James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Tracer 9: Επί μια δεκαετία οδηγεί τις πωλήσεις της Yamaha

Η οικογένεια Tracer συμβάλλει καίρια στην τρίτη θέση που διατηρεί η Yamaha φέτος στην κατάταξη Κατασκευαστών της ελληνικής αγοράς
yamaha tracer 9
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

7/5/2026

Εμφανίστηκε το 2015 ως διάδοχος μιας από τις πιο αγαπημένες μοτοσυκλέτες της ελληνικής (και όχι μόνο) αγοράς, του TDM850/900 και από την πρώτη στιγμή έγινε μια από τις νέες αγαπημένες των Ελλήνων μοτοσυκλετιστών.

Η τρικύλινδρη Sport Touring μοτοσυκλέτα της Yamaha πρωτοεμφανίστηκε ως Tracer 900, πριν μετονομαστεί σε Tracer 9 χωρίς να αλλάξει η ουσία της, δηλαδή ο τρικύλινδρος σε σειρά κινητήρας CP3 και ο ασφάλτινος χαρακτήρας όπως ορίζεται από την επιλογή τροχών 17 ιντσών. Για τη Yamaha ουδέποτε υπήρξε σκέψη για μια on-off εκδοχή του μεγάλου Tracer, καθώς για τον ρόλο αυτόν υπάρχει μια άλλη best seller επιλογή με βαρύτατο όνομα: Tenere 700.

Yamaha Tracer 900
Yamaha Tracer 900 2018

Οι φίλοι του περιοδικού ίσως θυμούνται πως στη γνωριμία μας με την πρώτη γενιά Tracer 900 είχαμε αναδείξει ένα κούνημα το τιμόνι, το οποίο αρχικά είχε αναχθεί σε ελαττωματικά λάστιχα, ωστόσο σύντομα αποδείχθηκε πως ήταν θέμα γεωμετρίας της μοτοσυκλέτας και μερικά χρόνια αργότερα, στην τρίτη γενιά που εμφανίστηκε το 2021 η Yamaha ενσωμάτωσε ακριβώς τις αλλαγές που στηλιτεύαμε πως χρειαζόταν η μοτοσυκλέτα, για να φτιάξει αυτό που στη δοκιμή μας εκείνης της χρονιάς (Tracer 9 GT 2021) περιγράφαμε ως “το καλύτερο Yamaha που φτιάχτηκε ποτέ”!

Έχοντας πια περάσει το ορόσημο της συμπλήρωσης μιας δεκαετίας στις αγορές του κόσμου, η Tracer 9 συνεχίζει να οδηγεί τις πωλήσεις της Yamaha και, όπως προκύπτει από τα πιο πρόσφατα στοιχεία ταξινομήσεων της ελληνικής αγοράς, στο πρώτο τετράμηνο του 2026 αυτή είναι η δημοφιλέστερη μοτοσυκλέτα της ιαπωνικής εταιρείας.

Yamaha Tracer 9 GT
Yamaha Tracer 9 GT 2021

Η Yamaha φρόντισε στα χρόνια που μεσολάβησαν και κυρίως από το 2021 όταν η σειρά ανανεώθηκε και μετονομάστηκε σε Tracer 9 να εμπλουτίσει τη γκάμα της με διάφορες επιλογές εξοπλισμού, έτσι το 2024 προστέθηκε στις Tracer 9 και Tracer 9 GT η νέα κορυφαία έκδοση GT+ που έφερε για πρώτη φορά σύστημα ραντάρ στη γκάμα της Yamaha.

Πλέον από το 2025 η φαμίλια έχει διευρυνθεί ακόμη περισσότερο με την εμφάνιση του αυτόματου-ημιαυτόματου συστήματος μετάδοσης Υ-ΑΜΤ, το οποίο έχει πλέον προστεθεί ως επιλογή σε όλες τις εκδόσεις Tracer 9 και το οποίο δοκιμάζουμε στο τρέχον τεύχος #678 του ΜΟΤΟ.

Κάπως έτσι η τρικύλινδρη Sport Touring είναι υπεύθυνη για ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της Yamaha, καθώς είναι η πρώτη που μας σύστησε σύστημα ραντάρ σε μοτοσυκλέτα της ιαπωνικής εταιρείας.

Yamaha Tracer 9 GT+ Y-AMT
Yamaha Tracer 9 GT+ Y-AMT 2026

Στο τετράμηνο Ιανουάριος-Απρίλιος 2026 λοιπόν, η Yamaha έχει ταξινομήσει στην Ελλάδα αισίως 237 Tracer 9 αθροιστικά στις διάφορες εκδόσεις του, με το βασικό μοντέλο να συνιστά αναμενόμενα το δημοφιλέστερο όλων με 97 ταξινομήσεις.

Αυτή η βασική Tracer 9 είναι και η πρώτη μοτοσυκλέτα στη λίστα ταξινομήσεων της Yamaha, καθώς από την όγδοη θέση βλέπει μόνο σκούτερ (ΝΜAΧ, ΧΜΑΧ, TMAX, RayZR) κι ένα Crypton S από πάνω της. Το δε αθροιστικό αποτέλεσμα όλων των εκδόσεων Tracer 9 χρίζει αυτή τη φαμίλια ως τη δεύτερη δημοφιλέστερη στη λίστα ταξινομήσεων Μοτοσυκλετών της ελληνικής αγοράς, πίσω μόνο από το φαινόμενο CFMOTO 450MT που έχει καταφέρει 296 ταξινομήσεις στο ίδιο διάστημα. Και μόνο η διαφορά τιμών των δύο αυτών μοτοσυκλετών λέει πολλά για την αξία και αποδοχή των τρικύλινδρων Tracer στη χώρα μας.

Παράλληλα, συμβάλλει τα μέγιστα στο να διατηρεί τη Yamaha ψηλά και στην κατάταξη κατασκευαστών της ελληνικής αγοράς, με 2,677 ταξινομήσεις που της δίνουν την τρίτη θέση, πίσω από την πρώτη Honda (4.351) και τη δεύτερη SYM (3.797).

Ετικέτες