Ηχορύπανση μοτοσυκλετών: Τα “ψέματα” των αριθμών

Η διπλή έρευνα που αποκαλύπτει όλη την αλήθεια
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

30/7/2020

Το τελευταίο διάστημα ήρθαν στη δημοσιότητα οι αποφάσεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Ιταλίας να στοχοποιήσουν τις μοτοσυκλέτες ως τη μοναδική πηγή ηχορύπανσης σε συγκεκριμένες αλπικές περιοχές των χωρών τους. Πρόκειται για δρόμους και διαδρομές που είναι διάσημες στους κεντροευρωπαίους μοτοσυκλετιστές και αποτελούν προορισμό βόλτας κάθε Σαββατοκύριακο για χιλιάδες από αυτούς. Τα μέτρα ξεκινούν από τον περιορισμό στην ταχύτητα που κινούνται οι μοτοσυκλέτες (από 20km/h έως και 30km/h μικρότερη από εκείνη των αυτοκινήτων) στην Γερμανία και την Ιταλία και φτάνουν έως την απαγόρευση κυκλοφορίας σε μοτοσυκλέτες που παράγουν άνω των 95db στην Αυστρία. Το θέμα φυσικά απασχόλησε τη FEMA η οποία ερεύνησε σε βάθος όλα τα επίσημα στοιχεία που υπάρχουν για αυτό το πρόβλημα.

 

Πίνακας 1: Παραγωγή θορύβου σε σχέση με την ταχύτητα κίνησης

Όπως όλοι ξέρουμε, αν θέλεις να πεις ένα χοντρό ψέμα, τότε φτιάξε μια έρευνα και παρουσίασε τα στατιστικά όπως σε βολεύουν. Έτσι αν θέλεις να “αθωώσεις” και μάλιστα πανηγυρικά, όποιον κυκλοφορεί με εξάτμιση-μπουρί, μπορείς να το κάνεις επικαλούμενος την επίσημη έρευνα ηχομέτρησης των οχημάτων της Ε.Ε. Σε αυτή την έρευνα φαίνεται ξεκάθαρα πως τα φορτηγά και λεωφορεία, αλλά και τα αυτοκίνητα, παράγουν περισσότερα db κατά την κίνησή τους απ’ ότι τα δίκυκλα.

Όμως υπάρχει και μια δεύτερη έρευνα η οποία αποδεικνύει πως η ένταση του θορύβου δεν έχει τόση μεγάλη σημασία όσο η χροιά του! Η βασική ιδέα της έρευνας αυτής ήταν να βάλουν ένα δείγμα ανθρώπων να ακούσουν τους ήχους που παράγουν τα φορτηγά, τα αυτοκίνητα και οι μοτοσυκλέτες όταν περνάνε από μπροστά τους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το 74% των ερωτηθέντων της έρευνας, είπαν πως ο ήχος των μικρού κυβισμού μοτοσυκλετών τους ενοχλούσε αφάνταστα, ενώ το ποσοστό αυτό μίκρυνε θεαματικά όταν άκουγαν τον βαρύ ήχο που παράγει μια μεγάλου κυβισμού μοτοσυκλέτα.

 

Πίνακας 2: Ποσοστό ενόχλισης από την χροιά του ήχου κίνησης σε σχέση με την ένασή του

Στην ίδια έρευνα υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία που δείχνουν πως η ενόχληση από τον θόρυβο των οχημάτων για τους κατοίκους μια περιοχής, έχει άμεση σχέση με την συχνότατα κίνησης των οχημάτων που περνάνε από εκεί. Αν δηλαδή είναι σε δρόμους που περνούν συχνά λεωφορεία ή φορτηγά και σπάνια περνάνε μοτοσυκλέτες, τότε οι κάτοικοι στοχοποιούν τα φορτηγά και τα λεωφορεία και δεν δίνουν δεκάρα για τις μοτοσυκλέτες. Αν από την άλλη μεριά είναι δρόμος που κάθε Σαββατοκύριακο περνούν μέσα από το χωριό σου 3.300 μοτοσυκλέτες όπως συμβαίνει στους αλπικούς δρόμους της Αυστρίας στο τέλος της άνοιξης και το καλοκαίρι (σχεδόν το 70% της συνολικής κίνησης οχημάτων στην περιοχή) τότε οι μοτοσυκλέτες γίνονται το βασικό θέμα της συζήτησης. Βλέπουμε δηλαδή πως το ανθρώπινο αυτί και τα παράπονα των κατοίκων σε περιοχές με έντονη κυκλοφορία μοτοσυκλετών, δεν έχει τόσο άμεση σχέση με την ένταση του ήχου που παράγουν και πως η λήψη μέτρων για τη μείωση της ηχορύπανσης θα πρέπει να είναι σχεδιασμένη για τη συγκεκριμένη περιοχή και όχι καθολική ή οριζόντια αν στόχος είναι η αποτελεσματικότητά τους.

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.