.gov.gr. Η ενίσχυση αυτή προβλέπεται αποκλειστικά για ένα όχημα ανά φυσικό πρόσωπο (και μόνο ένα πρόσωπο ανά όχημα, σε περίπτωση συνιδιοκτησίας), προφανώς θα πρέπει το όχημα να είναι σε κυκλοφορία, να μη χρωστά τέλη κυκλοφορίας και το πρόσωπο που το δηλώνει να έχει ποσοστό ιδιοκτησίας ή συμβόλαιο μακροχρόνιας μίσθωσης.

Η Ψηφιακή Κάρτα Καυσίμων θα μπορεί να χρησιμοποιείται στα πρατήρια καυσίμων, στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και στα ταξί.

Το ποσό της επιδότησης δεν λογίζεται ως κόστος καυσίμων, αλλά ως αντιστάθμισμα για την αυξημένη τιμή τους και, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κυβέρνησης, συνδυαστικά προσφέρει κατά μέσο όσο 36 λεπτά ανά λίτρο. Δεν είναι ξεκάθαρο πώς προκύπτει το νούμερο αυτό, υπάρχει ωστόσο ένας απλούστερος και ευθύς τρόπος για να δεις τι σημαίνουν αυτά τα 30 ευρώ.

Η μέση αύξηση της τιμής της βενζίνης στη λιανική προκύπτει κατά μέσο όρο περίπου 0,30 λεπτά/λίτρο από την αρχή του πολέμου στον Περσικό Κόλπο (ως τη Δευτέρα 23/3), έτσι το ποσό των 30 ευρώ ισοσκελίζει την αύξηση που έχει επιβαρύνει μια ποσότητα 100 λίτρων (30/0,30) καυσίμου.

Γνωρίζοντας κανείς την κατανάλωση του δικύκλου του και τα χιλιόμετρα που κάνει καθημερινά, μπορεί να καταλήξει εύκολα στο κατά πόσο το νέο fuel pass τον καλύπτει ή όχι. Για παράδειγμα, μια μοτοσυκλέτα που καθημερινά κάνει περίπου 40 χιλιόμετρα σπίτι-δουλειά-σπίτι, καίγοντας κατά μέσο όρο 6 λίτρα βενζίνης ανά 100 χιλιόμετρα, θα καταναλώσει χοντρικά 48 λίτρα καυσίμου τον μήνα ή 96 το δίμηνο. Με το Fuel Pass θα έχεις πάρει πίσω όλη την αύξηση τιμής για το δίμηνο αυτό.

Αν πάλι αυτή η διαδρομή γίνεται με ένα μικρό σκούτερ που καίει 2.5 λίτρα στα 100 χλμ, τότε μιλάμε για 20 λίτρα τον μήνα και 40 το δίμηνο, άρα μένει και περίσσευμα από τα 30 ευρώ.

Αν μιλάμε για περισσότερα χιλιόμετρα σε καθημερινή βάση, όπως ένας διανομέας για παράδειγμα, τότε δύσκολα το Fuel Pass θα έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Υπάρχει ένα ακόμη πρόβλημα όμως: όλοι αυτοί οι υπολογισμοί παύουν να ισχύουν αν η βενζίνη ακριβύνει κι άλλο. Αν λ.χ. το 0,30 γίνει 0,40 – αν δηλαδή η βενζίνη πάρει άλλα 10 σεντς στο λίτρο – τότε αυτομάτως το Fuel Pass αναλογεί στην αύξηση τιμής σε 75 λίτρα καυσίμου και, όσο ανεβαίνει η τιμή, τόσο το επίδομα εξανεμίζεται.

Η χρήση του Fuel Pass στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς έχει ένα νόημα, κάτι που ωστόσο δεν υφίσταται ούτε αστείο στο ταξί, όπου 30 ευρώ φτάνουν-δεν φτάνουν για μια μακρινή μετακίνηση εντός λεκανοπεδίου.

Εν κατακλείδι, το νέο κυβερνητικό χαρτζιλικάκι μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να εξομαλύνει την αύξηση στα καύσιμα, αλλά συνολικά δεν καταφέρνει τίποτε περισσότερο απ’ το να μας θυμίζει πως πληρώνουμε παράλογα υψηλούς φόρους στα καύσιμα και πως ουδείς έχει τον παραμικρό σκοπό να τους μειώσει.

Η κυβέρνηση πιθανότατα δεν χρειάστηκε καν να βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη για να καλύψει αυτά τα μικροδωράκια, καθώς ήδη εδώ και μερικές εβδομάδες πληρώνουμε ασάλιωτη υπεραξία κάθε φορά που πάμε το βενζινάδικο. Οι φόροι και οι πολεμικές τιμές βενζίνης που έχουμε πληρώσει τις τρεις τελευταίες εβδομάδες γεμίζουν κρατικά ταμεία για να το παίζει μάγος των δημοσιονομικών ο ένας και μέγας εθνικός ευεργέτης με τα πάσα του ο άλλος.

Επί της ουσίας, το κατά πόσο αυτά τα μέτρα θα έχουν απτό αποτέλεσμα στις τσέπες μας θα το δούμε στην καθημερινότητα: θα μειωθούν οι τιμές όλων αυτών των προϊόντων που -και καλά- ακρίβυναν λόγω μεταφορικών; Διότι μόνο με τηλεξαγγελίες τύπου Fuel Pass δουλειά δεν γίνεται. Τουλάχιστον όχι μόλις απομακρυνθείς από την οθόνη της τηλεόρασης προς τον πραγματικό κόσμο, εκεί που το κόστος ζωής ακριβαίνει κάθε μέρα που περνά.