James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Yamaha: Ανάκληση Υ-ΑΜΤ για βλάβη στη μετάδοση – Πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε και στο long term Μ-09 μας

Ένα εξάρτημα με αντοχή μικρότερη της προβλεπόμενης μπορεί να βγάλει εκτός λειτουργίας την αυτόματη-ημιαυτόματη μετάδοση Υ-ΑΜΤ
y-amt
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

19/10/2026

Η ανάκληση στην οποία προέβη η Yamaha στην Ιαπωνία αφορά συνολικά 1.289 μοτοσυκλέτες ΜΤ-09 και Tracer 9 εφοδιασμένες με την καινοτόμο μετάδοση Υ-ΑΜΤ και κατασκευασμένες μεταξύ Ιουνίου 2024 και Αυγούστου 2026. Το ζήτημα εντοπίζεται στη άκρη του άξονα της μετάδοσης, όπου ένα μικρό εξάρτημα δεν έχει την αντοχή που πρέπει.

Όπως αυτολεξεί το περιγράφει η Yamaha στην ιαπωνική της ανακοίνωση: “Σε οχήματα εφοδιασμένα με Υ-ΑΜΤ η αντοχή του άξονα αλλαγής σχέσεων δεν υπολογίστηκε επαρκώς, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε ζημιά από αλλεπάλληλες αλλαγές. Αυτό μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία της μετάδοσης, το Υ-ΑΜΤ ενδέχεται να σταματήσει, κάνοντας αδύνατες τις αλλαγές ταχυτήτων και το όχημα μη οδηγήσιμο.”

Οι ιδιοκτήτες των μοτοσυκλετών που επηρεάζονται θα ειδοποιηθούν από τη Yamaha στην Ιαπωνία για να προσέλθουν προκειμένου το εξάρτημα να αντικατασταθεί χωρίς καμιά χρέωση.

y-amt
Στο σχέδιο που έδωσε στη δημοσιότητα η Yamaha στην Ιαπωνία διακρίνεται το επίμαχο εξάρτημα στην άκρη του άξονα του Υ-ΑΜΤ που εμφανίζει ευπάθεια και έχει προκαλέσει την ανάκληση

Η παραπάνω ανάκληση δεν έχει ακόμη επεκταθεί στον υπόλοιπο κόσμο μέσω των θυγατρικών της Yamaha, ωστόσο στην Ευρώπη έχει ανακοινωθεί στη Φινλανδία και μόνο από την εκεί αντιπρόσωπο της Yamaha Motor Europe, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026.

Ευρωπαϊκή διαδικασία ανάκλησης πάντως δεν έχει ανακοινωθεί ως σήμερα (Δευτέρα 19/10/2026).

Σε επικοινωνία μας με τη Μοτοδυναμική, δεν προκύπτει ακόμη εμπλοκή οχημάτων που έχουν ταξινομηθεί στη χώρα μας. Εφόσον κάτι τέτοιο προκύψει η ελληνική Yamaha θα εκδώσει ανάλογη ανάκληση.

Το ενδιαφέρον της ιστορίας αυτής είναι πως το ζήτημα που προκάλεσε την ανάκληση μοιάζει πολύ με ένα πρόβλημα που είχαμε συναντήσει μόλις παραλάβαμε τη ΜΤ-09 Υ-ΑΜΤ που έχουμε για δοκιμή μακράς διάρκειας στο ΜΟΤΟ. Το θέμα έχει περιγραφεί στην αναφορά Long Term του MT-09 Y-AMT στο τεύχος #666 του ΜΟΤΟ, Μάιο 2025. Μάλιστα τότε είχαμε επικοινωνήσει με τη Yamaha στην Ιαπωνία αναφέροντας το πρόβλημα, με τους Ιάπωνες να δηλώνουν έκπληκτοι επ’ αυτού, καθώς μας έλεγαν πως δεν είχε εμφανιστεί πουθενά αλλού.

Στο δικό μας long term MT-09 Y-AMT το πρόβλημα χρειάστηκε τρεις επισκέψεις σε συνεργείο μέχρι να βρεθεί η άκρη και έκτοτε η μοτοσυκλέτα λειτουργεί υποδειγματικά στα χέρια μας.

Εφόσον προκύψει σχετική ανάκληση που να αφορά στην ελληνική αγορά, θα ενημερώσουμε άμεσα, όπως άλλωστε θα κάνει και η Μοτοδυναμική.