James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

KTM SX: Ανανεωμένη εμφάνιση για τη γκάμα motocross του 2027

Με εννέα μοντέλα από 50 έως 450 κυβικά
2027 KTM SX RANGE
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/5/2026

Η KTM παρουσίασε τη νέα σειρά SX του 2027, διατηρώντας αναλλοίωτη τη δομή της πλήρους motocross γκάμας της, με εννέα συνολικά μοντέλα για όλες τις ηλικίες και όλα τα επίπεδα, από τις μικρές minicross μέχρι τις αγωνιστικές τετράχρονες και δίχρονες full-size μοτοσυκλέτες.

Η νέα οικογένεια SX συνεχίζει να καλύπτει πλήρως το φάσμα των motocross, ξεκινώντας από τα μικρότερα μοντέλα για junior αναβάτες με τις 50 SX, 65 SX και 85 SX, ενώ στα full-size μοντέλα η γκάμα περιλαμβάνει τις δίχρονες 125 SX, 250 SX και 300 SX, μαζί με τις τετράχρονες 250 SX-F, 350 SX-F και 450 SX-F.

2027 KTM SX RANGE

Η γκάμα KTM SX του 2027 αποκτά νέα γραφικά και ανανεωμένο χρωματικό συνδυασμό, με έμφαση στο χαρακτηριστικό πορτοκαλί της εταιρείας, ενώ οι Αυστριακοί διατηρούν αμετάβλητη την αγωνιστική βάση, τα σύγχρονα ηλεκτρονικά ψεκασμού σε δίχρονους και τετράχρονους κινητήρες και τον premium εξοπλισμό που χαρακτηρίζει τη σειρά τα τελευταία χρόνια.

2027 KTM SX RANGE

Η πιο εμφανής αλλαγή για το 2027 αφορά την εμφάνιση, με νέα γραφικά και πιο έντονη παρουσία του κλασσικού πορτοκαλί, συνδυασμένου με κόκκινες λεπτομέρειες στα πλαϊνά του ρεζερβουάρ. Τα αυτοκόλλητα παραμένουν ενσωματωμένα στα πλαστικά (in-mold) για μεγαλύτερη αντοχή στη χρήση και στις πτώσεις, πράγμα σημαντικό στην off-road οδήγηση.

2027 KTM SX RANGE

Σε τεχνικό επίπεδο, η KTM δεν προχώρησε σε δραστικές αλλαγές, διατηρώντας το ατσάλινο πλαίσιο με υδροδιαμόρφωση, κοπή laser και ρομποτικές συγκολλήσεις, βάση που εξελίσσεται εδώ και χρόνια μέσα από την εμπειρία του εργοστασιακού αγωνιστικού προγράμματος. Η εταιρεία αναφέρει πως η ρύθμιση του πλαισίου σε όρους ακαμψίας και ελεγχόμενης παραμόρφωση και η συνολική κατανομή βάρους συνεχίζουν να βελτιώνονται μέσα από feedback κορυφαίων αναβατών.

2027 KTM SX RANGE

Οι κινητήρες παραμένουν με ηλεκτρονικό ψεκασμό σε όλη τη γκάμα, συμπεριλαμβανομένων και των δίχρονων μοντέλων, ενώ συνεχίζουν να πληρούν τα νεότερα όρια θορύβου της FIM χωρίς συμβιβασμούς σε απόδοση ή ροπή.

2027 KTM SX RANGE

Ο εξοπλισμός παραμένει κορυφαίου επιπέδου, με αναρτήσεις WP XACT, κιβώτια Pankl, τροχούς με στεφάνια Excel και CNC κέντρα, φρένα και συμπλέκτες Brembo, τιμόνια NEKEN, grips της ODI lock-on, καθώς και σώματα ψεκασμού Keihin. Σε όλα τα full-size μοντέλα συναντάμε επίσης τα ελαστικά πρώτης τοποθέτησης της Dunlop, Geomax MX34.

2027 KTM SX RANGE

Η KTM δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη διατήρηση μοντέλων όπως η 300 SX, που συνεχίζει να αποτελεί μία από τις ελάχιστες μεγάλου κυβισμού δίχρονες motocross παραγωγής, συνδυάζοντας την αμεσότητα και το χαμηλό βάρος ενός δίχρονου κινητήρα με τη σύγχρονη τεχνολογία διαχείρισης καυσίμου.

2027 KTM SX RANGE

Η νέα σειρά KTM SX 2027 θα αρχίσει να φτάνει στα εξουσιοδοτημένα καταστήματα από τα τέλη Μαΐου του 2026, με τη διαθεσιμότητα να διαφέρει ανάλογα με την αγορά. Παράλληλα, σε επιλεγμένες χώρες τα νέα μοντέλα θα καλύπτονται από το πρόγραμμα Premium Manufacturer’s Warranty της KTM, που για τα off-road μοντέλα προσφέρει εργοστασιακή εγγύηση 12 μηνών.

2027 KTM SX RANGE

Ετικέτες